મહાભારત · અધ્યાય 1.245

ઉક્તવન્તો યથાવીર્યમસકૃત્સર્વવૃષ્ણયઃ ।
તતોઽબ્રવીદ્વાસુદેવો વાક્યં ધર્માર્થસંયુતમ્ ॥

મયોક્તં ન શ્રુતં પૂર્વં સહિતૈઃ સર્વયાદવૈઃ । અતિક્રાન્તમતિક્રાન્તં ન નિવર્તેત કર્હિચિત્ ।
શૃણુધ્વં સહિતાઃ સર્વે મમ વાક્યં સહેતુકમ્ ॥

નાવમાનં કુલસ્યાસ્ય ગુડાકેશઃ પ્રયુક્તવાન્ ।
સમ્માનોઽભ્યધિકસ્તેન પ્રયુક્તોઽયં ન સંશયઃ ॥

અર્થલુબ્ધાન્ન વઃ પાર્થો મન્યતે સાત્વતાન્સદા ।
સ્વયંવરમનાધૃષ્યં મન્યતે ચાપિ પાણ્ડવઃ ॥

પ્રદાનમપિ કન્યાયાઃ પશુવત્કો નુ મન્યતે ।
વિક્રયં ચાપ્યપત્યસ્ય કઃ કુર્યાત્પુરુષો ભુવિ ॥

એતાન્દોષાંસ્તુ કૌન્તેયો દૃષ્ટવાનિતિ મે મતિઃ । ક્ષત્રિયાણાં તુ વીર્યેણ પ્રશસ્તં હરણં બલાત્ ।
અતઃ પ્રસહ્ય હૃતવાન્કન્યાં ધર્મેણ પાણ્ડવઃ ॥

ઉચિતશ્ચૈવ સમ્બન્ધઃ સુભદ્રા ચ શયસ્વિની ।
એષ ચાપીદૃશઃ પાર્થઃ પ્રસહ્ય હૃતવાનતઃ ॥

ભરતસ્યાન્વયે જાતં શાન્તનોશ્ચ યશસ્વિનઃ ।
કુન્તિભોજાત્માજાપુત્રં કા બુભૂષેત નાર્જુનમ્ ॥

ન તં પશ્યામિ યઃ પાર્થં વિજયેત રણે બલાત્ ।
વર્જયિત્વા વિરૂપાક્ષં ભગનેત્રહરં હરમ્ ॥

અપિ સર્વેષુ લોકેષુ સેન્દ્રરુદ્રેષુ મારિષ ।
સ ચ નામ રથસ્તાદૃઙ્મદીયાસ્તે ચ વાજિનઃ ॥

મમ શસ્ત્રં વિશેષેણ તૂણૌ ચાક્ષયસાયકૌ । યોદ્ધા પાર્થશ્ચ શીઘ્રાસ્ત્રઃ કો નુ તેન સમો ભવેત્ ।
તમભિદ્રુત્ય સાન્ત્વેન પરમેણ ધનઞ્જયમ્ ॥

નિવર્તયત સંહૃષ્ટા મમૈષા પરમા મતિઃ ।
યદિ નિર્જિત્ય વઃ પાર્થો બલાદ્ગચ્છેત્સ્વકં પુરં ॥

પ્રણશ્યેદ્વો યશઃ સદ્યો ન તુ સાન્ત્વે પરાજયઃ । પિતૃષ્વસાયાઃ પુત્રો મે સમ્બન્ધં નાર્હતિ દ્વિષામ્ ।
તચ્છ્રુત્વા વાસુદેવસ્ય તથા કર્તું જનાધિપ ॥

ઉદ્યોગં કૃતવન્તસ્તે ભેરીં સન્નાદ્ય યાદવાઃ ।
અર્જુનસ્તુ તદા શ્રુત્વા ભેરીસન્નાદનં મહત્ ॥

કૌન્તેયસ્ત્વરમાણસ્તુ સુભદ્રામભ્યભાષત ।
આયાન્તિ વૃષ્ણયઃ સર્વે સસુહૃજ્જનબાન્ધવાઃ ॥

ત્વદર્થં યોદ્ધુકામાસ્તે મદરક્તાન્તલોચનાઃ ।
પ્રમત્તાનશુચીન્મૂઢાન્સુરામત્તાન્નરાધમાન્ ॥

વમનં પાનશીલાંસ્તાન્કરિષ્યામિ શરોત્તમૈઃ ।
ઉતાહો વા મદોન્મત્તાન્નયિષ્યામિ યમક્ષયમ્ ॥

