મહાભારત · અધ્યાય 12.3

કર્ણસ્ય બાહુવીર્યેણ પ્રશ્રયેણ દમેન ચ ।
તુતોષ ભૃગુશાર્દૂલો ગુરુશુશ્રૂષયા તથા ॥

તતસ્તસ્મૈ મહાતેજા બ્રહ્માસ્ત્રં સનિવર્તનમ્ ।
પ્રોવાચ સુમહાપ્રજ્ઞઃ સ તપસ્વી તપસ્વિને ॥

વિદિતાસ્ત્રસ્તતઃ કર્ણો રમમાણોઽશ્રમે ભૃગોઃ ।
ચકાર વૈ ધનુર્વેદે યત્નમદ્ભુતવિક્રમઃ ॥

તતઃ કદાચિદ્રામસ્તુ ચરન્નાશ્રમમન્તિકાત્ ।
કર્ણેન સહિતો ધીમાનુપવાસેન કર્શિતઃ ॥

સુષ્વાપ જામદગ્ન્યસ્તુ વિસ્રમ્ભોત્પન્નસૌહૃદઃ ।
તસ્યોત્સઙ્ગે સમાધાય શિરઃ ક્લાન્તમના ગુરુઃ ॥

અથ ક્રિમિઃ શ્લેષ્મમયો માંસશોણિતભોજનઃ ।
દારુણો દારુણાકારઃ કર્ણસ્યાભ્યાશમાગતઃ ॥

સ તસ્યોરુમથાસાદ્ય બિભેદ રુધિરાશનઃ ।
ન ચૈનમશકત્ક્ષેપ્તું વક્તું વાઽપિ ગુરોર્ભયાત્ ॥

સ દશ્યમાનોઽપિ તથા કૃમિણા તેન ભારત ।
ગુરોઃ પ્રબોધનાકાઙ્ક્ષી તમુપૈક્ષત સૂર્યજઃ ॥

કર્ણસ્તુ વેદનાં ધૈર્યાદસહ્યાં વિનિગૃહ્ય તામ્ ।
અકમ્પયન્નવ્યથયન્ધારયામાસ ભાર્ગવમ્ ॥

યદા સ રુધિરેણાઙ્ગે પરિસ્પૃષ્ટોઽભવદ્ગુરુઃ ।
તદાઽબુધ્યત તેજસ્વી સંરબ્ધશ્ચૈનમબ્રવીત્ ॥

અહોઽસ્મ્યશુચિતાં પ્રાપ્તઃ કિમિદં ચ કૃતં ત્વયા ।
કથયસ્વ ભયં ત્યક્ત્વા યાથાતથ્યમિદં મમ ॥

તસ્ય કર્ણસ્તદાચષ્ટ કૃમિણા પરિભક્ષણમ્ ।
દદર્શ રામસ્તં ચાપિ કૃમિં સૂકરસંસ્થિતમ્ ॥

અષ્ટપાદં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં સૂચીભિઃ પરિસંવૃતમ્ ।
રોમભિઃ સન્નિરુદ્ધાઙ્ગમલર્કં નામ નામતઃ ॥

સ દૃષ્ટમાત્રો રામેણ કિમિઃ પ્રાણાનવાસૃજત્ ।
તસ્મિન્નેવાસૃજિ ક્લિન્નસ્તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

તતોઽન્તરિક્ષે દદૃશે વિશ્વરૂપઃ કરાલવાન્ ।
રાક્ષસો લોહિતગ્રીવઃ કૃષ્ણાઙ્ગો મેઘવાહનઃ ॥

સ રામં પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા બભાષે પૂર્ણમાનસઃ ।
સ્વસ્તિ તે ભૃગુશાર્દૂલ ગમિષ્યેઽહં યથાગતમ્ ॥

