મહાભારત · અધ્યાય 1.234

તં પ્રયાન્તં મહાબાહું કૌરવાણાં યશસ્કરમ્ ।
અનુજગ્મુર્મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ॥

વેદવેદાઙ્ગવિદ્વાસસ્તથૈવાધ્યાત્મચિન્તકાઃ ।
ભૈક્ષાશ્ચ ભગવદ્ભક્તાઃ સૂતાઃ પૌરાણિકાશ્ચ યે ॥

કથકાશ્ચાપરે રાજઞ્શ્રમણાશ્ચ વનૌકસઃ ।
દિવ્યાખ્યાનાનિ યે ચાપિ પઠન્તિ મધુરં દ્વિજાઃ ॥

એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ બહુભિઃ સહાયૈઃ પાણ્ડુનન્દનઃ ।
વૃતઃ શ્લક્ષ્ણકથૈઃ પ્રાયાન્મરુદ્ભિરિવ વાસવઃ ॥

રમણીયાનિ ચિત્રાણિ વનાનિ ચ સરાંસિ ચ ।
સરિતઃ સાગરાંશ્ચૈવ દેશાનપિ ચ ભારત ॥

પુણ્યાન્યપિ ચ તીર્થાનિ દદર્શ ભરતર્ષભઃ ।
સ ગઙ્ગાદ્વારમાશ્રિત્ય નિવેશમકરોત્પ્રભુઃ ॥

તત્ર તસ્યાદ્ભુતં કર્મ શૃણુ ત્વં જનમેજય ।
કૃતવાન્યદ્વિશુદ્ધાત્મા પાણ્ડૂનાં પ્રવરો હિ સઃ ॥

નિવિષ્ટે તત્ર કૌન્તેયે બ્રાહ્મણેષુ ચ ભારત ।
અગ્નિહોત્રાણિ વિપ્રાસ્તે પ્રાદુશ્ચક્રુરનેકશઃ ॥

તેષુ પ્રબોધ્યમાનેષુ જ્વલિતેષુ હુતેષુ ચ ।
કૃતપુષ્પોપહારેષુ તીરાન્તરગતેષુ ચ ॥

કૃતાભિષેકૈર્વિદ્વદ્ભિર્નિયતૈઃ સત્પથે સ્થિતૈઃ ।
શુશુભેઽતીવ તદ્રાજન્ગઙ્ગાદ્વારં મહાત્મભિઃ ॥

તથા પર્યાકુલે તસ્મિન્નિવેશે પાણ્ડવર્ષભઃ ।
અભિષેકાય કૌન્તેયો ગઙ્ગામવતતાર હ ॥

તત્રાભિષેકં કૃત્વા સ તર્પયિત્વા પિતામહાન્ ।
ઉત્તિતીર્ષુર્જલાદ્રાજન્નગ્નિકાર્યચિકીર્ષયા ॥

અપકૃષ્ટો મહાબાહુર્નાગરાજસ્ય કન્યયા ।
અન્તર્જલે મહારાજ ઉલૂપ્યા કામયાનયા ॥

દદર્શ પાણ્ડવસ્તત્ર પાવકં સુસમાહિતઃ ।
કૌરવ્યસ્યાથ નાગસ્ય ભવને પરમાર્ચિતે ॥

તત્રાગ્નિકાર્યં કૃતવાન્કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ ।
અશઙ્કમાનેન હુતસ્તેનાતુષ્યદ્ધુતાશનઃ ॥

અગ્નિકાર્યં સ કૃત્વા તુ નાગરાજસુતાં તદા ।
પ્રસહન્નિવ કૌન્તેય ઇદં વચનમબ્રવીત્ ॥

કિમિદં સાહસં ભીરુ કૃતવત્યસિ ભામિનિ ।
કશ્ચાયં સુભગે દેશઃ કા ચ ત્વં કસ્ય વાત્મજા ॥
ઉલૂપ્યુવાચ ।

ઐરાવતકુલે જાતઃ કૌરવ્યો નામ પન્નગઃ ।
તસ્યાસ્મિ દુહિતા રાજન્નુલૂપી નામ પન્નગી ॥

સાઽહં ત્વામભિષેકાર્થમવતીર્ણં સમુદ્ગામ્ ।
દૃષ્ટ્વૈવ પુરુષવ્યાઘ્ર કન્દર્પેણાભિમૂર્ચ્છિતા ॥