એવમુક્ત્વા પ્રિયાં પાર્થો ન્યવર્તત મહાબલઃ ।
નિવર્તમાનં દૃષ્ટ્વૈવ સુભદ્રા ત્રસ્તતાં ગતા ॥

એવં મા વદ પાર્થેતિ પાદયોઃ પતિતા તદા ।
સુભદ્રા તુ કલિર્જાતા વૃષ્ણીનાં નિધાય ચ ॥

એવં બ્રુવન્તઃ પૌરાસ્તે હ્યપવાદરતાઃ પ્રભો । મમ શોકં વર્ધયન્તિ તસ્માન્નાશં ન ચિન્તયે ।
પરિવાદભયાન્મુક્તા ત્વત્પ્રસાદાદ્ભવામ્યહમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તસ્તતઃ પાર્થઃ પ્રિયયા ભદ્રયા તદા ।
ગમનાય મતિં ચક્રે પાર્થઃ સત્યપરાક્રમઃ ॥

સ્તિતપૂર્વં તદાઽભાષ્ય પરિષ્વજ્ય પ્રિયાં તદા ।
ઉત્થાપ્ય ચ પુનઃ પાર્થો યાહિ યાહીતિ ચાબ્રવીત્ ॥

તતઃ સુભદ્રા ત્વરિતા રશ્મીન્સન્ગૃહ્ય પાણિના ।
ચોદયામાસ જવનાઞ્શીગ્રમશ્વાન્કૃતત્વરા ॥

તતસ્તુ કૃતસન્નાહા વૃષ્ણિવીરાઃ સમાહિતાઃ ।
પ્રત્યાનયાર્થં પાર્થસ્ય જવનૈસ્તુરગોત્તમૈઃ ॥

રાજમાર્ગમનુપ્રાપ્તા દૃષ્ટ્વા પાર્થસ્ય વિક્રમમ્ ।
પ્રાસાદપઙ્ક્તિસ્તમ્ભેષુ વેદિકાસુ ધ્વજેષુ ચ ॥

અર્જુનસ્ય શરાન્દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં પરમં ગતાઃ ।
કેશવસ્ય વચસ્તથ્યં મન્યમાનાસ્તુ યાદવાઃ ॥

અતીત્ય તં રૈવતકં શ્રુત્વા તુ વિપૃથોર્વચઃ ।
અર્જુનેન કૃતં શ્રુત્વા ગન્તુકામાસ્તુ વૃષ્ણયઃ ॥

શ્રુત્વા દીર્ઘં ગતં પાર્થં ન્યવર્તન્ત મહારથાઃ ।
પુરોદ્યાનમતિક્રમ્ય વિશાલં ચ ગિરિવ્રજમ્ ॥

સાનુમુજ્જયિનીં ચૈવ વનાન્યુપવનાનિ ચ ।
પુણ્યેષ્વાનર્તરાષ્ટ્રેષુ વાપીપદ્મસરાંસિ ચ ॥

પ્રાપ્ય ધેનુમતીતીર્થમશ્વરોધસરઃ પ્રતિ ।
પ્રેક્ષાવર્તં તતઃ શૈલમમ્બુદં ચ નગોત્તમમ્ ॥

આરાચ્છૃઙ્ગમથાસાદ્ય તીર્ણઃ કરવતીં નદીમ્ ।
પ્રાપ્ય સાલ્વેયરાષ્ટ્રાણિ નિષધાનપ્યતીત્ય ચ ॥

દેવાપૃથુપુરં પશ્યન્ સર્વતઃ સુસમાહિતઃ ।
તમતીત્ય મહાબાહુર્દેવારણ્યમપશ્યત ॥

પૂજયામાસુરાયાન્તં દેવારણ્યે મહર્ષયઃ ।
સ વનાનિ નદીઃ શૈલાન્ ગિરિપ્રસ્રવણાનિ ચ ॥

અતીત્ય ચ તદા પાર્થઃ સુભદ્રાસારથિસ્તદા ।
કૌરવં વિષયં પ્રાપ્ય વિશોકઃ સમપદ્યત ॥

સોદર્યાણાં મહાબાહુઃ સિંહાશયમિવાશયમ્ ।
દૂરાદુપવનોપેતં સમન્તાત્સલિલાવૃતમ્ ॥

ભદ્રયા મુદિતો જિષ્ણુર્દદર્શ વૃજિનં પુરમ્ ॥