મહાભારત · અધ્યાય 1.197

એવમુક્તઃ સ વિપ્રર્ષિર્વસિષ્ઠેન મહાત્મના ।
ન્યયચ્છદાત્મનઃ ક્રોધં સર્વલોકપરાભવાત્ ॥

ઈજે ચ સ મહાતેજાઃ સર્વવેદવિદાં વરઃ ।
ઋષી રાક્ષસસત્રેણ શાક્તેયોઽથ પરાશરઃ ॥

તતો વૃદ્ધાંશ્ચ બાલાંશ્ચ રાક્ષસાન્સ મહામુનિઃ ।
દદાહ વિતતે યજ્ઞે શક્તેર્વધમનુસ્મરન્ ॥

ન હિ તં વારયામાસ વસિષ્ઠો રક્ષસાં વધાત્ ।
દ્વિતીયામસ્ય માં ભાઙ્ક્ષં પ્રતિજ્ઞામિતિ નિશ્ચયાત્ ॥

ત્રયાણાં પાવકાનાં ચ સત્રે તસ્મિન્મહામુનિઃ ।
આસીત્પુરસ્તાદ્દીપ્તાનાં ચતુર્થ ઇવ પાવકઃ ॥

તેન યજ્ઞેન શુભ્રેણ હૂયમાનેન શક્તિતઃ ।
તદ્વિદીપિતમાકાશં સૂર્યેણેવ ઘનાત્યયે ॥

તં વસિષ્ઠાદયઃ સર્વે મુનયસ્તત્ર મેનિરે ।
તેજસા દીપ્યમાનં વૈ દ્વિતીયમિવ ભાસ્કરમ્ ॥

તતઃ પરમદુષ્પ્રાપમન્યૈરૃષિરુધારધીઃ ।
સમાપિપયિષુઃ સત્રં તમત્રિઃ સમુપાગમત્ ॥

તથા પુલસ્ત્યઃ પુલહઃ ક્રતુશ્ચૈવ મહાક્રતુઃ ।
તત્રાજગ્મુરમિત્રઘ્ન રક્ષસાં જીવિતેપ્સયા ॥

પુલસ્ત્યસ્તુ વધાત્તેષાં રક્ષસાં ભરતર્ષભ ।
ઉવાચેદં વચઃ પાર્થ પરાશરમરિન્દમમ્ ॥

કચ્ચિત્તાતાપવિઘ્નં તે કચ્ચિન્નન્દસિ પુત્રક ।
અજાનતામદોષાણાં સર્વેષાં રક્ષસાં વધાત્ ॥

પ્રજોચ્છેદમિમં મહ્યં ન હિ કર્તુ ત્વમર્હસિ ।
નૈષ તાત દ્વિજાતીનાં ધર્મો દૃષ્ટસ્તપસ્વિનામ્ ॥

શમ એવ પરો ધર્મસ્તમાચર પરાશર ।
અધર્મિષ્ઠં વરિષ્ઠઃ સન્કુરુષે ત્વં પરાશર ॥

શક્તિં ચાપિ હિ ધર્મજ્ઞં નાતિક્રાન્તુમિહાર્હસિ ।
પ્રજાયાશ્ચ મમોચ્છેદં ન ચૈવં કર્તુમર્હસિ ॥

શાપાદ્ધિ શક્તેર્વાસિષ્ઠ તદા તદુપપાદિતમ્ ।
આત્મજેન સ દોષેણ શક્તિર્નીત ઇતો દિવમ્ ॥

ન હિ તં રાક્ષસઃ કશ્ચિચ્છક્તો ભક્ષયિતું મુને । વાસિષ્ઠો ભક્ષિતશ્ચાસીત્કૌશિકોત્સૃષ્ટરક્ષસા ।
શાપં ન કુર્વન્તિ તદા ન ચ ત્રાણપરાયણાઃ ॥

ક્ષમાવન્તોઽદહન્દેહં દેહમન્યદ્ભવત્વિતિ । આત્મનૈવાત્મનસ્તેન દૃષ્ટો મૃત્યુસ્તદાઽભવત્ ॥

નિમિત્તભૂતસ્તત્રાસીદ્વિશ્વામિત્રઃ પરાશર ।
રાજા કલ્માષપાદશ્ચ દિવમારુહ્ય મોદતે ॥

યે ચ શક્ત્યવરાઃ પુત્રા વસિષ્ઠસ્ય મહામુને ।
તે ચ સર્વે મુદા યુક્તા મોદન્તે સહિતાઃ સુરૈઃ ॥

સર્વમેતદ્વસિષ્ઠસ્ય વિદિતં વૈ મહામુને ।
રક્ષસાં ચ સમુચ્છેદ એષ તાત તપસ્વિનામ્ ॥

નિમિત્તભૂતસ્ત્વં ચાત્ર ક્રતૌ વાસિષ્ઠનન્દન ।
તત્સત્રં મુઞ્ચ ભદ્રં તે સમાપ્તમિદમસ્તુ તે ॥
ગન્ધર્વ ઉવાચ ।

એવમુક્તઃ પુલસ્ત્યેન વસિષ્ઠેન ચ ધીમતા ।
તદા સમાપયામાસ સત્રં શાક્તો મહામુનિઃ ॥

સર્વરાક્ષસસત્રાય સમ્ભૃતં પાવકં તદા ।
ઉત્તરે હિમવત્પાર્શ્વે ઉત્સસર્જ મહાવને ॥

સ તત્રાદ્યાપિ રક્ષાંસિ વૃક્ષાનશ્મન એવ ચ ।
ભક્ષયન્દૃશ્યતે વહ્નિઃ સદા પર્વણિ પર્વણિ ॥