મહાભારત · અધ્યાય 12.179

યદ્યસ્તિ દત્તમિષ્ટં વા તપસ્તપ્તં તથૈવ ચ ।
ગુરૂણાં વાઽપિ શુશ્રૂષા તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

યથાઽસ્મિંશ્ચ તથા તત્ર જાનીયાં નૃપસત્તમ । દુષ્કર્તારો યથા લોકે યત્કુર્વન્તિ તથા શૃણુ ॥

આત્મનાઽનર્થયુક્તેન પાપે નિવિશતે મનઃ ।
સ્વકર્મ કલુષં કૃત્વા દુઃખે મહતિ ધીયતે ॥

દુર્ભિક્ષાદેવ દુર્ભિક્ષં ક્લેશાત્ક્લેશં ભયાદ્ભયમ્ ।
મૃતેભ્યઃ પ્રમૃતા યાન્તિ દરિદ્રાઃ પાપકારિણઃ ॥

ઉત્સવાદુત્સવં યાન્તિ સ્વર્ગાત્સ્વર્ગં સુખાત્સુખમ્ ।
શ્રદ્દધાનાશ્ચ દાન્તાશ્ચ સત્વસ્થાઃ શુભકારિણાઃ ॥

વ્યાલકુઞ્જરદુર્ગેષુ સર્પચોરભયેષુ ચ ।
હસ્તાવાપેન ગચ્છન્તિ નાસ્તિકાઃ કિમતઃ પરમ્ ॥

પ્રિયદેવાતિથેયાશ્ચ વદાન્યાઃ પ્રિયસાધવઃ ।
ક્ષેમ્યમાત્મવતાં માર્ગમાસ્થિતા હસ્તદક્ષિણમ્ ॥

પુલાકા ઇવ ધાન્યેષુ પુત્તિકા ઇવ પક્ષિષુ ।
તદ્વિધાસ્તે મનુષ્યેષુ યેષાં ધર્મો ન કારણમ્ ॥

સુશીઘ્રમપિ ધાવન્તં વિધાનમનુધાવતિ ।
શેતે સહ શયાનેન યેનયેન યથાકૃતમ્ ॥

ઉપતિષ્ઠતિ તિષ્ઠન્તં ગચ્છન્તમનુગચ્છતિ ।
કરોતિ કુર્વતઃ કર્મ છાયેવાઽનુવિધીયતે ॥

યેનયેન યથા યદ્યત્પુરા કર્મ સમાર્જિતમ્ ।
તત્તદેવ નરો ભુઙ્ક્તે નિત્યં વિહિતમાત્મના ॥

સ્વકર્મફલનિક્ષેપં વિધાનપરિરક્ષિતમ્ ।
ભૂતગ્રામમિમં કાલઃ સમન્તાત્પરિકર્ષતિ ॥

અચોદ્યમાનાનિ યથા પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
સ્વં કાલં નાતિવર્તન્તે તથા કર્મ પુરાકૃતમ્ ॥

સમ્માનશ્ચાવમાનશ્ચ લાભાલાભૌ ક્ષયોદયૌ ।
પ્રવૃત્તાનિ વિવર્તન્તે વિદ્યાનાન્તે પુનઃપુનઃ ॥

આત્મના વિહિતં દુઃખમાત્મના વિહિતં સુખમ્ ।
ગર્ભશય્યામુપાદાય ભુજ્યતે પૌર્વદેહિકમ્ ॥

બાલો યુવા ચ વૃદ્ધશ્ચ યત્કરોતિ શુભાશુભમ્ ।
તસ્યાન્તસ્યામવસ્થાયાં ભુઙ્ક્તે જન્મનિજન્મનિ ॥

યથા ધેનુસહસ્રેષુ વત્સો વિન્દતિ માતરમ્ ।
તથા પૂર્વકૃતં કર્મ કર્તારમનુગચ્છતિ ॥

સન્ક્લિન્નમગ્રતો વસ્ત્રં પશ્ચાચ્છુધ્યતિ વારિણા ।
દુષ્કર્માપિ તથા પશ્ચાત્પૂયતે પુણ્યકર્મણા ॥

તપસા તપ્યતે દેહસ્તપસા વિન્દતે મહત્ ॥ ઉપવાસૈઃ પ્રતપ્તાનાં દીર્ઘં સુખમનન્તરમ્ ॥

દીર્ઘકાલેન તપસા સેવિતેન તપોવને ।
ધર્મનિર્ધૂતપાપાનાં સંસિદ્ધ્યન્તે મનોરથાઃ ॥

શકુનીનામિવાકાશે મત્સ્યાનામિવ ચોદકે ।
પદં યથા ન દૃશ્યેત તથા ધર્મવિદાં ગતિઃ ॥

અલમન્યૈરુપાલમ્ભૈઃ કીર્તિતૈશ્ચ વ્યતિક્રમૈઃ ।
પેશલં ચાનુરૂપં ચ કર્તવ્યં હિતમાત્મનઃ ॥