મહાભારત · અધ્યાય 1.243

વૃષ્મ્યન્ધકપુરાત્તસ્માદપયાતું ધનઞ્જયઃ ।
વિનિશ્ચિત્ય તયા સાર્ધં સુભદ્રામિદમબ્રવીત્ ॥

દ્વિજાનાં ગુણમુખ્યાનાં યથાર્હં પ્રતિપાદય ।
ભોજ્યૈર્ભક્ષ્યૈશ્ચ કામૈશ્ચ સ્વપુરીં પ્રતિયાસ્યતામ્ ॥

આત્મનશ્ચ સમુદ્દિશ્ય મહાવ્રતસમાપનમ્ ।
ગચ્છ ભદ્રે સ્વયં તૂર્ણં મહારાજનિવેશનમ્ ॥

તેજોબલજવોપેતૈઃ શુક્લૈર્હયવરોત્તમૈઃ ।
વાજિભિઃ શૈવ્યસુગ્રીવમેઘપુષ્પબલાહકૈઃ ॥

યુક્તં રથવરં તૂર્ણમિહાનય સુસત્કૃતમ્ ।
વ્રતાર્થમિતિ ભાષિત્વા સખીભિઃ સુભગે સહ ॥

ક્ષિપ્રમાદાય પર્યેહિ સહ સર્વાયુધેન ચ ।
અનુકર્ષાન્તપતાકાશ્ચ તૂણીરાંશ્ચ ધનૂંષિ ચ ॥

સર્વાન્રથવરે સ્થાપ્ય સોત્સેધાશ્ચ મહાગદાઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

અર્જુનેનૈવમુક્તા સા સુભદ્રા ભદ્રભાષિણી ।
જગામ નૃપતેર્વેશ્મ સખીભિઃ સહિતા તદા ॥

વ્રતાર્થમિતિ તત્રસ્થાન્રક્ષિણો વાક્યમબ્રવીત્ ।
રથેનાનેન યાસ્યામિ મહાવ્રતસમાપનમ્ ॥

શૈબ્યસુગ્રીવયુક્તેન સાયુધેનૈવ શાર્ઙ્ગિણઃ ।
રથેન રમણીયેન પ્રયાસ્યામિ વ્રતાર્થિની ॥

સુભધ્રયૈવમુક્તે તુ જનાઃ પ્રાઞ્જલયોઽભવન્ ।
યોજયિત્વા રથવરં કલ્યાણૈરભિભાષ્ય તામ્ ॥

યથોક્તં સર્વમારોપ્ય આયુધાનિ ચ ભામિની ।
ક્ષિપ્રમાદાય કલ્યાણી સુભદ્રાઽર્જુનમબ્રવીત્ ॥

રથોઽયં રથિનાં શ્રેષ્ઠ આનીતસ્તવ શાસનાત્ ।
સ ત્વં યાહિ યથાકામં કુરૂન્કૌરવનન્દન ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

નિવેદ્ય તુ રથં ભર્તુઃ સુભદ્રા ભદ્રસમ્મતા ।
બ્રાહ્મણાનાં તદા હૃષ્ટા દદૌ સા વિવિધં વસુ ॥

સ્નેહવન્તિ ચ ભોજ્યાનિ પ્રદદાવીપ્સિતાનિ ચ ।
યથાકામં યથાશ્રદ્ધં વસ્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ ॥

તર્પિતા વિવિધૈર્ભોજ્યૈસ્તાન્યવાપ્ય વસૂનિ ચ ।
બ્રાહ્મણાઃ સ્વગૃહં જગ્મુઃ પ્રયુજ્ય પરમાશિષઃ ॥

સુભદ્રયા તુ વિજ્ઞપ્તઃ પૂર્વમેવ ધનઞ્જયઃ ।
અભીશુગ્રહણે પાર્થ ન મેઽસ્તિ સદૃશો ભુવિ ॥

તસ્માત્સા પૂર્વમારુહ્ય રશ્મીઞ્જગ્રાહ માધવી ।
સોદરા વાસુદેવસ્ય કૃતસ્વસ્ત્યયના હયાન્ ॥

વ્યત્યયિત્વા તુ તલ્લિઙ્ગં યતિવેષં ધનઞ્જયઃ ।
આમુચ્ય કવચં વીરઃ સમુચ્છ્રિતમહદ્ધનુઃ ॥