તાં મામનઙ્ગગ્લપિતાં ત્વત્કૃતે કુરુનન્દન ।
અનન્યાં નન્દયસ્વાદ્ય પ્રદાનેનાત્મનોઽનઘ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

બ્રહ્મચર્યમિદં ભદ્રે મમ દ્વાદશમાસિકમ્ ।
ધર્મરાજેન ચાદિષ્ટં નાહમસ્મિ સ્વયં વશઃ ॥

તવ ચાપિ પ્રિયં કર્તુમિચ્છામિ જલચારિણિ ।
અનૃતં નોક્તપૂર્વં ચ મયા કિઞ્ચન કર્હિચિત્ ॥

કથં ચ નાનૃતં મે સ્યાત્તવ ચાપિ પ્રિયં ભવેત્ ।
ન ચ પીડ્યેત મે ધર્મસ્તથા કુર્યા ભુજઙ્ગમે ॥
ઉલૂપ્યુવાચ ।

જાનામ્યહં પાણ્ડવેય યથા ચરસિ મેદિનીમ્ ।
યથા ચ તે બ્રહ્મચર્યમિદમાદિષ્ટવાન્ગુરુઃ ॥

પરસ્પરં વર્તમાનાન્દ્રુપદસ્યાત્મજાં પ્રતિ ।
યો નોઽનુપ્રવિશેન્મોહાત્સ વૈ દ્વાદશમાસિકમ્ ॥

વને ચરેદ્બ્રહ્મચર્યમિતિ વઃ સમયઃ કૃતઃ ।
તદિદં દૌપદીહેતોરન્યોન્યસ્ય પ્રવાસનમ્ ॥

કૃતવાંસ્તત્ર ધર્માર્થમત્ર ધર્મો ન દુષ્યતિ ।
પરિત્રાણં ચ કર્તવ્યમાર્તાનાં પૃથુલોચન ॥

કૃત્વા મમ પરિત્રાણં તવ ધર્મો ન લુપ્યતે ।
યદિ વાપ્યસ્ય ધર્મસ્ય સૂક્ષ્મોઽપિ સ્યાદ્વ્યતિક્રમઃ ॥

સ ચ તે ધર્મ એવ સ્યાદ્દત્વા પ્રાણાન્મમાર્જુન ।
ભક્તાં ચ ભજ માં પાર્થ સતામેતન્મતં પ્રભો ॥

ન કરિષ્યસિ ચેદેવં મૃતાં મામુપધારય ।
પ્રાણદાનાન્મહાબાહો ચર ધર્મમનુત્તમમ્ ॥

શરણં ચ પ્રપન્નાસ્મિ ત્વામદ્ય પુરુષોત્તમ ।
દીનાનનાથાન્કૌન્તેય પરિરક્ષસિ નિત્યશઃ ॥

સાઽહં શṟઅણમભ્યેમિ રોરવીમિ ચ દુઃખિતા । યાચે ત્વાં ચાભિકામાહં તસ્માત્કુરુ મમ પ્રિયમ્ ।
સ ત્વમાત્મપ્રદાનેન સકામાં કર્તુમર્હસિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તસ્તુ કૌન્તેયઃ પન્નગેશ્વરકન્યયા ।
કૃતવાંસ્તત્તથા સર્વં ધર્મમુદ્દિશ્ય કારણમ્ ॥

સ નાગભવને રાત્રિં તામુષિત્વા પ્રતાપવાન્ ।
પુત્રમુત્પાદયામાસ સ તસ્યાં સુમનોહરમ્ ॥

ઇરાવન્તં મહાભાગં મહાબલપરાક્રમમ્ । ઉદિતેઽભ્યુત્થિતઃ સૂર્યે કૌરવ્યસ્ય નિવેશનાત્ ॥

આગતસ્તુ પુનસ્તત્ર ગઙ્ગાદ્વારં તયા સહ ।
પરિત્યજ્ય ગતા સાધ્વી ઉલૂપી નિજમન્દિરં ॥

દત્ત્વા વરમજેયત્વં જલે સર્વત્ર ભારત ।
સાધ્યા જલચરાઃ સર્વે ભવિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ॥