મહાભારત · અધ્યાય 1.53

સર્પસત્રે તદા રાજ્ઞઃ પાણ્ડવેયસ્ય ધીમતઃ ।
જનમેજયસ્ય કે ત્વાસન્નૃત્વિજઃ પરમર્ષયઃ ॥

કે સદસ્યા બભૂવુશ્ચ સર્પસત્રે સુદારુણે ।
વિષાદજનનેઽત્યર્થં પન્નગાનાં મહાભય ॥

સર્વં વિસ્તરશસ્તાત ભવાઞ્છંસિતુમર્હતિ ।
સર્પસત્રવિધાનજ્ઞવિજ્ઞેયાઃ કે ચ સૂતજ ॥
સૌતિરુવાચ ।

હન્ત તે કથયિષ્યામિ નામાનીહ મનીષિણામ્ ।
યે ઋત્વિજઃ સદસ્યાશ્ચ તસ્યાસન્નૃપતેસ્તદા ॥

તત્ર હોતા બભૂવાથ બ્રાહ્મણશ્ચણ્ડભાર્ગવઃ ।
ચ્યવનસ્યાન્વયે ખ્યાતો જાતો વેદવિદાં વરઃ ॥

ઉદ્ગાતા બ્રાહ્મણો વૃદ્ધો વિદ્વાન્કૌત્સૌઽથ જૈમિનિઃ ।
બ્ર્હમાઽભવચ્છાર્ઙ્ગરવોઽથાધ્વર્યુશ્ચાપિ પિઙ્ગલઃ ॥

સદસ્યશ્ચાભવદ્વ્યાસઃ પુત્રશિષ્યસહાયવાન્ ।
ઉદ્દાલકઃ પ્રમતકઃ શ્વેતકેતુશ્ચ પિઙ્ગલઃ ॥

અસિતો દેવલશ્ચૈવ નારદઃ પર્વતસ્તથા ।
આત્રેયઃ કુમ્ડજઠરૌ દ્વિજઃ કાલઘટસ્તથા ॥

વાત્સ્યઃ શ્રુતશ્રવા વૃદ્ધો જપસ્વાધ્યાયશીલવાન્ ।
કોહલો દેવશર્મા ચ મૌદ્ગલ્યઃ સમસૌરભઃ ॥

એતે ચાન્યે ચ બહવો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ।
સદસ્યાશ્ચાભવંસ્તત્ર સત્રે પારિક્ષિતસ્ય હ ॥

જુહ્વત્સ્વૃત્વિક્ષ્વથ તદા સર્પસત્રે મહાક્રતૌ ।
અહયઃ પ્રાપતંસ્તત્ર ઘોરાઃ પ્રાણિભયાવહાઃ ॥

વસામેદોવહાઃ કુલ્યા નાગાનાં સમ્પ્રવર્તિતાઃ ।
વવૌ ગન્ધશ્ચ તુમુલો દહ્યતામનિશં તદા ॥

પતતાં ચૈવ નાગાનાં ધિષ્ઠિતાનાં તથામ્બરે ।
અશ્રૂયતાનિશં શબ્દઃ પચ્યતાં ચાગ્નિના ભૃશમ્ ॥

તક્ષકસ્તુ સ નાગેન્દ્રઃ પુરન્દરનિવેશનમ્ ।
ગતઃ શ્રુત્વૈવ રાજાનં દીક્ષિતં જનમેજયમ્ ॥

તતઃ સર્વં યથાવૃત્તમાખ્યાય ભુજગોત્તમઃ ।
અગચ્છચ્છરણં ભીત આગસ્કૃત્વા પુરન્દરમ્ ॥

તમિન્દ્રઃ પ્રાહ સુપ્રીતો ન તવાસ્તીહ તક્ષક ।
ભયં નાગેન્દ્ર તસ્માદ્વૈ સર્પસત્રાત્કદાચન ॥

પ્રસાદિતો મયા પૂર્વં તવાર્થાય પિતામહઃ ।
તસ્માત્તવ ભયં નાસ્તિ વ્યેતુ તેનસો જ્વરઃ ॥
સૌતિરુવાચ ।

એવમાશ્વાસિતસ્તેન તતઃ સ ભુજગોત્તમઃ ।
ઉવાસ ભવને તસ્મિઞ્શક્રસ્ય મુદિતઃ સુખી ॥

અજસ્રં નિપતત્સ્વગ્નૌ નાગેષુ ભૃશદુઃખિતઃ ।
અલ્પશેષપરીવારો વાસુકિઃ પર્યતપ્યત ॥

કશ્મલં ચાવિશદ્ધોરં વાસુકિં પન્નગોત્તમમ્ ।
સ ઘૂર્ણમાનહૃદયો ભગિનીમિદમબ્રવીત્ ॥

દહ્યન્તેઽઙ્ગાનિ મે ભદ્રે ન દિશઃ પ્રતિભાન્તિ મામ્ ।
સીદામીવ ચ સમ્મોહાદ્ધૂર્ણતીવ ચ મે મનઃ ॥

દૃષ્ટિર્ભ્રામ્યતિ મેઽતીવ હૃદયં દીર્યતીવ ચ ।
પતિષ્યામ્યવશોઽદ્યાહં તસ્મિન્દીપ્તે વિભાવસૌ ॥

પારિક્ષિતસ્ય યજ્ઞોઽસૌ વર્તતેઽસ્મજ્જિઘાંસયા ।
વ્યક્તં મયાઽભિગન્તવ્યં પ્રેતરાજનિવેશનમ્ ॥

અયં સ કાલઃ સમ્પ્રાપ્તો યદર્થમસિ મે સ્વસઃ ।
જરત્કરૌમયાદત્તાત્રાયસ્વાસ્માન્સબાન્ધવાન્ ॥

આસ્તીકઃ કિલ યજ્ઞં તં વર્તન્તં ભુજગોત્તમે ।
પ્રતિષેત્સ્યતિ માં પૂર્વં સ્વયમાહ પિતામહઃ ॥

તદ્વત્સે બ્રૂહિ વત્સં સ્વં કુમારં વૃદ્ધસમ્મતમ્ ।
મમાદ્ય ત્વં સભૃત્યસ્ય મોક્ષાર્થં વેદવિત્તમમ્ ॥