મહાભારત · અધ્યાય 1.173

તયોર્દુઃખિતયોર્વાક્યમતિમાત્રં નિશમ્ય તુ ।
તતો દુઃખપરીતાઙ્ગી કન્યા તાવભ્યભાષત ॥

કિમેવં ભૃશદુઃખાર્તૌ રોરૂયેતામનાથવત્ ।
મમાપિ શ્રૂયતાં વાક્યં શ્રુત્વા ચ ક્રિયતાં ક્ષમમ્ ॥

ધર્મતોઽહં પરિત્યાજ્યા યુવયોર્નાત્ર સંશયઃ ।
ત્યક્તવ્યાં માં પરિત્યજ્ય ત્રાહિ સર્વં મયૈકયા ॥

ઇત્યર્થમિષ્યતેઽપત્યં તારયિષ્યતિ મામિતિ ।
અસ્મિન્નુપસ્થિતે કાલે તરધ્વં પ્લવવન્મયા ॥

ઇહ વા તારયેદ્દુર્ગાદુત વા પ્રેત્ય ભારત ।
સર્વથા તારયેત્પુત્રઃ પુત્ર ઇત્યુચ્યતે બુધૈઃ ॥

આકાઙ્ક્ષન્તે ચ દૌહિત્રાન્મયિ નિત્યં પિતામહાઃ ।
તત્સ્વયં વૈ પરિત્રાસ્યે રક્ષન્તી જીવિતં પિતુઃ ॥

ભ્રાતા ચ મમ બાલોઽયં ગતે લોકમમું ત્વયિ ।
અચિરેણૈવ કાલેન વિનશ્યેત ન સંશયઃ ॥

તાતેપિ હિ ગતે સ્વર્ગં વિનષ્ટે ચ મમાનુજે ।
પિણ્ડઃ પિતૄણાં વ્યુચ્છિદ્યેત્તત્તેષાં વિપ્રિયં ભવેત્ ॥

પિત્રા ત્યક્તા તથા માત્રા ભ્રાત્રા ચાહમસંશયમ્ ।
દુઃખાદ્દુઃખતરં પ્રાપ્ય મ્રિયેયમતથોચિતામ્ ॥

ત્વયિ ત્વરોગે નિર્મુક્તો માતા ભ્રાતા ચ મે શિશુઃ ।
સન્તાનશ્ચૈવ પિણ્ડશ્ચ પ્રતિષ્ઠાસ્યત્યસંશયમ્ ॥

આત્મા પુત્રઃ સખી ભાર્યા કૃચ્છ્રં તુ દુહિતા કિલ ।
સ કૃચ્છ્રાન્મોચયાત્માનં માં ચ ધર્મે નિયોજયા ॥

અનાથા કૃપણા બાલા યત્ર ક્વચન ગામિની ।
ભવિષ્યામિ ત્વયા તાત વિહીના કૃપણા સદા ॥

અથવાહં કરિષ્યામિ કુલસ્યાસ્ય વિમોચનમ્ ।
ફલસંસ્થા ભવિષ્યામિ કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્ ॥

અથવા યાસ્યસે તત્ર ત્યક્ત્વા માં દ્વિજસત્તમ ।
પીડિતાઽહં ભવિષ્યામિ તદવેક્ષસ્વ મામપિ ॥

તદસ્મદર્થં ધર્માર્થં પ્રસવાર્થં ચ સત્તમ ।
આત્માનં પરિરક્ષસ્વ ત્યક્તવ્યાં માં ચ સન્ત્યજ ॥

અવશ્યકરણીયે ચ મા ત્વાં કાલોત્યગાદયમ્ ।
કિં ત્વતઃ પરમં દુઃખં યદ્વયં સ્વર્ગતે ત્વયિ ॥

યાચમાનાઃ પરાદન્નં પરિધાવેમહિ શ્વવત્ । ત્વયિ ત્વરોગે નિર્મુક્તે ક્લેશાદસ્માત્સબાન્ધવે ।
અમૃતેવ સતી લોકે ભવિષ્યામિ સુખાન્વિતા ॥

ઇતઃ પ્રદાને દેવાશ્ચ પિતરશ્ચેતિ નઃ શ્રુતમ્ ।
ત્વયા દત્તેન તોયેન ભવિષ્યતિ હિતાય વૈ ॥

ઇત્યેતદુભયં તાત નિશામ્ય તવ યદ્ધિતમ્ ।
તદ્વ્યવસ્ય તથામ્બાયા હિતં સ્વસ્ય સુતસ્ય ચ ॥

માતાપિત્રોશ્ચ પુત્રાસ્તુ ભવિતારો ગુણાન્વિતાઃ । ન તુ પુત્રસ્ય પિતરો પુનર્જાતુ ભવિષ્યતઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવં બહુવિધં તસ્યા નિશમ્ય પરિદેવિતમ્ ।
પિતા માતા ચ સા ચૈવ કન્યા પ્રરુરુદુસ્ત્રયઃ ॥

તતઃ પ્રરુદિતાન્સર્વાન્નિશમ્યાથ સુતસ્તદા ।
ઉત્ફુલ્લનયનો બાલઃ કલમવ્યક્તમબ્રવીત્ ॥

મા પિતા રુદ મા માતર્મા સ્વસસ્ત્વિતિ ચાબ્રવીત્ ।
પ્રહસન્નિવ સર્વાંસ્તાનેકૈકમનુસર્પતિ ॥

તતઃ સ તૃણમાદાય પ્રહૃષ્ટઃ પુનરબ્રવીત્ ।
અનેનાહં હનિષ્યામિ રાક્ષસં પુરુષાદકમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તથાપિ તેષાં દુઃખેન પરીતાનાં નિશમ્ય તત્ ।
બાલસ્ય વાક્યમવ્યક્તં હર્ષઃ સમભવન્મહાન્ ॥

અયં કાલ ઇતિ જ્ઞાત્વા કુન્તી સમુપસૃત્ય તાન્ ।
ગતાસૂનમૃતેનેવ જીવયન્તીદમબ્રવીત્ ॥