આરુરોહ રથશ્રેષ્ઠં શુક્લવાસા ધનઞ્જયઃ ।
મહેન્દ્રદત્તં મુકુટં તથૈવાભરણાનિ ચ ॥

અલઙ્કૃત્ય તુ કૌન્તેયઃ પ્રયાતુમુપચક્રમે ।
તતઃ કન્યાપુરે ઘોષસ્તુમુલઃ સમપદ્યત ॥

દૃષ્ટ્વા નવવરં પાર્થં બાણખડ્ગધનુર્ધરમ્ ।
અભીશુહસ્તાં સુશ્રોણીમર્જુનેન રથે સ્થિતામ્ ॥

ઊચુઃ કન્યાસ્તદા યાન્તીં વાસુદેવસહોદરામ્ ।
સર્વકામસમૃદ્ધા ત્વં સુભદ્રે ભદ્રભાષિણિ ॥

વાસુદેવપ્રિયં લબ્ધ્વા ભર્તારં વીરમર્જુનમ્ ।
સર્વસીમન્તિનીનાં ત્વાં શ્રેષ્ઠાં કૃષ્ણસહોદરીમ્ ॥

મન્યામહે મહાભાગે સુભદ્રે ભદ્રભાષિણિ ।
યસ્માત્સર્વમનુષ્યાણાં શ્રેષ્ઠો ભર્તા તવાર્જુનઃ ॥

ઉપપન્નસ્ત્વયા વીરઃ સર્વલોકમહારથઃ ।
હે પ્રયાહિ ગૃહાન્ભદ્રે સુહૃદ્ભિઃ સન્ગમોઽસ્તુ તે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તા પ્રહૃષ્ટાભિઃ સખીભિઃ પ્રતિનન્દિતા ।
ભદ્રા ભદ્રજવોપેતાનશ્વાન્પુનરચોદયત્ ॥

પાર્શ્વે ચામરહસ્તા સા સખી તસ્યાઙ્ગનાઽભવત્ ।
તતઃ કન્યાપુરદ્વારાત્સઘોષાદભિનિઃસૃતમ્ ॥

દદૃશુસ્તં રથશ્રેષ્ઠં જના જીમૂતનિસ્વનમ્ ।
સુભદ્રાસઙ્ગૃહીતસ્ય રથસ્ય મહતઃ સ્વનમ્ ॥

મેઘસ્વનમિવાકાશે શુશ્રુવુઃ પુરવાસિનઃ ।
સુભદ્રયા તુ સમ્પન્ને તિષ્ઠન્રથવરેઽર્જુનઃ ॥

પ્રબભૌ ચ તયોપેતઃ કૈલાસ ઇવ ગઙ્ગયા ।
પાર્થઃ સુભદ્રાસહિતો વિરરાજ મહારથઃ ॥

વિરાજતે યથા શક્રો રાજઞ્શચ્યા સમન્વિતઃ ।
સુભદ્રાં પ્રેક્ષ્ય પાર્થેન હ્રિયમાણાં યશસ્વિનીમ્ ॥

ચક્રુઃ કિલકિલાશબ્દાનાસાદ્ય બહવો જનાઃ ।
દાશાર્હાણાં કુલસ્ય શ્રીઃ સુભદ્રા મદ્રભાષિણી ॥

અભિકામા સકામેન પાર્થેન સહ ગચ્છતિ ।
અથાપરે તુ સન્ક્રુદ્ધા ગૃહ્ણીત ઘ્નત માચિરમ્ ॥

ઇતિ સંવાર્ય શસ્ત્રાણિ વવર્ષુરભિતો દિશમ્ ।
ઇતિ સમ્ભાષમાણાનાં સ નાદઃ સુમહાનભૂત્ ॥

સ તેન જનઘોષેણ વીરો ગજ ઇવાર્દિતઃ ।
વવર્ષ શરવર્ષાણિ ન તુ કઞ્ચન રોષયત્ ॥

મુમોચ નિશિતાન્બાણાન્દીપ્યમાનાન્સ્વતેજસા ।
પ્રાસાદવરસઙ્ઘેષુ હર્મ્યેષુ ભવનેષુ ચ ॥

ક્ષોભયિત્વા પુરશ્રેષ્ઠં ગરુત્માનિવ સાગરમ્ ।
પ્રેક્ષન્રૈવકતદ્વારં નિર્યયૌ ભરતર્ષભઃ ॥