મહાભારત · અધ્યાય 12.257

---ગન્ધાન્રસાન્નાનુરુન્ધ્યાત્સખં વા --------કીર્તિ ચ યશશ્ચ નચ્છ- ।
----- વૈ પ્રાચરઃ પશ્યતો બ્રાહ્મણસ્ય ॥

----નધીયીત શુશ્રૂષુર્બ્રહ્મચર્યવાન્ ।
ઋવો યજૂંષિ સામાનિ વેદવેદાઙ્ગપારગઃ ॥

જ્ઞાની યઃ સર્વભૂતાનાં સર્વવિત્સર્વભૂતવિત્ ।
નાકામો મ્રિયતે જાતુ------------- ॥

ઇષ્ટી------શ્રાપ્ય ક્રતૂશ્ચવાપ્તદાક્ષણાન્ ।
પ્રાપ્નોતિ નૈવ બ્રાહ્મણ્યમવિજ્ઞાનાત્કથઞ્ચન ॥

યદા ચાયં ન બિભેતિ યદા ચાસ્માન્ન બિયતિ ।
યદા નેચ્છતિ ન દ્વેષ્ટિ બ્રહ્મ સમ્પદ્યતે તદા ॥

યદા ન કુરુતે ભાવં સર્વભૂતેષુ પાપકમ્ ।
કર્મણા મનસા વાચા બ્રહ્મ સમ્પદ્યતે તદા ॥

કામબન્ધનમેવેદં નાન્યદસ્તીહ બન્ધનમ્ ।
કામબન્ધનમુક્તો હિ બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે ॥

કામતો મુચ્યમાનસ્તુ ધૂમાભ્રાદિવ ચન્દ્રમાઃ ।
વિરજાઃ કાલમાકાઙ્ક્ષન્ધીરો ધૈર્યેણ વર્તતે ॥

આપૂર્યમાણમચલપ્રતિષ્ઠં સમુદ્રમાપઃ પ્રવિશન્તિ યદ્વત્ ।
તદ્વત્કામા યં પ્રવિશન્તિ સર્વે સ શાન્તિમાપ્નોતિ ન કામકામઃ ॥

ક કામકાન્તો ન તુ કામકામઃ સ વૈ કામાત્સ્વર્ગમુપૈતિ દેહી ॥

વેદસ્યોપનિપદ્દાનં દાનસ્યોપનિષદ્દમઃ ।
દમસ્યોપનિપદ્દાનં દાનસ્યોપનિપત્તપઃ ॥

તપસોપનિપત્ત્યાગસ્ત્યાગસ્યોપનિપત્સુખમ્ ।
સુખસ્યોપનિપત્સ્વર્ગઃ સ્વર્ગસ્યોપનિપચ્છમઃ ॥

ક્લેદનં શોકમનસોઃ સન્તીર્ણં તૃષ્ણયા સહ ।
સત્વમૃચ્છતિ સન્તોપાચ્છાન્તિલક્ષણમુત્તમમ્ ॥

વિશોકો નિર્મમઃ શાન્તઃ પ્રશાન્તાત્માઽત્મવિચ્છુચિઃ ।
પઙ્ગિર્લક્ષણવાનેતૈઃ સમગ્રઃ પુનરેષ્યતિ ॥

પઙ્ભિઃ સત્વગુણોપેતૈઃ પ્રાજ્ઞૈરધિગતં ત્રિભિઃ ।
યે વિદુઃ પ્રત્યગાત્માનમિહસ્થાનમૃતાન્વિદુઃ ॥

અકૃત્રિમમસંહાર્યં પ્રાકૃતં નિરુપસ્કૃતમ્ ।
અધ્યાત્મવિત્કૃતપ્રજ્ઞઃ સુખમવ્યયમશ્નુતે ॥

નિષ્પ્રચારં મનઃ કૃત્વા પ્રતિષ્ઠાપ્ય ચ સર્વશઃ ।
યામયં લભતે તુષ્ટિં સા ન શક્યાઽત્મનોન્યથા ॥

યેન તૃપ્યત્યભુઞ્જાનો યેન તૃપ્યત્યવિત્તવાન્ ।
યેનાસ્નેહો બલં ધત્તે યસ્તં વેદ સ વેદવિત્ ॥

અસઙ્ગો હ્યાત્મનો દ્વારાણ્યપિધાય વિચિન્તયન્ ।
યો હ્યાસ્તે બ્રાહ્મણઃ શિષ્ટઃ સ આત્મરતિરુચ્યતે ॥

સમાહિતં પરે તત્ત્વે ક્ષીણકામમવસ્થિતમ્ ।
સર્વતઃ સુખમન્વેતિ વપુશ્ચાન્દ્રમસં યથા ॥

અવિશેષાણિ ભૂતાનિ ગુણાંશ્ચ જહતો મુનેઃ ।
સુખેનાપોહ્યતે દુઃખં ભાસ્કરેણ તમો યથા ॥

તમતિક્રાન્તકર્માણમતિક્રાન્તગુણક્ષયમ્ ।
બ્રાહ્મણં વિપયાશ્લિષ્ટં જરામૃત્યૂ ન વિન્દતઃ ॥

સ યદા સર્વતો મુક્તઃ સમઃ પર્યવતિષ્ઠતે ।
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થાંશ્ચ શરીરસ્થોઽતિવર્તતે ॥

કારણં પરમં પ્રાપ્ય અતિક્રાન્તસ્ય કાર્યતામ્ ।
પુનરાવર્તનં નાસ્તિ સમ્પ્રાપ્તસ્ય પરાત્પરમ્ ॥