મહાભારત · અધ્યાય 1.6

અગ્નેરથ વચઃ શ્રુત્વા તદ્રક્ષઃ પ્રજહાર તામ્ ।
બ્રહ્મન્વરાહરૂપેણ મનોમારુતરંહસા ॥

તતઃ સ ગર્ભો નિવસન્કુક્ષૌ ભૃગુકુલોદ્વહ ।
રોષાન્માતુશ્ચ્યુતઃ કુક્ષેશ્ચ્યવનસ્તેન સોઽભવત્ ॥

તં દૃષ્ટ્વા માતુરુદરાચ્ચ્યુતમાદિત્યવર્ચસમ્ ।
તદ્રક્ષો ભસ્મસાદ્ભૂતં પપાત પરિમુચ્ય તામ્ ॥

સા તમાદાય સુશ્રોણી સસાર ભૃગુનન્દનમ્ ।
ચ્યવનં ભાર્ગવં પુત્રં પુલોમા દુઃખમૂર્ચ્છિતા ॥

તાં દદર્શ સ્વયં બ્રહ્મા સર્વલોકપિતામહઃ ।
રુદતીં બાષ્પપૂર્ણાક્ષીં ભૃગોર્ભાર્યામનિન્દિતામ્ ॥

સાન્ત્વયામાસ ભગવાન્વધૂં બ્રહ્મા પિતામહઃ ।
અશ્રુબિન્દૂદ્ભવા તસ્યાઃ પ્રાવર્તત મહાનદી ॥

આવર્તન્તી સૃતિં તસ્યા ભૃગોઃ પત્ન્યાસ્તપસ્વિનઃ ।
તસ્યા માર્ગં સૃતવતીં દૃષ્ટ્વા તુ સરિતં તદા ॥

નામ તસ્યાસ્તદા નદ્યાશ્ચક્રે લોકપિતામહઃ ।
વધૂસરેતિ ભગવાંશ્ચ્યવનસ્યાશ્રમં પ્રતિ ॥

સ એવં ચ્યવનો જજ્ઞે ભૃગોઃ પુત્રઃ પ્રતાપવાન્ । તં દદર્શ પિતા તત્ર ચ્યવનં તાં ચ ભામિનીમ્ ।
સ પુલોમાં તતો ભાર્યાં પપ્રચ્છ કુપિતો ભૃગુઃ ॥
ભૃગુરુવાચ ।

કેનાસિ રક્ષસે તસ્મૈ કથિતા ત્વં જિહીર્ષવે ।
ન હિ ત્વા વેદ તદ્રક્ષો મદ્ભાર્યાં ચારુહાસિનીમ્ ॥

તત્ત્વમાખ્યાહિ તં હ્યદ્ય શપ્તુમિચ્છામ્યહં રુષા ।
બિભેતિ કો ન શાપાન્મે કસ્ય ચાયં વ્યતિક્રમઃ ॥
પુલોમોવાચ ।

અગ્નિના ભગવંસ્તસ્મૈ રક્ષસેઽહં નિવેદિતા ।
તતો મામનયદ્રક્ષઃ ક્રોશન્તીં કુરરીમિવ ॥

સાઽહં તવ સુતસ્યાસ્ય તેજસા પરિમોક્ષિતા ।
ભસ્મીભૂતં ચ તદ્રક્ષો મામુત્સૃજ્ય પપાત વૈ ॥
સૌતિરુવાચ ।

ઇતિ શ્રુત્વા પુલોમાયા ભૃગુઃ પરમમન્યુમાન્ ।
શશાપાગ્નિમતિક્રુદ્ધઃ સર્વભક્ષો ભવિષ્યસિ ॥