મહાભારત · અધ્યાય 1.54

તત આહૂય પુત્રં સ્વં જરત્કારુર્ભુજન્ગમા ।
વાસુકેર્નાગરાજસ્ય વચનાદિદમબ્રવીત્ ॥

અહં તવ પિતુઃ પુત્ર ભ્રાત્રા દત્તા નિમિત્તતઃ ।
કાલઃ સ ચાયં સમ્પ્રાપ્તસ્તત્કુરુષ્વ યથાતથમ્ ॥
આસ્તીક ઉવાચ ।

કિન્નિમિત્તં મમ પિતુર્દત્તા ત્વં માતુલેન મે ।
તન્મમાચક્ષ્વ તત્ત્વેન શ્રુત્વા કર્તાઽસ્મિ તત્તથા ॥
સૌતિરુવાચ ।

તત આચષ્ટ સા તસ્મૈ બાન્ધવાનાં હિતૈષિણી ।
ભગિની નાગરાજસ્ય જરત્કારુરવિક્લબા ॥
જરત્કારુરુવાચ ।

પન્નગાનામશેષાણાં માતા કદ્રૂરિતિ શ્રુતા ।
તયા શપ્તા રુષિતયા સુતા યસ્માન્નિબોધ તત્ ॥

ઉચ્ચૈઃ શ્રવાઃ સોઽશ્વરાજો યન્મિથ્યા ન કૃતો મમ ।
વિનતાર્થાય પણિતે દાસભાવાય પુત્રકાઃ ॥

જનમેજયસ્ય વો યજ્ઞે ધક્ષ્યત્યનિલસારથિઃ ।
તત્ર પઞ્ચત્વમાપન્નાઃ પ્રેતલોકં ગમિષ્યથ ॥

તાં ચ શપ્તવતીં દેવઃ સાક્ષાલ્લોકપિતામહઃ ।
એવમસ્ત્વિતિ તદ્વાક્યં પ્રોવાચાનુ મુમોદ ચ ॥

વાસુકિશ્ચાપિ તચ્છ્રુત્વા પિતામહવચસ્તદા ।
અમૃતે મથિતે તાત દેવાઞ્છરણમીયિવાન્ ॥

સિદ્ધાર્થાશ્ચ સુરાઃ સર્વે પ્રાપ્યામૃતમનુત્તમમ્ ।
ભ્રાતરં મે પુરસ્કૃત્ય પિતામહમુપાગમન્ ॥

તે તં પ્રસાદયામાસુઃ સુરાઃ સર્વેઽબ્જસમ્ભવમ્ ।
રાજ્ઞા વાસુકિના સાર્ધં શાપોઽસૌન ભવેદિતિ ॥
દેવા ઊચુઃ ।

વાસુકિર્નાગરાજોઽયં દુઃખિતો જ્ઞાતિકારણાત્ ।
અભિશાપઃ સ માતુસ્તુ ભગવન્ન ભવેત્કથમ્ ॥
બ્રહ્મોવાચ ।

જરત્કારુર્જરત્કારું યાં ભાર્યાં સમવાપ્સ્યતિ ।
તત્ર જાતો દ્વિજઃ શાપાન્મોક્ષયિષ્યતિ પન્નગાન્ ॥

એતચ્છ્રુત્વા તુ વચનં વાસુકિઃ પન્નગોત્તમઃ ।
પ્રાદાન્મામમરપ્રખ્ય તવ પિત્રે મહાત્મને ॥

પ્રાગેવાનાગતે કાલે તસ્માત્ત્વ મય્યજાયથાઃ ।
અયં સ કાલઃ સમ્પ્રાપ્તો ભયાન્નસ્ત્રાતુમર્હસિ ॥

ભ્રાતરં ચાપિ મે તસ્માત્ત્રાતુમર્હસિ પાવકાત્ । ન મોઘં તુ કૃતં તત્સ્યાદ્યદહં તવ ધીમતે ।
પિત્રે દત્તા વિમોક્ષાર્થં કથં વા પુત્ર મન્યસે ॥
સૌતિરુવાચ ।

એવમુક્તસ્તથેત્યુક્ત્વા સાસ્તીકો માતરં તદા ।
અબ્રવીદ્દુઃખસન્તપ્તં વાસુકિં જીવયન્નિવ ॥

અહં ત્વાં મોક્ષયિષ્યામિ વાસુકે પન્નગોત્તમ ।
તસ્માચ્છાપાન્મહાસત્ત્વ સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે ॥

ભવ સ્વસ્થમના નાગ ન હિ તે વિદ્યતે ભયમ્ ।
પ્રયતિષ્યે તથા રાજન્યથા શ્રેયો ભવિષ્યતિ ॥

ન મે વાગનૃતં પ્રાહ સ્વૈરેષ્વપિ કુતોઽન્યથા ।
તં વૈ નૃપવરં ગત્વા દીક્ષિતં જનમેજયમ્ ॥

વાગ્ભિર્મઙ્ગલયુક્તાભિસ્તોષયિષ્યેઽદ્ય માતુલ ।
યથા સ યજ્ઞો નૃપતેર્નિવત્રિષ્યતિ સત્તમ ॥

સ સમ્ભાવય નાગેન્દ્ર મયિ સર્વં મહામતે ।
ન તે મયિ મનો જાતુ મિથ્યા ભવિતુમર્હતિ ॥
વાસુકિરુવાચ ।

આસ્તીક પરિઘૂર્ણામિ હૃદયં મે વિદીર્યતે ।
દિશો ન પ્રતિજાનામિ બ્રહ્મદણ્ડનિપીડિતઃ ॥
આસ્તીક ઉવાચ ।

ન સન્તાપસ્ત્વયા કાર્યઃ કથઞ્ચિત્પન્નગોત્તમ ।
પ્રદીપ્તાગ્નેઃ સમુત્પન્નં નાશયિષ્યામિ તે ભયમ્ ॥

બ્રહ્મદણ્ડં મહાઘોરં કાલાગ્નિસમતેજસમ્ ।
નાશયિષ્યામિ માઽત્ર ત્વં ભયન્કાર્ષીઃ કથઞ્ચન ॥
સૌતિરુવાચ ।

તતઃ સ વાસુકેર્ઘોરમપનીય મનોજ્વરમ્ ।
આધાય ચાત્મનોઽઙ્ગેષુ જગામ ત્વરિતો ભૃશમ્ ॥

જનમેજયસ્ય તં યજ્ઞં સર્વૈઃ સમુદિતં ગુણૈઃ ।
મોક્ષાય ભુજગેન્દ્રાણામાસ્તીકો દ્વિજસત્તમઃ ॥

સ ગત્વાઽપશ્યદાસ્તીકો યજ્ઞાયતનમુત્તમમ્ ।
વૃતં સદસ્યૈર્બહુભિઃ સૂર્યવહ્નિસમપ્રભૈઃ ॥

સ તત્ર વારિતો દ્વાસ્થૈઃ પ્રવિશન્દ્વિજસત્તમઃ ।
અભિતુષ્ટાવ તં યજ્ઞં પ્રવેશાર્થી પરન્તપઃ ॥

સ પ્રાપ્ય યજ્ઞાયતનં વરિષ્ઠં દ્વિજોત્તમઃ પુણ્યકૃતાં વરિષ્ઠઃ ।
તુષ્ટાવ રાજાનમનન્તકીર્તિ- મૃત્વિક્સદસ્યાંશ્ચ તથૈવ ચાગ્નિમ્ ॥