મહાભારત · અધ્યાય 1.20
એતત્તે કથિતં સર્વમમૃતં મથિતં યથા ।
યત્ર સોઽશ્વઃ સમુત્પન્નઃ શ્રીમાનતુલવિક્રમઃ ॥
તં નિશામ્ય તદા કદ્રૂર્વિનતામિદમબ્રવીત્ ।
ઉચ્ચૈઃશ્રવા હિ કિંવર્ણો ભદ્રે પ્રબ્રૂહિ મા ચિરમ્ ॥
વિનતોવાચ ।
શ્વેત એવાશ્વરાજોઽયં કિં વા ત્વં મન્યસે શુભે ।
બ્રૂહિ વર્ણં ત્વમપ્યસ્ય તતોઽત્ર વિપણાવહે ॥
કદ્રૂરુવાચ ।
કૃષ્ણવાલમહં મન્યે હયમેનં શુચિસ્મિતે ।
એહિ સાર્ધં મયા દીવ્ય દાસીભાવાય ભામિનિ ॥
સૌતિરુવાચ ।
એવં તે સમયં કૃત્વા દાસીભાવાય વૈ મિથઃ ।
જગ્મતુઃ સ્વગૃહાનેવ શ્વો દ્રક્ષ્યાવ ઇતિ સ્મ હ ॥
તતઃ પુત્રસહસ્રં તુ કદ્રૂર્જિહ્યં ચિકીર્ષતી ।
આજ્ઞાપયામાસ તદા વાલા ભૂત્વાઽઞ્જનપ્રભાઃ ॥
આવિશધ્વં હયં ક્ષિપ્રં દાસી ન સ્યામહં યથા ।
નાવપદ્યન્ત યે વાક્યં તાઞ્શશાપ ભુજન્ગમાન્ ॥
સર્પસત્રે વર્તમાને પાવકો વઃ પ્રધક્ષ્યતિ ।
જનમેજયસ્ય રાજર્ષેઃ પાણ્ડવેયસ્ય ધીમતઃ ॥
શાપમેનં તુ શુશ્રાવ સ્વયમેવ પિતામહઃ ।
અતિક્રૂરં સમુત્સૃષ્ટં કદ્ર્વા દૈવાદતીવ હિ ॥
સાર્ધં દેવગણૈઃ સર્વૈર્વાચં તામન્વમોદત ।
બહુત્વં પ્રેક્ષ્ય સર્પાણાં પ્રજાનાં હિતકામ્યયા ॥
તિગ્મવીર્યવિષા હ્યેતે દન્દશૂકા મહાબલાઃ ।
તેષાં તીક્ષ્ણવિષત્વાદ્ધિ પ્રજાનાં ચ હિતાય ચ ॥
યુક્તં માત્રા કૃતં તેષાં પરપીડોપસર્પિણામ્ ।
અન્યેષામપિ સત્ત્વાનાં નિત્યં દોષપરાસ્તુ યે ॥
તેષાં પ્રાણાન્તિકો દણ્ડો દૈવેન વિનિપાત્યતે ।
એવં સમ્ભાષ્ય દેવસ્તુ પૂજ્ય કદ્રૂં ચ તાં તદા ॥
આહૂય કશ્યપં દેવ ઇદં વચનમબ્રવીત્ ।
યદેતે દન્દશૂકાશ્ચ સર્પા જાતાસ્ત્વયાનઘ ॥
વિષોલ્બણા મહાભોગા માત્રા શપ્તાઃ પરન્તપ ।
તત્ર મન્યુસ્ત્વયા તાત ન કર્તવ્યઃ કથઞ્ચન ॥
દૃષ્ટં પુરાતનં હ્યેતદ્યજ્ઞે સર્પવિનાશનમ્ । ઇત્યુક્ત્વા સૃષ્ટિકૃદ્દેવસ્તં પ્રસાદ્ય પ્રજાપતિમ્ ।
પ્રાદાદ્વિષહરીં વિદ્યાં કશ્યપાય મહાત્મને ॥
એવં શપ્તેષુ નાગેષુ કદ્ર્વાતુ દ્વિજસત્તમ ।
અદ્વિગ્નઃ શાપતસ્તસ્યાઃ કદ્રૂં કર્કોટકોઽબ્રવીત્ ॥
માતરં પરમપ્રીતસ્તથા ભુજગસત્તમઃ ।
આવિશ્ય વાજિનં મુખ્યં બાલો ભૂત્વાઞ્જનપ્રભઃ ॥
દર્શયિષ્યામિ તત્રાહમાત્માનં કામમાશ્વસ ।
એવમસ્ત્વિતિ સા પુત્રં પ્રત્યુવાચ યશસ્વિની ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0