મહાભારત · અધ્યાય 12.322

તથૈવોત્ક્રમતાં સ્થાનં શૃણુષ્વાવહિતો નૃપ ।
પદ્ભ્યામુત્ક્રમમાણસ્ય વૈષ્ણવં સ્થાનમુચ્યતે ॥

જઙ્ઘાભ્યાં તુ વસૂન્દેવાનાપ્નુયાદિતિ નઃ શ્રુતમ્ ।
જાનુભ્યાં ચ મહાભાગાન્સાધ્યાન્દેવાનવાપ્નુયાત્ ॥

પાયુનોત્ક્રમમાણસ્તુ મૈત્રં સ્થાનમવાપ્નુયાત્ ।
પૃથિવીં જઘનેનાથ ઊરુભ્યાં ચ પ્રજાપતિમ્ ॥

પાર્શ્વાભ્યાં મરુતો દેવાન્નાસાભ્યામિન્દુમેવ ચ ।
બાહુભ્યામિન્દ્રમિત્યાહુરુરસા રુદ્રમેવ ચ ॥

ગ્રીવયા તુ મુનિશ્રેષ્ઠં નરમાપ્નોત્યનુત્તમમ્ ।
વિશ્વેદેવાન્મુખેનાથ દિશઃ શ્રોત્રેણ ચાપ્નુયાત્ ॥

ઘ્રાણેન ગન્ધવહનં નેત્રાભ્યાં સૂર્યમેવ ચ ।
ભ્રૂભ્યાં ચૈવાશ્વિનૌ દેવૌ લલાટેન પિતૃનથ ॥

બ્રહ્માણમાપ્નોતિ વિભું મૂર્ધ્ના દેવાગ્રજં તથા ।
એતાન્યુત્ક્રમણસ્થાનાન્યુક્તાનિ મિથિલેશ્વર ॥

અરિગનિ પ્રવક્ષ્યામિ વિહિતાનિ મનીષિભિઃ ।
સંવત્સરાદ્ધિમોક્ષસ્તુ સમ્ભવેત શરીરિણઃ ॥

યોઽરુન્ધતીં ન પશ્યેત દૃષ્ટપૂર્વા કદાચન ।
તથૈવ ધ્રુવમતિત્યાહુઃ પૂર્ણેન્દું દીપમેવ ચ ॥

ખણ્ડાભાસં દક્ષિણતસ્તેઽપિ સંવત્સરાયુષઃ ।
પરચક્ષુષિ ચાત્માનં યે ન પશ્યન્તિ પાર્થિવઃ ॥

આત્મચ્છાયાકૃતીભૂતં તેઽપિ સંવત્સરાયુષઃ ।
અતિદ્યુતિરતિપ્રજ્ઞા અપ્રજ્ઞા ચાદ્યુતિસ્તથા ॥

પ્રકૃતેર્વિક્રિયાપત્તિઃ ષણ્માસાન્મૃત્યુલક્ષણમ્ ।
દૈવતાન્યવજાનાતિ બ્રાહ્મણૈશ્ચ વિરુધ્યતે ॥

કૃષ્ણશ્યાવચ્છવિચ્છાયઃ ષણ્માસાન્મૃત્યુલક્ષણમ્ ।
શીર્ણનાભિં યથા ચક્રં છિદ્રં સોમં પ્રપશ્યતિ ॥

તથૈવ ચ સહસ્રાંશું સપ્તરાત્રેણ મૃત્યુભાક્ । શવગન્ધમુપાઘ્રાતિ સપ્તરાત્રેણ મૃત્યુભાક્ ।

કર્ણનાસાવનમનં દન્તદૃષ્ટિવિરાગિતાં ॥
કર્ણનાસાવનમનં દન્તદૃષ્ટિવિરાગિતા ॥

સઞ્જ્ઞાલોપો નિરૂષ્મત્વં સદ્યોમૃત્યુનિદર્શનમ્ ।
અકસ્માચ્ચ સ્રવેદ્યસ્ય વામમક્ષિ નરાધિપ ॥

મૂર્ધ્રતશ્ચોત્પતેદ્ધૂમઃ સદ્યોમૃત્યુનિદર્શનમ્ ।
એતાવન્તિ ત્વરિષ્ટાનિ વિદિત્વા માનવોઽત્મવાન્ ॥

નિશિ ચાહનિ ચાત્માનં યોજયેત્પરમાત્મનિ ।
પ્રતીક્ષમાણસ્તત્કાલં યઃ કાલઃ પ્રકૃતો ભવેત્ ॥

અથાસ્ય નેષ્ટં મરણં સ્થાતુમિચ્છેદિમાં ક્રિયામ્ ।
સર્વગન્ધાન્રસાંશ્ચૈવ ધારયીત સમાહિતઃ ॥

તથા મૃત્યુમુપાદાય તત્પરેણાન્દરાત્મના । સ સાઙ્ખ્યધારણં ચૈવ વિદિત્વા મનુજર્ષભ ।
જયેચ્ચ મૃત્યું યોગેન તત્પરેણાન્તરાત્મના ॥

ગચ્છેત્પ્રાપ્યાક્ષયં કૃત્સ્નમજન્મ શિવમવ્યયમ્ ।
શાશ્વતં સ્થાનમચલં દુષ્પ્રાપમકૃતાત્મભિઃ ॥