મહાભારત · અધ્યાય 1.60
શ્રુત્વા તુ સર્પસત્રાય દીક્ષિતં જનમેજયમ્ ।
અભ્યગચ્છદૃષિર્વિદ્વાન્કૃષ્ણદ્વૈપાયનસ્તદા ॥
જનયામાસ યં કાલી શક્તેઃ પુત્રાત્પરાશરાત્ ।
કન્યૈવ યમુનાદ્વીપે પાણ્ડવાનાં પિતામહમ્ ॥
જાતમાત્રશ્ચ યઃ સદ્ય ઇષ્ટ્યા દેહમવીવૃધત્ ।
વેદાંશ્ચાધિજગે સાઙ્ગન્સેતિહાસાન્મહાયશાઃ ॥
યં નાતિ તપસા કશ્ચિન્ન વેદાધ્યયનેન ચ ।
ન વ્રતૈર્નોપવાસૈશ્ચ ન પ્રસૂત્યા ન મન્યુના ॥
વિવ્યાસૈકં ચતુર્ધા યો વેદં વેદવિદાં વરઃ ।
પરાવરજ્ઞો બ્રહ્મર્ષિઃ કવિઃ સત્યવ્રતઃ શુચિઃ ॥
યઃ પાણ્ડું ધૃતરાષ્ટ્રં ચ વિદુરં ચાપ્યજીજનત્ ।
શન્તનોઃ સન્તતિં તન્વન્પુણ્યકીર્તિર્મહાયશાઃ ॥
જનમેજયસ્ય રાજર્ષેઃ સ મહાત્મા સદસ્તથા ।
વિવેશ સહિતઃ શિષ્યૈર્વેદવેદાઙ્ગપારગૈઃ ॥
તત્ર રાજાનમાસીનં દદર્શ જનમેજયમ્ ।
વૃતં સદસ્યૈર્બહુભિર્દેવૈરિવ પુરન્દરમ્ ॥
તથા મૂર્ધાભિષિક્તૈશ્ચ નાનાજનપદેશ્વરૈઃ ।
ઋત્વિગ્ભિર્બ્રહ્મકલ્પૈશ્ચ કુશલૈર્યજ્ઞસંસ્તરે ॥
જનમેજયસ્તુ રાજર્ષિર્દૃષ્ટ્વા તમૃષિમાગતમ્ ।
સગણોઽભ્યુદ્યયૌ તૂર્ણં પ્રીત્યા ભરતસત્તમઃ ॥
કાઞ્ચનં વિષ્ટરં તસ્મૈ સદસ્યાનુમતઃ પ્રભુઃ ।
આસનં કલ્પયામાસ યથા શક્રો બૃહસ્પતેઃ ॥
તત્રોપવિષ્ટં વરદં દેવર્ષિગણપૂજિતમ્ ।
પૂજયામાસ રાજેન્દ્રઃ શાસ્ત્રદૃષ્ટેન કર્મણા ॥
પાદ્યમાચમનીયં ચ અર્ઘ્યં ગાં ચ વિધાનતઃ ।
પિતામહાય કૃષ્ણાય તદર્હાય ન્યવેદયત્ ॥
પ્રતિગૃહ્ય તુ તાં પૂજાં પામ્ડવાજ્જનમેજયાત્ ।
ગાં ચૈવ સમનુજ્ઞાય વ્યાસઃ પ્રીતોઽભવત્તદા ॥
તથા ચ પૂજયિત્વા તં પ્રણયાત્પ્રતિતામહમ્ ।
ઉપોપવિશ્ય પ્રીતાત્મા પર્યપૃચ્છદનામયમ્ ॥
ભગવાનાપિ તં દૃષ્ટ્વા કુશલં પ્રતિવેદ્ય ચ ।
સદસ્યૈઃ પૂજિતઃ સર્વૈઃ સદસ્યાન્પ્રત્યપૂજયત્ ॥
તતસ્તુ સહિતઃ સર્વૈઃ સદસ્યૈર્જનમેજયઃ ।
ઇદં પશ્ચાદ્દ્વિજશ્રેષ્ઠં પર્યપૃચ્છત્કૃતાઞ્જલિઃ ॥
જનમેજય ઉવાચ ।
કુરૂણાં પાણ્ડવાનાં ચ ભવાન્પ્રત્યક્ષદર્શિવાન્ ।
તેષાં ચરિતમિચ્છામિ કથ્યમાનં ત્વયા દ્વિજ ॥
કથં સમભવદ્ભેદસ્તેષામક્લિષ્ટકર્મણામ્ ।
તચ્ચ યુદ્ધં કથં વૃત્તં ભૂતાન્તકરણં મહત્ ॥
પિતામહાનાં સર્વેષાં દૈવેનાવિષ્ટચેતસામ્ । કાર્ત્સ્ન્યેનૈતન્મમાચક્ષ્વ યથા વૃત્તં દ્વિજોત્તમ ।
ઇચ્છામિ તત્ત્વતઃ શ્રોતું ભગવન્કુશલો હ્યસિ ॥
સૌતિરુવાચ ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા કૃષ્ણદ્વૈપાયનસ્તદા ।
શશાસ શિષ્યમાસીનં વૈશમ્પાયનમન્તિકે ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।
કુરૂણાં પાણ્ડવાનાં ચ યથા ભેદોઽભવત્પુરા ।
તદસ્મૈ સર્વમાચક્ષ્વ યન્મત્તઃ શ્રુતવાનસિ ॥
ગુરોર્વચનમાજ્ઞાય સ તુ વિપ્રર્ષભસ્તદા ।
આચચક્ષે તતઃ સર્વમિતિહાસં પુરાતનમ્ ॥
રાજ્ઞે તસ્મૈ સદસ્યેભ્યઃ પાર્થિવેભ્યશ્ચ સર્વશઃ ।
ભેદં સર્વવિનાશં ચ કુરુપાણ્ડવયોસ્તદા ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0