મહાભારત · અધ્યાય 1.254

તથા શૈલનિપાતેન ભીષિતાઃ ખાણ્ડવાલયાઃ ।
દાનવા રાક્ષસા નાગાસ્તરક્ષ્વૃક્ષવનૌકસઃ ॥

દ્વિપાઃ પ્રભિન્નાઃ શાર્દૂલાઃ સિંહાઃ કેસરિણસ્તથા ।
મૃગાશ્ચ મહિષાશ્ચૈવ શતશઃ પક્ષિણસ્તથા ॥

સમુદ્વિગ્ના વિસસૃપુસ્તથાન્યા ભૂતજાતયઃ ।
તં દાવં સમુદૈક્ષન્ત કૃષ્ણૌ ચાભ્યુદ્યતાયુધૌ ॥

ઉત્પાતનાદશબ્દેન ત્રાસિતા ઇવ ચાભવન્ ।
તે વનં પ્રસમીક્ષ્યાથ દહ્યમાનમનેકધા ॥

કૃષ્ણમભ્યુદ્યતાસ્ત્રં ચ નાદં મુમુચુરુલ્બણમ્ ।
તેન નાદેન રૌદ્રેણ નાદેન ચ વિભાવસોઃ ॥

રરાસ ગગનં કૃત્સ્નમુત્પાતજલદૈરિવ ।
તતઃ કૃષ્ણો મહાબાહુઃ સ્વતેજોભાસ્વરં મહત્ ॥

ચક્રં વ્યસૃજદત્યુગ્રં તેષાં નાશાય કેશવઃ ।
તેનાર્તા જાતયઃ ક્ષુદ્રાઃ સદાનવનિશાચરાઃ ॥

નિકૃત્તાઃ શતશઃ સર્વા નિપેતુરનલં ક્ષણાત્ ।
તત્રાદૃશ્યન્ત તે દૈત્યાઃ કૃષ્ણચક્રવિદારિતાઃ ॥

વસારુધિરસમ્પૃક્તાઃ સન્ધ્યાયામિવ તોયદાઃ ।
પિશાચાન્પક્ષિણો નાગાન્પશૂંશ્ચૈવ સહસ્રશઃ ॥

નિઘ્નંશ્ચરતિ વાર્ષ્ણેયઃ કાલવત્તત્ર ભારત ।
ક્ષિપ્તં ક્ષિપ્તં પુનશ્ચક્રં કૃષ્ણસ્યામિત્રઘાતિનઃ ॥

છિત્ત્વાનેકાનિ સત્વાનિ પાણિમેતિ પુનઃ પુનઃ ।
તથા તુ નિઘ્નતસ્તસ્ય પિશાચોરગરાક્ષસાન્ ॥

બભૂવ રૂપમત્યુગ્રં સર્વભૂતાત્મનસ્તદા ।
સમેતાનાં ચ સર્વેષાં દાનવાનાં ચ સર્વશઃ ॥

વિજેતા નાભવત્કશ્ચિત્કૃષ્ણપાણ્ડવયોર્મૃધે ।
તયોર્બલાત્પરિત્રાતું તં ચ દાવં યદા સુરાઃ ॥

નાશક્નુવઞ્શમયિતું તદાઽભૂવન્પરાઙ્મુખાઃ ।
શતક્રતુસ્તુ સમ્પ્રેક્ષ્ય વિમુખાનમરાંસ્તથા ॥

બભૂવ મુદિતો રાજન્પ્રશંસન્કેશવાર્જુનૌ ।
નિવૃત્તેષ્વથ દેવેષુ વાગુવાચાશરીરિણી ॥

શતક્રતું સમાભાષ્ય મહાગમ્ભીરનિઃસ્વના ।
ન તે સખા સન્નિહિતસ્તક્ષકો ભુજગોત્તમઃ ॥

દાહકાલે ખાણ્ડવસ્ય કુરુક્ષેત્રં ગતો હ્યસૌ ।
ન ચ શક્યૌ યુધા જેતું કથઞ્ચિદપિ વાસવ ॥

વાસુદેવાર્જુનાવેતૌ નિબોધ વચનાન્મમ ।
નરનારાયણાવેતૌ પૂર્વદેવૌ દિવિ શ્રુતૌ ॥

ભવાનપ્યભિજાનાતિ યદ્વીર્યૌ યત્પરાક્રમૌ ।
નૈતૌ શક્યૌ દુરાધર્ષૌ વિજેતુમજિતૌ યુધિ ॥

અપિ સર્વેષુ લોકેષુ પુરાણાવૃષિસત્તમૌ ।
પૂજનીયતમાવેતાવપિ સર્વૈઃ સુરાસુરૈઃ ॥

યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વનરકિન્નરપન્નગૈઃ ।
તસ્માદિતઃ સુરૈઃ સાર્ધં ગન્તુમર્હસિ વાસવ ॥

દિષ્ટં ચાપ્યનુપશ્યૈતત્ખાણ્ડવસ્ય વિનાશનમ્ ।
ઇતિ વાક્યમુપશ્રુત્ય તથ્યમિત્યમરેશ્વરઃ ॥

ક્રોધામર્ષૌ સમુત્સૃજ્ય સમ્પ્રતસ્થે દિવં તદા ।
તં પ્રસ્થિતં મહાત્માનં સમવેક્ષ્ય દિવૌકસઃ ॥

