મહાભારત · અધ્યાય 1.117

તતઃ સ મુનિશાર્દૂલસ્તાનુવાચ તપોધનાન્ ।
દોષતઃ કં ગમિષ્યામિ ન હિ મેઽન્યોપરાધ્યતિ ॥

તં દૃષ્ટ્વા રક્ષિણસ્તત્ર તથા બહુતિથેઽહનિ ।
ન્યવેદયંસ્તથા રાજ્ઞે યથાવૃત્તં નરાધિપ ॥

રાજા ચ તમૃષિં શ્રુત્વા નિષ્ક્રમ્ય સહ મન્ત્રિભિઃ ।
પ્રસાદયામાસ તદા શૂલસ્થમૃષિસત્તમમ્ ॥
પ્રજોવાચ ।

યન્મયાઽપકૃતં મોહાદજ્ઞાનાદૃષિસત્તમ ।
પ્રસાદયે ત્વાં તત્રાહં ન મે ત્વં ક્રોદ્ધુમર્હસિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તસ્તતો રાજ્ઞા પ્રસાદમકરોન્મુનિઃ ।
કૃતપ્રસાદં રાજા તં તતઃ સમવતારયત્ ॥

અવતાર્ય ચ શૂલાગ્રાત્તચ્છૂલં નિશ્ચકર્ષ હ ।
અશક્નુવંશ્ચ નિષ્ક્રષ્ટું શૂલં મૂલે સ ચિચ્છિદે ॥

સ તથાન્તર્ગતેનૈવ શૂલેન વ્યચરન્મુનિઃ । કણ્ઠપાર્શ્વાન્તરસ્થેન શઙ્કુના મુનિરાચત્ ।
પુષ્પભાજનધારી સ્યાદિતિ ચિન્તાપરોઽભવત્ ॥

સ ચાતિતપસા લોકાન્વિજિગ્યે દુર્લભાન્પરૈઃ ॥

અણીમાણ્ડવ્ય ઇતિ ચ તતો લોકેષુ ગીયતે ।
સ ગત્વા સદનં વિપ્રો ધર્મસ્ય પરમાર્થવિત્ ॥

આસનસ્થં તતો ધર્મં દૃષ્ટ્વોપાલભત પ્રભુમ્ ।
કિં નુ તદ્દુષ્કૃતં કર્મ મયા કૃતમજાનતા ॥

યસ્યેયં ફલનિર્વૃત્તિરીદૃશ્યાસાદિતા મયા ।
શીઘ્રમાચક્ષ્વ મે તત્ત્વં પશ્ય મે તપસો બલમ્ ॥
ધર્મ ઉવાચ ।

પતઙ્ગિકાનાં પુચ્છેષુ ત્વયેષીકા પ્રવેશિતા ।
કર્મણસ્તસ્ય તે પ્રાપ્તં ફલમેતત્તપોધન ॥

સ્વલ્પમેવ યથા દત્તં દાનં બહુગુણં ભવેત્ ।
અધર્મ એવં વિપ્રર્ષે બહુદુઃખફલપ્રદઃ ॥
અણીમાણ્ડવ્ય ઉવાચ ।

કસ્મિન્કાલે મયા તત્તુ કૃતં બ્રૂહિ યથાતથમ્ ।
તેનોક્તં ધર્મરાજેન બાલભાવે ત્વયા કૃતમ્ ॥
અણીમાણ્ડવ્ય ઉવાચ ।

બાલો હિ દ્વાદશાદ્વર્ષાજ્જન્મતો યત્કરિષ્યતિ ।
ન ભવિષ્યત્યધર્મોઽત્ર ન પ્રજ્ઞાસ્યતિ વૈ દિશઃ ॥

અલ્પેઽપરાધેઽપિ મહાન્મમ દણ્ડસ્ત્વયા ધૃતઃ ।
ગરીયાન્બ્રાહ્મણવધઃ સર્વભૂતવધાદપિ ॥

શૂદ્રયોનાવતો ધર્મ માનુષઃ સમ્ભવિષ્યસિ ।
મર્યાદાં સ્થાપયામ્યદ્ય લોકે કર્મફલોદયામ્ ॥

આ ચતુર્દશકાદ્વર્ષાન્ન ભવિષ્યતિ પાતકમ્ ।
પરતઃ કુર્વતામેવ દોષ એવ ભવિષ્યતિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એતેન ત્વપરાધેન શાપાત્તસ્ય મહાત્મનઃ ।
ધર્મો વિદુરરૂપેણ શૂદ્રયોનાવજાયત ॥

ધર્મે ચાર્થે ચ કુશલો લોભક્રોધવિવર્જિતઃ ।
દીર્ઘદર્શી શમપરઃ કુરૂણાં ચ હિતે રતઃ ॥