મહાભારત · અધ્યાય 12.13
ન બાહ્યં દ્રવ્યમુત્સૃજ્ય સિદ્ધિર્ભવતિ ભારત ।
શારીરં દ્રવ્યમુત્સૃજ્ય સિદ્ધિર્ભવતિ વા ન વા ॥
બાહ્યદ્રવ્યવિમુક્તસ્ય શારીરેષ્વનુગૃધ્યતઃ ।
યો ધર્મો યત્સુખં વા સ્યાદ્દ્વિષતાં તત્તથાઽસ્તુ નઃ ॥
શારીરન્દ્રવ્યમુત્સૃજ્ય પૃથિવીમનુશાસતઃ ।
યો ધર્મો યત્સુખં વા સ્યાત્સુહૃદાં તત્તથાઽસ્તુ નઃ ॥
દ્વ્યક્ષરસ્તુ ભવેન્મૃત્યુરુયક્ષરં બ્રહ્મ શાશ્વતમ્ ।
મમેતિ દ્વ્યક્ષરો મૃત્યુર્ન મમેતિ ચ શાશ્વતમ્ ॥
બ્રહ્મમૃત્યૂ તતો રાજન્નાત્મન્યેવ સમાશ્રિતૌ ।
અદૃશ્યમાનૌ ભૂતાનિ યોજયેતામસંશયમ્ ॥
અવિનાશોઽસ્ય સત્વસ્ય નિયતો યદિ ભારત ।
હિત્વા શરીરં ભૂતાનાં ન હિંસા પ્રતિપત્સ્યતે ॥
અથાપિ ચ સહોત્પત્તિઃ સત્વસ્ય પ્રલયસ્તથા ।
નષ્ટે શરીરે નષ્ટઃ સ્યાદ્વૃથા ચ સ્યાત્ક્રિયાપથઃ ॥
તસ્માદેકાન્તમુત્સૃજ્ય પૂર્વૈઃ પૂર્વતરૈશ્ચ યઃ ।
પન્થા નિષેવિતઃ સદ્ભિઃ સ નિષેવ્યો વિજાનતા ॥
સ્વાયમ્ભુવેન મનુના તથાઽન્યૈશ્તક્રવર્તિભિઃ ।
યદ્યયં હ્યધમઃ પન્થાઃ કસ્માત્તૈસ્તૈર્નિષેવિતઃ ॥
કૃતત્રેતાદિયુક્તાનિ ગુણવન્તિ ચ ભારત । યુગાનિ બહુશસ્તૈશ્ચ ભુક્તેયમવની નૃપ ॥
લબ્ધ્વાઽપિ પૃથિવીં કૃત્સ્નાં સહસ્થાવરજઙ્ગમામ્ ।
ન ભુઙ્ક્તે યો નૃપઃ સમ્યક્કિમ્ફલં તસ્ય જીવિતે ॥
અથવા વસતો રાજન્વને વન્યેન જીવતઃ ।
દ્રવ્યેષુ યસ્ય મમતા મૃત્યોરાસ્યે સ વર્તતે ॥
બાહ્યાન્તરાણાં ભૂતાનાં સ્વભાવં પશ્ય ભારત ।
યે તુ પશ્યન્તિ તદ્ભૂતં મુચ્યન્તે તે મહાભયાત્ ॥
ભવાન્પિતા ભવાન્માતા ભવાન્ભ્રાતા ભવાન્ગુરુઃ ।
દુઃખપ્રલાપાનાર્તસ્ય તન્મે ત્વં ક્ષન્તુમર્હસિ ॥
તથ્યં વા યદિ વાઽતથ્યં યન્મયૈતત્પ્રભાષિતમ્ ।
તદ્વિદ્વિ પૃથિવીપાલ ભક્ત્યા ભરતસત્તમ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0