મહાભારત · અધ્યાય 12.153

બલિનઃ પ્રત્યમિત્રસ્ય નિત્યમાસન્નવર્તિનઃ ।
ઉણ્કારાપકારાભ્યાં સમર્થસ્યોદ્યતસ્ય ચ ॥

મોહાદ્વિકત્થનામાત્રૈરસારોઽલ્પબલો લઘુઃ ।
વાગ્ભિરપ્રતિરૂપાભિરભિદ્રુહ્ય પિતામહ ॥

આત્મનો બલમાસ્થાય કથં વર્તેત માનવઃ ।
આગચ્છતોઽતિક્રુદ્ધસ્ય તસ્યોદ્ધરણકામ્યયા ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અત્રાપ્યુદાહન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
સંવાદં ભરતશ્રેષ્ઠ શાલ્મલેઃ પવનસ્ય ચ ॥

હિમવન્તં સમાસાદ્ય મહાનાસીદ્વનસ્પતિઃ ।
વર્ષપૂગાભિસંવૃદ્ધઃ શાખામૂલપલાશવાન્ ॥

તત્ર સ્મ મત્તમાતઙ્ગા ઘર્માર્તાઃ શ્રમકર્શિતાઃ ।
વિશ્રામ્યન્તિ મહાબાહો તથાઽન્યા મૃગજાતયઃ ॥

નલ્વમાન્ત્રપરીણાહો ઘનચ્છાયો વનસ્પતિઃ ।
શુકશારિકસન્ઘુષ્ટઃ પુષ્પવાન્ફલવાનપિ ॥

સાર્થકા વણિજશ્ચાપિ તાપસાશ્ચ વનૌકસઃ ।
વસન્તિ તત્ર માર્ગસ્થાઃ સુરમ્યે નગસત્તમે ॥

તસ્ય તા વિપુલાઃ શાખા દૃષ્ટ્વા સ્કન્ધં ચ સર્વશઃ ।
અભિગમ્યાબ્રવીદેનં નારદો ભરતર્ષભ ॥

અહો નુ રમણીયસ્ત્વમહો ચાસિ મનોહરઃ ।
પ્રીયામહે ત્વયા નિત્યં તરુપ્રવર શાલ્મકે ॥

સદૈવ શકુનાસ્તાત મૃગાશ્ચાથ તથા ગજાઃ ।
વસન્તિ તવ સંહૃષ્ટા મનોહરતરાસ્તથા ॥

તવ શાખા મહાશાખ સ્કન્ધાંશ્ચ વિપુલાંસ્તથા ।
ન વૈ પ્રભગ્નાન્પશ્યામિ મારુતેન કથઞ્ચન ॥

કિન્નુ તે પવનસ્તાત પ્રીતિમાનથવા સુહૃત્ ।
ત્વાં રક્ષતિ સદા યેન વનેઽત્ર પવનો ધ્રુવમ્ ॥

ભગવાન્પવનઃ સ્થાનાદ્વૃક્ષાનુચ્ચાવચાનપિ ।
પર્વતાનાં ચ શિખરાણ્યાચાલયતિ વેગવાન્ ॥

શોષયત્યેવ પાતાલં વહન્ગન્ધવહઃ શુચિઃ ।
સરાંસિ સરિતશ્ચૈવ સાગરાંશ્ચ તથૈવ ચ ॥

સંરક્ષતિ ત્વાં પવનઃ સખિત્વેન ન સંશયઃ ।
તસ્માત્ત્વં બહુશાખોઽપિ પર્ણવાન્પુષ્પવાનપિ ॥

ઇદં ચ રમણીયં તે પ્રતિભાતિ વનસ્પતે ।
ય ઇમે વિહગાસ્તાત રમન્તે મુદિતાસ્ત્વયિ ॥

એષાં પૃથક્સમસ્તાનાં શ્રૂયતે મધુરસ્વરઃ ।
પુષ્પસમ્મોદને કાલે વાશન્તે હરિયૂથપાઃ ॥

તથેમે ગર્જિતા નાગાઃ સ્વયૂથગણશોભિતાઃ । ઘર્માર્તાસ્ત્વાં સમાસાદ્ય સુખં વિન્દતિ શાલ્મકે ।

તથૈવ મૃગજાતીભિરન્યાભિરભિશોભસે ।
તથા સાર્થાધિવાસૈશ્ચ શોભસે મેરુવદ્દ્રુમ્ ॥

બ્રાહ્મણૈશ્ચ તપઃ સિદ્ધૈસ્તાપસૈઃ શ્રમણૈસ્તથા ।
ત્રિવિષ્ટપસમં મન્યે તવાયતનમેવ હિ ॥