મહાભારત · અધ્યાય 1.48
ગતમાત્રં તુ ભર્તારં જરત્કારુરવેદયત્ ।
ભ્રાતુઃ સકાશમાગત્ય યથાતથ્યં તપોધન ॥
તતઃ સ ભુજગશ્રેષ્ઠઃ શ્રુત્વા સુમહદપ્રિયમ્ ।
ઉવાચ ભગિનીં દીનાં તદા દીનતરઃ સ્વયમ્ ॥
વાસુકિરુવાચ ।
જાનાસિ ભદ્રે યત્કાર્યં પ્રદાને કારણં ચ યત્ ।
પન્નગાનાં હિતાર્થાય પુત્રસ્તે સ્યાત્તતો યદિ ॥
સ સર્પસત્રાત્કિલ નો મોક્ષયિષ્યતિ વીર્યવાન્ ।
એવં પિતામહઃ પૂર્વમુક્તવાંસ્તુ સુરૈઃ સહ ॥
અપ્યસ્તિ ગર્ભઃ સુભગે તસ્માત્તે મુનિસત્તમાત્ ।
ન ચેચ્છામ્યફલં તસ્ય દારકર્મ મનીષિણઃ ॥
કામં ચ મમ ન ન્યાય્યં પ્રષ્ટું ત્વાં કાર્યમીદૃશમ્ ।
કિન્તુ કાર્યગરીયસ્ત્વાત્તતસ્ત્વાઽહમચૂચુદમ્ ॥
દુર્વાર્યતાં વિદિત્વા ચ ભર્તુસ્તેઽતિતપસ્વિનઃ ।
નૈનમન્વાગમિષ્યામિ કદાચિદ્ધિ શપેત્સ મામ્ ॥
આચક્ષ્વ ભદ્રે ભર્તુઃ સ્વં સર્વમેવ વિચેષ્ટિતમ્ ।
ઉદ્ધરસ્વ ચ શલ્યં મે ઘોરં હૃદિ ચિરસ્થિતમ્ ॥
જરત્કારુસ્તતો વાક્યમિત્યુક્તા પ્રત્યભાષત ।
આશ્વાસયન્તી સન્તપ્તં વાસુકિં પન્નગેશ્વરમ્ ॥
જરત્કારુરુવાચ ।
પૃષ્ટો મયાઽપત્યહેતોઃ સ મહાત્મા મહાતપાઃ ।
અસ્તીત્યુત્તરમુદ્દિશ્ય મમેદં ગતવાંશ્ચ સઃ ॥
સ્વૈરેષ્વપિ ન તેનાહં સ્મરામિ વિતથં વચઃ ।
ઉક્તપૂર્વં કુતો રાજન્સામ્પરાયે સ વક્ષ્યતિ ॥
ન સન્તાપસ્ત્વયા કાર્યઃ કાર્યં પ્રતિ ભુજન્ગમે ।
ઉત્પત્સ્યતિ ચ તે પુત્રો જ્વલનાર્કસમપ્રભઃ ॥
ઇત્યુક્ત્વા સ હિ માં ભ્રાતર્ગતો ભર્તા તપોધનઃ ।
તસ્માદ્વ્યેતુ પરં દુઃખં તવેદં મનસિ સ્થિતમ્ ॥
સૌતિરુવાચ ।
એતચ્છ્રુત્વા સ નાગેન્દ્રો વાસુકિઃ પરયા મુદા ।
એવમસ્ત્વિતિ તદ્વાક્યં ભગિન્યાઃ પ્રત્યગૃહ્ણત ॥
સાન્ત્વમાનાર્થદાનૈશ્ચ પૂજયા ચારુરૂપયા ।
સોદર્યાં પૂજયામાસ સ્વસારં પન્નગોત્તમઃ ॥
તતઃ પ્રવવૃધે ગર્ભો મહાતેજા મહાપ્રભઃ ।
યથા મોમો દ્વિજશ્રેષ્ઠ શુક્લપક્ષોદિતો દિવિ ॥
અથ કાલે તુ સા બ્રહ્મન્પ્રજજ્ઞે ભુજગસ્વસા ।
કુમારં દેવગર્ભાભં પિતૃમાતૃભયાપહમ્ ॥
વવૃધે સ તુ તત્રૈવ નાગરાજનિવેશને ।
વેદાંશ્ચાધિજગે સાઙ્ગાન્ભાર્ગવચ્યવનાત્મજાત્ ॥
ચીર્ણવ્રતો બાલ એવ બુદ્ધિસત્ત્વગુણાન્વિતઃ ।
નામ ચાસ્યાભવત્ખ્યાતં લોકેષ્વાસ્તીક ઇત્યુત ॥
અસ્તીત્યુક્ત્વા ગતો યસ્માત્પિતા ગર્ભસ્થમેવ તમ્ ।
વનં તસ્માદિદં તસ્ય નામાસ્તીકેતિ વિશ્રુતમ્ ॥
સ બાલ એવ તત્રસ્થશ્ચરન્નમિતબુદ્ધિમાન્ ।
ગૃહે પન્નગરાજસ્ય પ્રયત્નાત્પરિરક્ષિતઃ ॥
ભગવાનિવ દેવેશઃ શૂલપાણિર્હિરણ્મયઃ ।
વિવર્ધમાનઃ સર્વાંસ્તાન્પન્નગાનભ્યહર્ષયત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0