મહાભારત · અધ્યાય 1.196

ઉક્તવાનસ્મિ યાં ક્રોધાત્પ્રતિજ્ઞાં પિતરસ્તદા ।
સર્વલોકવિનાશાય ન સા મે વિતથા ભવેત્ ॥

વૃથારોષપ્રતિજ્ઞો વૈ નાહં જીવિતુમુત્સહે ।
અનિસ્તીર્ણો હિ માં રોષો દહેદગ્નિરિવારણિમ્ ॥

યો હિ કારણતઃ ક્રોધં સઞ્જાતં ક્ષન્તુમર્હતિ ।
નાલં સ મનુજઃ સમ્યક્ ત્રિવર્ગં પરિરક્ષિતુમ્ ॥

અશિષ્ટાનાં નિયન્તા હિ શિષ્ટાનાં પરિરક્ષિતા ।
સ્થાને રોષઃ પ્રયુક્તઃ સ્યાન્નૃપૈઃ સર્વજિગીષુભિઃ ॥

અશ્રૌષમહમૂરુસ્થો ગર્ભશય્યાગતસ્તદા ।
આરાવં માતૃવર્ગસ્ય ભૃગૂણાં ક્ષત્રિયૈર્વધે ॥

સામરૈર્હિ યદા લોકે ભૃગૂણાં ક્ષત્રિયાધમૈઃ ।
આગર્ભોત્સાદનં ક્ષાન્તં તદા માં મન્યુરાવિશત્ ॥

પ્રકીર્ણકેશાઃ કિલ મે માતરઃ પિતરસ્તથા ।
ભયાત્સર્વેષુ લોકેષુ નાધિજગ્મુઃ પરાયણમ્ ॥

તાન્ભૃગૂણાં યદા દારાન્કશ્ચિન્નાભ્યુપપદ્યત ।
માતા તદા દધારેયમૂરુણૈકેન માં શુભા ॥

પ્રતિષેદ્ધા હિ પાપસ્ય યદા લોકેષુ વિદ્યતે ।
તદા સર્વેષુ લોકેષુ પાપકૃન્નોપપદ્યતે ॥

યદા તુ પ્રતિષેદ્ધારં પાપો ન લભતે ક્વચિત્ ।
તિષ્ઠન્તિ બહવો લોકાસ્તદા પાપેષુ કર્મસુ ॥

જાનન્નપિ ચ યઃ પાપં શક્તિમાન્ન નિયચ્છતિ ।
ઈશઃ સન્સોઽપિ તેનૈવ કર્મણા સમ્પ્રયુજ્યતે ॥

રાજભિશ્ચેશ્વરૈશ્ચૈવ યદિ વૈ પિતરો મમ ।
શક્તૈર્ન શકિતાસ્ત્રાતુમિષ્ટં મત્વેહ જીવિતમ્ ॥

અત એષામહં ક્રુદ્ધો લોકાનામીશ્વરો હ્યહમ્ ।
ભવતાં ચ વચો નાલમહં સમભિવર્તિતુમ્ ॥

મમાપિ ચેદ્ભવેદેવમીશ્વરસ્ય સતો મહત્ ।
ઉપેક્ષમાણસ્ય પુનર્લોકાનાં કિલ્બિષાદ્ભયમ્ ॥

યશ્ચાયં મન્યુજો મેઽગ્નિર્લોકાનાદાતુમિચ્છતિ ।
દહેદેષ ચ મામેવ નિગૃહીતઃ સ્વતેજસા ॥

ભવતાં ચ વિજાનામિ સર્વલોકહિતેપ્સુતામ્ ।
તસ્માદ્વિધદ્ધ્વં યચ્છ્રેયો લોકાનાં મમ ચેશ્વરાઃ ॥
પિતર ઊચુઃ ।

ય એષ મન્યુજસ્તેઽગ્નિર્લોકાનાદાતુમિચ્છતિ ।
અપ્સુ તં મુઞ્ચ ભદ્રં તે લોકા હ્યપ્સુ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ॥

આપોમયાઃ સર્વરસાઃ સર્વમાપોમયં જગત્ ।
તસ્માદપ્સુ વિમુઞ્ચેમં ક્રોધાગ્નિં દ્વિજસત્તમ ॥

અયં તિષ્ઠતુ તે વિપ્ર યદીચ્છસિ મહોદધૌ ।
મન્યુજોઽગ્નિર્દહન્નાપો લોકા હ્યાપોમયાઃ સ્મૃતાઃ ॥

એવં પ્રતિજ્ઞા સત્યેયં તવાનઘ ભવિષ્યતિ ।
ન ચૈવં સામરા લોકા ગમિષ્યન્તિ પરાભવમ્ ॥
વસિષ્ઠ ઉવાચ ।

તતસ્તં ક્રોધજં તાત ઔર્વોઽગ્નિં વરુણાલયે ।
ઉત્સસર્જ સ ચૈવાપ ઉપયુઙ્ક્તે મહોદધૌ ॥

મહદ્ધયશિરો ભૂત્વા યત્તદ્વેદવિદો વિદુઃ ।
તમગ્નિમુધિરદ્વક્ત્રાત્પિબત્યાપો મહોદધૌ ॥

તસ્માત્ત્વમપિ ભદ્રં તે ન લોકાન્હન્તુમર્હસિ ।
પરાશરં પરાઁલ્લોકાઞ્જાનઞ્જ્ઞાનવતાં વર ॥