મહાભારત · અધ્યાય 1.143

તતો ધનઞ્જયં દ્રોણઃ સ્મયમાનોઽભ્યભાષત ।
ત્વયેદાનીં પ્રહર્તવ્યમેતલ્લક્ષ્યં વિલોક્યતામ્ ॥

મદ્વાક્યસમકાલં તે મોક્તવ્યોઽત્ર ભવેચ્છરઃ ।
વિતત્ય કાર્મુકં પુત્ર તિષ્ઠ તાવન્મુહૂર્તકમ્ ॥

એવમુક્તઃ સવ્યસાચી મણ્ડલીકૃતકાર્મુકઃ ।
તસ્થૌ ભાસં સમુદ્દિશ્ય ગુરુવાક્યપ્રચોદિતઃ ॥

મુહૂર્તાદિવ તં દ્રોણસ્તથૈવ સમભાષત ।
પશ્યસ્યેનં સ્થિતં ભાસં દ્રુમં મામપિ ચાર્જુન ॥

પશ્યામ્યેકં ભાસમિતિ દ્રોણં પાર્થોઽભ્યભાષત ।
ન તુ વૃક્ષં ભવન્તં વા પશ્યામીતિ ચ ભારત ॥

તતઃ પ્રીતમના દ્રોણો મુહૂર્તાદિવ તં પુનઃ ।
પ્રત્યભાષત દુર્ધર્ષઃ પાણ્ડવાનાં મહારથમ્ ॥

ભાસં પશ્યસિ યદ્યેનં તથા બ્રૂહિ પુનર્વચઃ ।
શિરઃ પશ્યામિ ભાસસ્ય ન ગાત્રમિતિ સોઽબ્રવીત્ ॥

અર્જુનેનૈવમુક્તસ્તુ દ્રોણો હૃષ્ટતનૂરુહઃ ।
મુઞ્ચસ્વેત્યબ્રવીત્પાર્થં સ મુમોચાવિચારયન્ ॥

તતસ્તસ્ય ગસ્થસ્ય ક્ષુરેણ નિશિતેન ચ ।
શિર ઉત્કૃત્ય તરસા પાતયામાસ પાણ્ડવઃ ॥

તસ્મિન્કર્મણિ સંસિદ્ધે પર્યષ્વજત પાણ્ડવમ્ ।
મેને ચ દ્રુપદં સઙ્ખ્યે સાનુબન્ધં પરાજિતમ્ ॥

કસ્ય ચિત્ત્વથ કાલસ્ય સશિષ્યોઽઙ્ગિરસાં વરઃ ।
જગામ ગઙ્ગામભિતો મજ્જિતું ભરતર્ષભ ॥

અવગાઢમથો દ્રોણં સલિલે સલિલેચરઃ ।
ગ્રાહો જગ્રાહ બલવાઞ્જઙ્ઘાન્તે કાલચોદિતઃ ॥

સ સમર્થોઽપિ મોક્ષાય શિષ્યાન્સર્વાનચોદયત્ ।
ગ્રાહં હત્વા તુ મોક્ષ્યધ્વં મામિતિ ત્વરયન્નિવ ॥

તદ્વાક્યસમકાલં તુ બીભત્સુર્નિશિતૈઃ શરૈઃ ।
અવાર્યૈઃ પઞ્ચભિર્ગ્રાહં મગ્નમમ્ભસ્યતાડયત્ ॥

ઇતરે ત્વથ સમ્મૂઢાસ્તત્રપત્ર પ્રપેદિરે ।
તં તુ દૃષ્ટ્વા ક્રિયોપેતં દ્રોણોઽમન્યત પાણ્ડવમ્ ॥

વિશિષ્ટં સર્વશિષ્યેભ્યઃ પ્રીતિમાંશ્ચાભવત્તદા ।
સ પાર્થબાણૈર્બહુધા ખણ્ડશઃ પરિકલ્પિતઃ ॥

ગ્રાહઃ પઞ્ચત્વમાપેદે જઙ્ઘાં ત્યક્ત્વા મહાત્મનઃ ।
સર્વક્રિયાભ્યનુજ્ઞાનાત્તથા શિષ્યાન્સમાનયત્ ॥

દુર્યોધનં ચિત્રસેનં દુઃશાસનવિવિંશતી ।
અર્જુનં ચ સમાનીય હ્યશ્વત્થામાનમેવ ચ ॥

શિશુકં મૃણ્મયં કૃત્વા દ્રોણો ગઙ્ગાજલે તતઃ ।
શિષ્યાણાં પશ્યતાં ચૈવ ક્ષિપતિ સ્મ મહાભુજઃ ॥

ચક્ષુષી વાસસા ચૈવ બદ્ધ્વા પ્રાદાચ્છરાસનમ્ ।
શિશુકં વિદ્ધ્યતેમં વૈ જલસ્થં બદ્ધચક્ષુષઃ ॥

તત્ક્ષણેનૈવ બીભત્સુરાવાપૈર્દશભિર્વશી ।
પઞ્ચકૈરનુવિવ્યાધ મગ્નં શિશુકમમ્ભસિ ॥

તાઃ સ દૃષ્ટ્વા ક્રિયાઃ સર્વા દ્રોણોઽમન્યત પાણ્ડવમ્ । વિશિષ્ટં સર્વશિષ્યેભ્યઃ પ્રીતિમાંશ્ચાભવત્તદા ।
તથાબ્રવીન્મહાત્માનં ભારદ્વાજો મહારથમ્ ॥

ગૃહાણેદં મહાબાહો વિશિષ્ટમતિદુર્ધરમ્ ।
અસ્ત્રં બ્રહ્મશિરો નામ સપ્રયોગનિવર્તનમ્ ॥

ન ચ તે માનુષેષ્વેતત્પ્રયોક્તવ્યં કથઞ્ચન ।
જગદ્વિનિર્દહેદેતદલ્પતેજસિ પાતિતમ્ ॥

અસામાન્યમિદં તાત લોકેષ્વસ્ત્રં નિગદ્યતે ।
તદ્ધારયેથાઃ પ્રયતઃ શૃણુ ચેદં વચો મમ ॥

બાધેતામાનુષઃ શત્રુર્યદિ ત્વાં વીર કશ્ચન ।
તદ્વધાય પ્રયુઞ્જીથાસ્તદસ્ત્રમિદમાહવે ॥

તથેતિ સમ્પ્રતિશ્રુત્ય બીભત્સુઃ સ કૃતાઞ્જલિઃ । જગ્રાહ પરમાસ્ત્રં તદાહ ચૈનં પુનર્ગુરુઃ ।
ભવિતા ત્વત્સમો નાન્યઃ પુમાઁલ્લોકે ધનુર્ધરઃ ॥