મહાભારત · અધ્યાય 10.17

હતેષુ સર્વસૈન્યેષુ સૌપ્તિકૈ તૈ રથૈસ્ત્રિભિઃ ।
શોચન્યુધિષ્ઠિરો રાજા દાશાર્હમિદમબ્રવીત્ ॥

કથં નુ કૃષ્ણ પાપેન ક્ષુદ્રેણ શઠબુદ્ધિના ।
દ્રૌણિના નિહતાઃ સર્વે મમ પુત્રા મહારથાઃ ॥

તથા કૃતાસ્્રવિક્રાન્તાઃ સઙ્ગ્રામેષ્વપલાયિનઃ ।
દ્રુપદસ્યાત્મજાશ્ચૈવ દ્રોણપુત્રેણ પાતિતાઃ ॥

યસ્ય દ્રોણો મહેષ્વાસો ન પ્રાદાદાહવે મુખમ્ ।
નિજઘ્ને રથિનાં શ્રેષ્ઠં ધૃષ્ટદ્યુમ્નં કથં નુ સઃ ॥

કિન્નુ તેન કૃતં કર્મ તથાયુક્તં નરર્ષભ ।
યદેકઃ સમરે સર્વાનવધીન્નો ગુરોઃ સુતઃ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ।

નૂનં સ દેવદેવાનામીશ્વરેશ્વરમવ્યયમ્ ।
જગામ શરણં દ્રૌણિરેકસ્તેનાવધીદ્બહૂન્ ॥

પ્રસન્નો હિ મહાદેવો દદ્યાદમરતામપિ ।
વીર્યં ચ ગિરિશો દદ્યાદ્યેનેન્દ્રમપિ શાતયેત્ ॥

વેદાહં હિ મહાદેવં તત્ત્વેન ભરતર્ષભ ।
યાનિ ચાસ્યપુરાણાનિ કર્માણિ વિવિધાનિ ચ ॥

આદિરેષ હિ ભૂતાનાં મધ્યમન્તશ્ચ ભારત ।
વિચેષ્ટતે જગચ્ચેદં સર્વમસ્યૈવ કર્મણા ॥

એવં સિસૃક્ષુર્ભૂતાનિ દદર્શ પ્રથમં વિભુઃ ।
પિતામહોઽબ્રવીચ્ચૈનં ભૂતાનિ સૃજ માચિરમ્ ॥

હરિકેશસ્તથેત્યુક્્વા દીર્ઘદર્શી તદા પ્રભુઃ ।
દીર્ઘકાલં તપસ્તેપે મગ્નોઽમ્ભસિ મહાતપાઃ ॥

સુમહાન્તં તતઃ કાલં પ્રતીક્ષ્યૈનં પિતામહઃ ।
સ્રષ્ટારં સર્વભૂતાનાં સસર્જ મનસાઽપરમ્ ॥

સોઽબ્રવીદ્વાતરં દૃષ્ટ્વા ગિરિશં સુપ્તમમ્ભસિ ।
યદિ મે નાગ્રજોઽસ્ત્યન્યસ્તતઃ સ્રક્ષ્યામ્યહં પ્રજાઃ ॥

તમબ્રવીત્પિતા નાસ્તિ ત્વદન્યઃ પુરુષોઽગ્રજઃ ।
સ્થાણુરેષ જલે મગ્નો વિસ્રબ્ધઃ કુરુ વૈ પ્રજાઃ ॥

ભૂતાન્યન્વસૃજત્સપ્ત દક્ષઃ ક્ષિપ્રં પ્રજાપતિઃ ।
યૈરિમં વ્યકરોત્સર્વં ભૂતગ્રામં ચતુર્વિધમ્ ॥

તાઃ સૃષ્ટમાત્રાઃ ક્ષુધિતાઃ પ્રજાઃ સર્વાઃ પ્રજાપતિમ્ ।
બિભક્ષયિવો રાજન્સહસા પ્રાદ્રવંસ્તદા ॥

સ ભક્ષ્યમાણસ્ત્રાણાર્થી પિતામહમુપાદ્રવત્ ।
આભ્યો માં ભગવાંસ્ત્રાતુ વૃત્તિરાસાં વિધીયતામ્ ॥

તતસ્તાભ્યો દદાવન્નમોષધીઃ સ્થાવરાણિ ચ ।
જઙ્ગમાનિ ચ ભૂતાનિ દુર્બલાનિ બલીયસામ્ ॥

વિહિતાન્નાઃ પ્રજાસ્તાસ્તુ જગ્મુસ્તુષ્ટા યથાગતમ્ ।
તતો વવૃધિરે રાજન્પ્રીતિમત્યઃ સ્વયોનિષુ ॥

ભૂતગ્રામે વિવૃદ્વે તુ સૃષ્ટે દેવાસુરે તદા ।
ઉદતિષ્ઠજ્જલાજ્જ્યેષ્ઠઃ પ્રજાશ્ચેમા દદર્શ સઃ ॥

બહુરૂપાઃ પ્રજાઃ સૃષ્ટા વિવૃદ્ધાશ્ચ સ્વતેજસા ।
ચુક્રોધ બલવદ્દૃષ્ટ્વા લિઙ્ગં સ્વં ચાપ્યવિધ્યત ॥

તત્પ્રવિદ્ધં તથા ભૂમૌ તથૈવ પ્રત્યતિષ્ઠત ।
તમુવાચાવ્યયો બ્રહ્મા વચોભિઃ શમયન્નિવ ॥

કિં કૃતં સલિલે શર્વ ચિરકાલસ્થિતેન તે ।
કિમર્થં ચેદમુત્પાદ્ય લિઙ્ગં ભૂમૌ પ્રવેશિતમ્ ॥

સોઽબ્રવીજ્જાતસંરમ્ભસ્તથા લોકગુરુર્ગુરુમ્ ।
પ્રજાઃ સૃષ્ટાઃ પરેણેમાઃ કિં કરિષ્યામ્યનેન વૈ ॥

પ્રજાઃ સૃષ્ટાઃ પરેણેમાઃ પ્રજાર્થં મે પિતામહ ।
ઓષધ્યઃ પરિવર્તેરન્યથૈવં સતતં પ્રજાઃ ॥

એવમુક્ત્વા સ સક્રોધો જગામ વિમના ભવઃ ।
ગિરેર્મુઞ્જવતઃ પાદં તપસ્તપ્તું મહાતપાઃ ॥