મહાભારત · અધ્યાય 12.19

વેદાહં તાત શાસ્ત્રાણિ અપરાણિ પરાણિ ચ ।
ઉભયં વેદવચનં કુરુ કર્મ ત્યજેતિ ચ ॥

આકુલાનિ ચ શાસ્ત્રાણિ હેતુભિશ્ચિન્તિતાનિ ચ ।
નિશ્ચયશ્ચૈવ યો મન્ત્રે વેદાહં તં યથાવિધિ ॥

ત્વં તુ કેવલશાસ્ત્રજ્ઞો વીરવ્રતસમન્વિતઃ ।
શાસ્ત્રાર્થં તત્ત્વતો ગન્તું ન સમર્થઃ કથઞ્ચન ॥

શાસ્ત્રાર્થતત્ત્વદર્શી યો ધર્મનિશ્ચયકોવિદઃ ।
તેનાપ્યેવં ન વાચ્યોઽયં યદિ ધર્મં પ્રપશ્યસિ ॥

ભ્રાતૃસૌહૃદમાસ્થાય યદુક્તં વચનં ત્વયા ।
ન્યાય્યં યુક્તં ચ કૌન્તેય પ્રીતોઽહં તેન તેઽર્જુન ॥

મહેશ્વરસમં સત્વં બ્રહ્મણા ચૈવ યત્સમમ્ ।
વાસુદેવસમં ચૈવ ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ॥

તથા ત્વં યોધમુખ્યેષુ સત્વં પરમમિષ્યતે ॥

બલમિન્દ્રે ચ વાયૌ ચ બલં યચ્ચ જનાર્દને ।
તદ્વલં ભીમસેને ચ ત્વયિ ચાર્જુના વિદ્યતે ॥

ત્વત્સમશ્ચિત્રયોધી ચ દૂરપાતી ચ પાણ્ડવ ।
દિવ્યાસ્ત્રબલસમ્પન્નઃ કો વાઽન્યસ્ત્વત્સમો નરઃ ॥

યુદ્ધધર્મેષુ સર્વેષુ ક્રિયાણાં નૈપુણેષુ ચ ।
ન ત્વયા સદૃશઃ કશ્ચિન્ત્રિષુ લોકેષુ વિદ્યતે ॥

ધાર્મિકં ધર્મયુક્તં ચ નિઃશેષં જ્ઞાયતે મયા । ધર્મસૂક્ષ્મં તુ યદ્વાચ્યં તત્ર દુષ્પ્રતરં ત્વયા ।
ધનઞ્જય ન મે બુદ્ધિમતિશઙ્કિતુમર્હસિ ॥

યુદ્ધશાસ્ત્રવિદેવ ત્વં ન વૃદ્ધાઃ સેવિતાસ્ત્વયા ।
સમાસવિસ્તરવિદાં ન તેષાં વેત્સિ નિશ્ચયમ્ ॥

તપસ્ત્યાગો વિધિરિતિ નિશ્ચયસ્તાત ધીમતામ્ ।
પરસ્પરં જ્યાય એષામિતિ નઃ શ્રેયસી મતિઃ ॥

યત્ત્વેતન્મન્યસે પાર્થ ન જ્યાયોઽસ્તિ ધનાદિતિ ।
તત્ર તે વર્તયિષ્યામિ યથા નૈતત્પ્રધાનતઃ ॥

તપઃ સ્વાધ્યાયશીલા હિ દૃશ્યન્તે ધાર્મિકા જનાઃ ।
ઋષયસ્તપસા યુક્તા યેષાં લોકાઃ સનાતનાઃ ॥

અજાતશ્મશ્રવો ધીરાસ્તથાઽન્યે વનવાસિનઃ ।
અરુણાઃ કેતવશ્ચૈવ સ્વાધ્યાયેન દિવં ગતાઃ ॥

ઉત્તરેણ તુ પન્થાનમાર્યા વિષયનિગ્રહાત્ ।
અબુદ્ધિજં તમસ્ત્યક્ત્વા લોકાંસ્ત્યાગવતાં ગતાઃ ॥

દક્ષિણેન તુ પન્થાનં યં ભાસ્વન્તં પ્રચક્ષતે ।
એતે ક્રિયાવતાં લોકા યે શ્મશાનાનિ ભેજિરે ॥

અનિર્દેશ્યા ગતિઃ સા તુ યાં પ્રપશ્યન્તિ મોક્ષિણઃ ।
તસ્માત્ત્યાગઃ પ્રધાનેષ્ટઃ સ તુ દુઃખં પ્રવેદિતુમ્ ॥

અનુસ્મૃત્ય તુ શાસ્ત્રાણિ કવયઃ સમવસ્થિતાઃ ।
અપીહ સ્યાદપીહ સ્યાત્સારાસારદિદૃક્ષયા ॥

વેદવાદાનતિક્રમ્ય શાસ્ત્રાણ્યારણ્યકાનિ ચ ।
વિપાટ્ય કદલીસ્તમ્ભં સારં દદૃશિરે ન તે ॥

અથૈકાન્તવ્યુદાસેન શરીરે પાઞ્ચભૌતિકે ।
ઇચ્છાદ્વેષસમાયુક્તમાત્માનં પ્રાહુરિઙ્ગિતૈઃ ॥

અગ્રાહ્યં ચક્ષુષા સત્વમનિર્દેશ્યં ચ તદ્ગિરા ।
કર્મહેતુપુરસ્કારં ભૂતેષુ પસ્વિર્તતે ॥

કલ્યાણગોચરં કૃત્વા માનં તૃષ્ણાં નિગૃહ્ય ચ ।
કર્મસન્તતિમુત્સૃજ્ય સ્યાન્નિરાલમ્બનઃ સુખી ॥

અસ્મિન્નેવં સૂક્ષ્મગમ્યે માર્ગે સદ્ભિર્નિષેવિતે ।
કથમર્થમનર્થાઢ્યમર્જુન ત્વં પ્રશંસસિ ॥

પૂર્વશાસ્ત્રવિદોઽપ્યેવં જનાઃ પશ્યન્તિ ભારત ।
ક્રિયાસુ નિરતા નિત્યં દાને યજ્ઞે ચ કર્મણિ ॥

ભવન્તિ સુદુરાવર્તા હેતુમન્તોઽપિ પણ્ડિતાઃ ।
દૃઢપૂર્વે સ્મૃતા મૂઢા નૈતદસ્તીતિ વાદિનઃ ॥

અનૃતસ્યાવમન્તારો વક્તારો જનસંસદિ ।
ચરન્તિ વસુધાં કૃત્સ્નાં વાવદૂકા બહુશ્રુતાઃ ॥

પાર્થ યન્ન વિજાનીમઃ કસ્તાઞ્જ્ઞાતુમિહાર્હતિ ।
એવં પ્રાજ્ઞાઃ શ્રુતાશ્ચાપિ મહાન્તઃ શાસ્ત્રવિત્તમાઃ ॥

તપસા મહદાપ્નોતિ બુદ્ધ્યા વૈ વિન્દતે મહત્ ।
ત્યાગેન સુખમાપ્નોતિ સદા કૌન્તેય ધર્મવિત્ ॥