મહાભારત · અધ્યાય 1.82
સર્વાણિ કર્માણિ સમાપ્ય રાજન્ ગૃહં પરિત્યજ્ય વનં ગતોઽસિ ।
તત્ત્વાં પૃચ્છામિ નહુષસ્ય પુત્ર કેનાસિ તુલ્યસ્તપસા યયાતે ॥
યયાતિરુવાચ ।
નાહં દેવમનુષ્યેષુ ગન્ધર્વેષુ મહર્ષિષુ ।
આત્મનસ્તપસા તુલ્યં કઞ્ચિત્પશ્યામિ વાસવ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
યદાઽવમંસ્થાઃ સદૃશઃ શ્રેયસશ્ચ અલ્પીયસશ્ચાવિદિતપ્રભાવઃ ।
તસ્માલ્લોકાસ્ત્વન્તવન્તસ્તવે મે ક્ષીણે પુણ્યે પતિતાઽસ્યદ્ય રાજન્ ॥
યયાતિરુવાચ ।
સુરર્ષિગન્ધર્વનરાવમાના- ત્ક્ષયં ગતા મે યદિ શક્રલોકાઃ ।
ઇચ્છામ્યહં સુરલોકાદ્વિહીનઃ સતાં મધ્યે પતિતું દેવરાજ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
સતાં સકાશે પતિતાઽસિ રાજં- શ્ચ્યુતઃ પ્રતિષ્ઠાં યત્ર લબ્ધાસિ ભૂયઃ ।
એતદ્વિદિત્વા ચ પુનર્યયાતે ત્વં માઽવમંસ્થાઃ સદૃશઃ શ્રેયસશ્ચ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
તતઃ પ્રહાયામરરાજજુષ્ટા- ન્પુણ્યાઁલ્લોકાન્પતમાનં યયાતિમ્ ।
સમ્પ્રેક્ષ્ય રાજર્ષિવરોઽષ્ટકસ્ત- મુવાચ સદ્ધર્મવિધાનગોપ્તા ॥
અષ્ટક ઉવાચ ।
કસ્ત્વં યુવા વાસવતુલ્યરૂપઃ સ્વતેજસા દીપ્યમાનો યથાઽગ્નિઃ ।
પતસ્યુદીર્ણામ્બુધરાન્ધકારા- ત્ખાત્ખેચરાણાં પ્રવરો યથાઽર્કઃ ॥
દૃષ્ટ્વા ચ ત્વાં સૂર્યપથાત્પતન્તં વૈશ્વાનરાર્કદ્યુતિમપ્રમેયમ્ ।
કિં નુ સ્વિદેતત્પતતીતિ સર્વે વિતર્કયન્તઃ પરિમોહિતાઃ સ્મઃ ॥
દૃષ્ટ્વા ચ ત્વાં ધિષ્ઠિતં દેવમાર્ગે શક્રાર્કવિષ્ણુપ્રતિમપ્રભાવમ્ ।
અભ્યુદ્ગતાસ્ત્વાં વયમદ્ય સર્વે તત્ત્વં પ્રપાતે તવ જિજ્ઞાસમાનાઃ ॥
ન ચાપિ ત્વાં ધૃષ્ણુમઃ પ્રષ્ટુમગ્રે ન ચ ત્વમસ્માન્પૃચ્છસિ યે વયં સ્મઃ ।
તત્ત્વાં પૃચ્છામિ સ્પૃહણીયરૂપ કસ્ય ત્વં વા કિન્નિમિત્તં ત્વમાગાઃ ॥
ભયં તુ તે વ્યેતુ વિષાદમોહૌ ત્યજાશુ ચૈવેન્દ્રસમપ્રભાવ ।
ત્વાં વર્તમાનં હિ સતાં સકાશે નાલં પ્રસોઢું બલહાઽપિ શક્રઃ ॥
સન્તઃ પ્રતિષ્ઠા હિ સુખચ્યુતાનાં સતાં સદૈવામરરાજકલ્પ ।
તે સઙ્ગતાઃ સ્થાવરજઙ્ગમેશાઃ પ્રતિષ્ઠિતસ્ત્વં સદૃશેષુ સત્સુ ॥
પ્રભુરગ્નિઃ પ્રતપને ભૂમિરાવપને પ્રભુઃ ।
પ્રભુઃ સૂર્યઃ પ્રકાશિત્વે સતાં ચાભ્યાગતઃ પ્રભુઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0