મહાભારત · અધ્યાય 12.21
અત્રૈવોદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
ઇન્દ્રેણ સમયે પૃષ્ટો યદુવાચ બૃહસ્પતિઃ ॥
સન્તોષો વૈ સ્વર્ગસમઃ સન્તોષઃ પરમં સુખમ્ ।
તુષ્ટેર્ન કિઞ્ચિત્પરતઃ સા સમ્યક્પ્રતિતિષ્ઠતિ ॥
યદા સંહરતે કામાન્કૂર્મોઽઙ્ગાનીવ સર્વશઃ ।
તદાઽત્મજ્યોતિરચિરાત્સ્વાત્મન્યેવ પ્રસીદતિ ॥
ન વિભેતિ યદા ચાયં યદા ચાસ્માન્ન બિભ્યતિ ।
કામદ્વેષૌ ચ જયતિ તદાઽત્માનં ચ પશ્યતિ ॥
યદાઽસૌ સર્વભૂતાનાં ન દ્રુહ્યતિ ન કાઙ્ક્ષતિ ।
કર્મણા મનસા વાચા બ્રહ્મ સમ્પદ્યતે તદા ॥
એવં કૌન્તેય ભૂતાનિ તન્તં ધર્મં તથાતથા ।
તદાઽત્મના પ્રપશ્યન્તિ તસ્માદ્વુધ્યસ્વ ભારત ॥
અન્યે સામ પ્રશંસન્તિ વ્યાયામમપરે જનાઃ ।
નૈકં ન ચાપરં કેચિદુભયં ચ તથાઽપરે ॥
યજ્ઞમેકે પ્રશંસન્તિ સન્ન્યાસમપરે જનાઃ । નૈકં ન ચાપરં કેચિદુભયં ચ તથાઽપરે ॥
દાનમેકે પ્રશંસન્તિ કેચિચ્ચૈવ પ્રતિગ્રહમ્ ।
કેચિત્સર્વં પરિત્યજ્ય તૂષ્ણીં ધ્યાયન્ત આસતે ॥
રાજ્યમેકે પ્રશંસન્તિ પ્રજાનાં પરિપાલનમ્ ।
હત્વા છિત્ત્વા ચ ભિત્ત્વા ચ કેચિદેકાન્તશીલિનઃ ॥
એતત્સર્વં સમાલોક્ય બુધાનામેવ નિશ્ચયઃ ।
અદ્રોહેણૈવ ભૂતાનાં યો ધર્મઃ સ સતાં મતઃ ॥
અદ્રોહઃ સત્યવચનં સંવિભાગો દયા દમઃ ।
પ્રજનં સ્વેષુ દારેષુ માર્દવં હીરચાપલમ્ ॥
એવં ધર્મં પ્રધાનેષ્ટં મનુઃ સ્વાયમ્ભુવોઽબ્રવીત્ ।
તસ્માદેતત્પ્રયત્નેન કૌન્તેય પ્રતિપાલય ॥
યો હિ રાજ્યે સ્થિતઃ શશ્વદ્વશી તુલ્યપ્રિયાપ્રિયઃ ।
ક્ષત્રિયો યજ્ઞશિષ્ટાશી રાજા શાસ્ત્રાર્થતત્ત્વવિત્ ॥
અસાધુનિગ્રહરતઃ સાધૂનાં પ્રગ્રહે રતઃ ।
ધર્મવર્ત્મનિ સંસ્થાપ્ય પ્રજા વર્તેત ધર્મતઃ ॥
પુત્રસન્ક્રામિતશ્રીશ્ચ વને વન્યેન વર્તયેત્ ।
વિધાનમાશ્રમાણાં વૈ કુર્યાત્કર્માણ્યતન્દ્રિતઃ ॥
ય એવં વર્તતે રાજન્સ રાજા ધર્મનિશ્ચિતઃ ।
તસ્યાયં ચ પરશ્ચૈવ લોકઃ સ્યાત્સમ્ફલોદયઃ ॥
નિર્વાણં હિ સુદુષ્પ્રાપ્યં બહુવિઘ્નં ચ મે મતમ્ ॥
એવં ધર્મમનુક્રાન્તાઃ સત્યદાનતપઃ પરાઃ ।
આનૃશંસ્યગુણૈર્યુક્તાઃ કામક્રોધવિવર્જિતાઃ ॥
પ્રજાનાં પાલને યુક્તા ધર્મમુત્તમમાસ્થિતાઃ ।
ગોબ્રાહ્મણાર્થે યુધ્યન્તઃ પ્રાપ્તા ગતિમનુત્તમામ્ ॥
એવં રુદ્રાઃ સવસવસ્તથાઽદિત્યાઃ પરન્તપ । સાધ્યા રાજર્ષિસઙ્ઘાશ્ચ ધર્મમેતં સમાશ્રિતાઃ ।
અપ્રમત્તાસ્તતઃ સ્વર્ગં પ્રાપ્તાઃ પુણ્યૈઃ સ્વકર્મભિઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0