મહાભારત · અધ્યાય 12.282

ભ્રાતરઃ પિતરઃ પૌત્રા જ્ઞાતયઃ સુહૃદઃ સુતાઃ ।
અર્થહેતોર્હતાઃ ક્રૂરૈરસ્માભિઃ પાપબુદ્ધિભિઃ ॥

યેયમર્થોદ્ભવા તૃષ્ણા કથમેતાં પિતામહ ।
નિવર્તયેયં પાપાનિ તૃષ્ણયા કારિતા વયમ્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
ગીતં વિદેહરાજેન માણ્ડવ્યાયાનુપૃચ્છતે ॥

સુસુખં બત જીવામિ યસ્ય મે નાસ્તિ કિઞ્ચન ।
મિથિલાયાં પ્રદીપ્તાયાં ન મે દહ્યતિ કિઞ્ચન ॥

અર્થાઃ ખલુ સમૃદ્ધા હિ ગાઢં દુઃખં વિજાનતામ્ ।
અસમૃદ્ધાસ્ત્વપિ સદા મોહયન્ત્યવિચક્ષણાન્ ॥

યચ્ચ કામસુખં લોકે યચ્ચ દિવ્યં મહત્સુખમ્ ।
તૃષ્ણાક્ષયસુખસ્યૈતે નાર્હતઃ ષોડશીં કલામ્ ॥

યથૈવ શૃઙ્ગં ગોઃ કાલે વર્ધમાનસ્ય વર્ધતે ।
તથૈવ તૃષ્ણા વિત્તેન વર્ધમાનેન વર્ધતે ॥

કિઞ્ચિદેવ મમત્વેન યદા ભવતિ કલ્પિતમ્ ।
તદેવ પરિતાપાય નાશે સમ્પદ્યતે પુનઃ ॥

ન કામાનનુરુધ્યેત દુઃખં કામેષુ વૈ રતિઃ ।
પ્રાપ્યાર્થમુપયુઞ્જીત ધર્મં કામાન્વિવર્જયેત્ ॥

વિદ્વાન્સર્વેષુ ભૂતેષુ વ્યાઘ્રમાંસોપમો ભવેત્ ।
કૃતકૃત્યો વિશુદ્ધાત્મા સર્વં જ્યજતિ વૈ સ્વયમ્ ॥

ઉભે સત્યાનૃતે ત્યક્ત્વા શોકાનન્દૌ પ્રિયાપ્રિયે ।
ભયાભયે ચ સન્ત્યજ્ય ભવ શાન્તો નિરામયઃ ॥

યા દુસ્ત્યજા દુર્મતિભિર્યા ન જીર્યતિ જીર્યતઃ ।
યોસૌ પ્રાણાન્તિકો રોગસ્તાં તૃષ્ણાં ત્યજતઃ સુખં ॥

ચારિત્રમાત્મનઃ પશ્યંશ્ચન્દ્રશુદ્ધમનામયમ્ ।
ધર્માત્મા લભતે કીર્તિ પ્રેત્ય ચેહ યથાસુખમ્ ॥

રાજ્ઞસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રીતિમાનભવદ્દ્વિજઃ ।
પૂજયિત્વા ચ તદ્વાક્યં માણ્ડવ્યો મોક્ષમાશ્રિતઃ ॥