મોક્ષિતો નરકાદસ્માદ્ભવતા મુનિસત્તમ । ભદ્રં ચ તેઽસ્તુ સિદ્ધિશ્ચ પ્રિયં મે ભવતા કૃતમ્

તમુવાચ મહાબાહુર્જામદગ્ન્યઃ પ્રતાપવાન્ ।
કસ્ત્વં કસ્માચ્ચ નરકં પ્રતિપન્નો બ્રવીહિ તત્ ॥

સોઽબ્રવીદહમાસં પ્રાગ્દંશો નામ મહાસુરઃ ।
પુરા દેવયુગે તાત ભૃગોસ્તુ સવયા ઇવ ॥

સોઽહં ભૃગોઃ સુદયિતાં ભાર્યામપહરં બલાત્ ।
મહર્ષેરભિશાપેન ક્રિમિભૂતોઽપતં ભુવિ ॥

અબ્રવીદ્ધિ સ માં ક્રુદ્ધસ્તવ પૂર્વપિતામહઃ ।
મૂત્ર શ્લેષ્માશનઃ પાય નિરયં પ્રતિપત્સ્યસે ॥

શાપસ્યાન્તો ભવેદ્બ્રહ્મન્નિત્યેવં તમથાબ્રવમ્ ।
ભવિતા ભાર્ગવાદ્રામાદિન્તિ મામબ્રવીદ્ભૃગુઃ ॥

સોઽહમેનાં ગતિં પ્રાપ્તો યથા નકુશલસ્તથા ।
ત્વયા સાધો સમાગમ્ય વિમુક્તઃ પાપયોનિતઃ ॥

એવમુક્ત્વા નમસ્કૃત્ય યયૌ રામં મહાસુરઃ ।
રામઃ કર્ણં તુ સક્રોધમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥

અતિદુઃખમિદં મૂઢ ન જાતુ બ્રાહ્મણઃ સહેત્ ।
ક્ષત્રિયસ્યેવ તે ધૈર્યં કામયા સત્યમુચ્યતામ્ ॥

તમુવાચ તતઃ કર્ણઃ શાપાદ્ભીતઃ પ્રસાદયન્ ।
બ્રહ્મક્ષત્રાન્તરે જાતં સૂતં માં વિદ્ધિ ભાર્ગવ ॥

રાધેયઃ કર્ણ ઇતિ માં પ્રવદન્તિ જના ભુવિ ।
પ્રસાદં કુરુ મે બ્રહ્મન્નસ્ત્રલુબ્ધસ્ય ભાર્ગવ ॥

પિતા ગુરુર્ન સન્દેહો વેદવિદ્યાપ્રદઃ પ્રભુઃ ।
અતો ભાર્ગવ ઇત્યુક્તં મયા ગોત્રં તવાન્તિકે ॥

તમુવાચ ભૃગુશ્રેષ્ઠઃ સરોપઃ પ્રદહન્નિવ ।
ભૂમૌ નિપતિતં દીનં વેપમાનં કૃતાઞ્જલિમ્ ॥

યસ્માન્મિથ્યાવિચીર્ણોઽહમસ્ત્રલોભાદિહ ત્વયા ।
તસ્માદેતન્ન તે મૂઢ બ્રહ્માસ્ત્રં પ્રતિભાસ્યતિ ॥

અન્યત્ર વધકાલાત્તે સદૃશે ન સમીયુપઃ ।
અબ્રાહ્મણે ન હિ બ્રહ્મ ચિરં તિષ્ઠેત્કદાચન ॥

ગચ્છેદાનીં ન તે સ્થાનમનૃતસ્યેહ વિદ્યતે ।
ન ત્વયા સદૃશો યુદ્ધે ભવિતા ક્ષત્રિયો ભુવિ ॥

એવમુક્તઃ સ રામેણ ન્યાયેનોપજગામહ ।
દુર્યોધનમુપાગમ્ય કૃતાસ્ત્રોઽસ્મીતિ ચાબ્રવીત્ ॥