મહાભારત · અધ્યાય 12.22
અસ્મિન્નેવાન્તરે વાક્યં પુનરેવાર્જુનોઽબ્રવીત્ ।
નિર્વિણ્ણમનસં જ્યેષ્ઠમિદં ભ્રાતરમચ્યુતમ્ ॥
ક્ષત્રધર્મેણ ધર્મજ્ઞ પ્રાપ્ય રાજ્યં સુદુર્લભમ્ ।
જિત્વા ચારીન્નરશ્રેષ્ઠ તપ્યતે કિં ભૃશં ભવાન્ ॥
ક્ષત્રિયાણાં મહારાજ સન્ગ્રામે નિધનં મતમ્ ।
વિશિષ્ટં બહુભિર્યજ્ઞૈઃ ક્ષત્રધર્મમનુસ્મર ॥
બ્રાહ્મણાનાં તપસ્ત્યાગઃ પ્રેત્ય ધર્મવિધિઃ સ્મૃતઃ ।
ક્ષત્રિયાણાં ચ નિધનં સન્ગ્રામે વિહિતં પ્રભો ॥
ક્ષાત્રધર્મો મહારૌદ્રઃ શસ્ત્રનિત્ય ઇતિ સ્મૃતઃ ।
વધશ્ચ ભરતશ્રેષ્ઠ કાલે શસ્ત્રેણ સંયુગે ॥
બ્રાહ્મણસ્યાપિ ચેદ્રાજન્ક્ષત્રધર્મેણ વર્તતઃ ।
પ્રશસ્તં જીવિતં લોકે ક્ષત્રં હિ બ્રહ્મસમ્ભવમ્ ॥
ન ત્યાગો ન પુનર્યજ્ઞો ન તપો મનુજેશ્વર ।
ક્ષત્રિયસ્ય વિધીયન્તે ન પરસ્વોપજીવનમ્ ॥
સ ભવાન્સર્વધર્મજ્ઞો ધર્માત્મા ભરતર્ષભ ।
રાજા મનીષી નિપુણો લોકે દૃષ્ટપરાવરઃ ॥
ત્યક્ત્વા સન્તાપજં શોકં દંશિતો ભવ કર્મણિ ।
ક્ષત્રિયસ્ય વિશેષેણ હૃદયં વજ્રસન્નિભમ્ ॥
જિત્વાઽરીન્ક્ષત્રધર્મેણ પ્રાપ્ય રાજ્યમકણ્ટકમ્ ।
વિજિતાત્મા મનુષ્યેન્દ્ર યજ્ઞદાનપરો ભવ ॥
ઇન્દ્રો વૈ બ્રહ્મણઃ પુત્રઃ ક્ષત્રિયઃ કર્મણાઽભવત્ ।
જ્ઞાતીનાં પાપવૃત્તીનાં જઘાન નવતીર્નવ ॥
તચ્ચાસ્ય કર્મ પૂજ્યં ચ પ્રશસ્યં ચ વિશામ્પતે ।
તેનેન્દ્રત્વં સમાપેદે દેવાનામિતિ નઃ શ્રુતમ્ ॥
સ ત્વં યજ્ઞૈર્મહારાજ યજસ્વ બહુદક્ષિણૈઃ ।
યથૈવેન્દ્રો મનુષ્યેન્દ્ર ચિરાય વિગતજ્વરઃ ॥
મા ત્વમેવં ગતે કિઞ્ચિચ્છોચેથાઃ ક્ષત્રિયર્ષભ ।
ગતાસ્તે ક્ષત્રધર્મેણ શસ્ત્રપૂતાઃ પરાં ગતિમ્ ॥
ભવિતવ્યં તથા તચ્ચ યદ્વૃત્તં ભરતર્ષભ ।
દિષ્ટં હિ રાજશાર્દૂલ ન શક્યમતિવર્તિતુમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0