સહિતાઃ સેનયા રાજન્નનુજગ્મુઃ પુરન્દરમ્ ।
દેવરાજં તદા યાન્તં સહ દેવૈરવેક્ષ્ય તુ ॥

વાસુદેવાર્જુનૌ વીરૌ સિંહનાદં વિનેદતુઃ ।
દેવરાજે ગતે રાજન્પ્રહૃષ્ટૌ કેશવાર્જુનૌ ॥

નિર્વિશઙ્કં વનં વીરૌ દાહયામાસતુસ્તદા ।
સ મારુત ઇવાભ્રાણિ નાશયિત્વાઽર્જુનઃ સુરાન્ ॥

વ્યધમચ્છરસઙ્ઘાતૈર્દેહિનઃ ખાણ્ડવાલયાન્ ।
ન ચ સ્મ કિઞ્ચિચ્છક્નોતિ ભૂતં નિશ્ચરિતું તતઃ ॥

સઞ્છિદ્યમાનમિષુભિરસ્યતા સવ્યસાચિના ।
નાશક્નુવંશ્ચ ભૂતાનિ મહાન્ત્યપિ રણેઽર્જુનમ્ ॥

નિરીક્ષિતુમમોઘાસ્ત્રં યોદ્ધું ચાપિ કુતો રણે ।
શતં ચૈકેન વિવ્યાધ શતેનૈકં પતત્રિણામ્ ॥

વ્યસવસ્તેઽપતન્નગ્નૌ સાક્ષાત્કાલહતા ઇવ ।
ન ચાલભન્ત તે શર્મ રોધઃસુ વિષમેષુ ચ ॥

પિતૃદેવનિવાસેષુ સન્તાપશ્ચાપ્યજાયત ।
ભૂતસઙ્ઘાશ્ચ બહવો દીનાશ્ચક્રુર્મહાસ્વનમ્ ॥

રુરુદુર્વારણાશ્ચૈવ તથા મૃગતરક્ષવઃ ।
તેન શબ્દેન વિત્રેસુર્ગઙ્ગોદધિચરા ઝષાઃ ॥

વિદ્યાધરગણાશ્ચૈવ યે ચ તત્ર વનૌકસઃ ।
ન ત્વર્જુનં મહાબાહો નાપિ કૃષ્ણં જનાર્દનમ્ ॥

નિરીક્ષિતું વૈ શક્નોતિ કશ્ચિદ્યોદ્ધું કુતઃ પુનઃ ।
એકાયનગતા યેઽપિ નિષ્પેતુસ્તત્ર કેચન ॥

રાક્ષસા દાનવા નાગા જઘ્ને ચક્રેણ તાન્હરિઃ ।
તે તુ ભિન્નશિરોદેહાશ્ચક્રવેગાદ્ગતાસવઃ ॥

પેતુરન્યે મહાકાયાઃ પ્રદીપ્તે વસુરેતસિ ।
સમાંસરુધિરૌધૈશ્ચ વસાભિશ્ચાપિ તર્પિતઃ ॥

ઉપર્યાકાશગો ભૂત્વા વિધૂમઃ સમપદ્યત ।
દીપ્તાક્ષો દીપ્તજિહ્વશ્ચ સમ્પ્રદીપ્તમહાનનઃ ॥

દીપ્તોર્ધ્વકેશઃ પિઙ્ગાક્ષઃ પિબન્પ્રાણભૃતાં વસામ્ ।
તાં સ કૃષ્ણાર્જુનકૃતાં સુધાં પ્રાપ્ય હુતાશનઃ ॥

બભૂવ મુદિતસ્તૃપ્તઃ પરાં નિર્વૃતિમાગતઃ ।
તથાઽસુરં મયં નામ તક્ષકસ્ય નિવેશનાત્ ॥

વિપ્રદ્રવન્તં સહસા દદર્શ મધુસૂદનઃ ।
તમગ્નિઃ પ્રાર્થયામાસ દિધક્ષુર્વાતસારથિઃ ॥

શરીરવાઞ્જટી ભૂત્વા નદન્નિવ બલાહકઃ ।
વિજ્ઞાય દાનવેન્દ્રાણાં મયં વૈ શિલ્પિનાં વરમ્ ॥

જિઘાંસુર્વાસુદેવસ્તં ચક્રમુદ્યમ્ય ધિષ્ઠિતઃ ।
સ ચક્રમુદ્યતં દૃષ્ટ્વા દિધક્ષન્તં ચ પાવકમ્ ॥

અભિધાવાર્જુનેત્યેવં મયસ્ત્રાહીતિ ચાબ્રવીત્ ।
તસ્ય ભીતસ્વનં શ્રુત્વા મા ભૈરિતિ ધનઞ્જયઃ ॥

પ્રત્યુવાચ મયં પાર્થો જીવયન્નિવ ભારત ।
તં ન ભેતવ્યમિત્યાહ મયં પાર્થો દયાપરઃ ॥

તં પાર્થેનાભયે દત્તે નમુચેર્ભ્રાતરં મયમ્ ।
ન હન્તુમૈચ્છદ્દાશાર્હઃ પાવકો ન દદાહ ચ ॥

તદ્વનં પાવકો ધીમાન્દિનાનિ દશ પઞ્ચ ચ ।
દદાહ કૃષ્ણપાર્થાભ્યાં રક્ષિતઃ પાકશાસનાત્ ॥

તસ્મિન્વને દહ્યમાને ષડગ્નિર્ન દદાહ ચ ।
અશ્વસેનં મયં ચૈવ ચતુરઃ શાર્ઙ્ગકાંસ્તથા ॥