મહાભારત · અધ્યાય 1.204

તસ્મૈ દિત્સતિ કન્યાં તુ બ્રાહ્મણાય તદા નૃપે ।
કોપ આસીન્મહીપાનામાલોક્યાન્યોન્યમન્તિકાત્ ॥

ઊચુઃ સર્વે સમાગમ્ય પરસ્પરહિતૈષિણઃ । વયં સર્વે સમાહૂતા દ્રુપદેન દુરાત્મના ।
સંહત્ય ચાભ્યગચ્છામ સ્વયંવરદિદૃક્ષયા ॥

અસ્માનયમતિક્રમ્ય તૃણીકૃત્ય ચ સન્ગતાન્ ।
દાતુમિચ્છતિ વિપ્રાય દ્રૌપદીં યોષિતાં વરામ્ ॥

અવરોપ્યેહ વૃક્ષસ્તુ ફલકાલે નિપાત્યતે ।
નિહન્મૈનં દુરાત્માનં યોયમસ્માન્ન મન્યતે ॥

ન હ્યર્હત્યેષ સમ્માનં નાપિ વૃદ્ધક્રમં ગુણૈઃ ।
હન્મૈનં સહ પુત્રેણ દુરાચારં નૃપદ્વિષમ્ ॥

અયં હિ સર્વાનાહૂય સત્કૃત્ય ચ નરાધિપાન્ ।
ગુણવદ્ભોજયિત્વાન્નં તતઃ પશ્ચાન્ન મન્યતે ॥

અસ્મિન્રાજસમવાયે દેવાનામિવ સન્નયે ।
કિમયં સદૃશં કઞ્ચિન્નૃપતિં નૈવ દૃષ્ટવાન્ ॥

ન ચ વિપ્રેષ્વધીકારો વિદ્યતે વરણં પ્રતિ ।
સ્વયંવરઃ ક્ષત્રિયાણામિતીયં પ્રથિતા શ્રુતિઃ ॥

અથવા યદિ કન્યેયં ન ચ કઞ્ચિદ્બુભૂષતિ ।
અગ્નાવેનાં પરિક્ષિપ્ય યામ રાષ્ટ્રાણિ પાર્થિવાઃ ॥

બ્રાહ્મણો યદિ ચાપલ્યાલ્લોભાદ્વા કૃતવાનિદમ્ ।
વિપ્રિયં પાર્થિવેન્દ્રાણાં નૈષ વધ્યઃ કથઞ્ચન ॥

બ્રાહ્મણાર્થં હિ નો રાજ્યં જીવિતં હિ વસૂનિ ચ ।
પુત્રપૌત્રં ચ યચ્ચાન્યદસ્માકં વિદ્યતે ધનમ્ ॥

અવમાનભયાચ્ચૈવ સ્વધર્મસ્ય ચ રક્ષણાત્ ।
સ્વયંવરાણામન્યેષાં મા ભૂદેવંવિધા ગતિઃ ॥

ઇત્યુક્ત્વા રાજશાર્દૂલા રુષ્ટાઃ પરિઘબાહવઃ ।
દ્રુપદં તુ જિઘાંસન્તઃ સાયુધાઃ સમુપાદ્રવન્ ॥

તાન્ગૃહીતશરાવાપાન્ક્રુદ્ધાનાપતતો બહૂન્ ।
દ્રુપદો વીક્ષ્ય સન્ગ્રાસાદ્બ્રાહ્મણાઞ્છરણં ગતઃ ॥

ન ભયાન્નાપિ કાર્પણ્યાન્ન પ્રાણપરિરક્ષણાત્ । જગામ દ્રુપદો વિપ્રાઞ્શમાર્થી પ્રત્યપદ્યત ॥

વેગેનાપતતસ્તાંસ્તુ પ્રભિન્નાનિવ વારણાન્ ।
પાણ્ડુપુત્રૌ મહેષ્વાસૌ પ્રતિયાતાવરિન્દમૌ ॥

તતઃ સમુત્પેતુરુદાયુધાસ્તે મહીક્ષિતો બદ્ધગોધાઙ્ગુલિત્રાઃ ।
જિઘાંસમાનાઃ કુરુરાજપુત્રા- વમર્ષયન્તોઽર્જુનભીમસેનૌ ॥

તતસ્તુ ભીમોઽદ્ભુતભીમકર્મા મહાબલો વજ્રસમાનસારઃ ।
ઉત્પાટ્ય દોર્ભ્યાં દ્રુમમેકવીરો નિષ્પત્રયામાસ યથા ગજેન્દ્રઃ ॥

તં વૃક્ષમાદાય રિપુપ્રમાથી દણ્ડીવ દણ્ડં પિતૃરાજ ઉગ્રમ્ ।
તસ્થૌ સમીપે પુરુષર્ષભસ્ય પાર્થસ્ય પાર્થઃ પૃથુદીર્ઘબાહુઃ ॥

તત્પ્રેક્ષ્ય કર્માતિમનુષ્યબુદ્ધિ- ર્જિષ્ણુઃ સ હિ ભ્રાતુરચિન્ત્યકર્મા ।
વિસિષ્મિયે ચાપિ ભયં વિહાય તસ્થૌ ધનુર્ગૃહ્ય મહેન્દ્રકર્મા ॥

તત્પ્રેક્ષ્ય કર્માતિમનુષ્યબુદ્ધિ- ર્જિષ્ણોઃ સહભ્રાતુરચિન્ત્યકર્મા ।
દામોદરો ભ્રાતરમુગ્રવીર્યં હલાયુધં વાક્યમિદં બભાષે ॥

ય એષ સિંહર્ષભખેલગામી મદદ્ધનુઃ કર્ષતિ તાલમાત્રમ્ ।
એષોઽર્જુનો નાત્ર વિચાર્યમસ્તિ યદ્યસ્મિ સન્કર્ષણ વાસુદેવઃ ॥

યસ્ત્વેષ વૃક્ષં તરસાઽવભજ્ય રાજ્ઞાં નિકારે સહસા પ્રવૃત્તઃ ।
વૃકોદરાન્નાન્ય ઇહૈતદદ્ય કર્તું સમર્થઃ સમરે પૃથિવ્યામ્ ॥

યોઽસૌ પુરસ્તાત્કમલાયતાક્ષો મહાતનુઃ સિંહગતિર્વિનીતઃ ।
ગૌરઃ પ્રલમ્બોજ્જ્વલચારુઘોણો વિનિઃસૃતઃ સોઽપ્યુત ધર્મપુત્રઃ ॥

યૌ તૌ કુમારાવિવ કાર્તિકેયૌ દ્વાવાશ્વિનેયાવિતિ મે વિતર્કઃ ।
મુક્તા હિ તસ્માજ્જતુવેશ્મદાહા- ન્મયા શ્રુતાઃ પાણ્ડુસુતાઃ પૃથા ચ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તમબ્રવીન્નિર્જલતોયદાભો હલાયુધોઽનન્તરજં પ્રતીતઃ ।
પ્રીતોઽસ્મિ દૃષ્ટ્વા હિ પિતૃષ્વસારં પૃથાં વિમુક્તાં સહ કૌરવાગ્ર્યૈઃ ॥