મહાભારત · અધ્યાય 1.116

કિં કૃતં કર્મ ધર્મેણ યેન શાપમુપેયિવાન્ ।
કસ્ય શાપાચ્ચ બ્રહ્મર્ષેઃ શૂદ્રયોનાવજાયત ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

બભૂવ બ્રાહ્મણઃ કશ્ચિન્માણ્ડવ્ય ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
ધૃતિમાન્સર્વધર્મજ્ઞઃ સત્યે તપસિ ચ સ્થિતઃ ॥

સ તીર્થયાત્રાં વિચરન્નાજગામ યદૃચ્છયા । સન્નિકૃષ્ટાનિ તીર્થાનિ ગ્રામાણાં યાનિ કાનિ ચ ।
તત્રાશ્રમપદં કૃત્વા વસતિ સ્મ મહામુનિઃ ॥

સ આશ્રમપદદ્વારિ વૃક્ષમૂલે મહાતપાઃ ।
ઊર્ધ્વબાહુર્મહાયોગી તસ્થૌ મૌનવ્રતાન્વિતઃ ॥

તસ્ય કાલેન મહતા તસ્મિંસ્તપસિ વર્તતઃ ।
તમાશ્રમમનુપ્રાપ્તા દસ્યવો લોપ્ત્રહારિણઃ ॥

અનુસાર્યમાણા બહુભી રક્ષિભિર્ભરતર્ષભ ।
તામેવ વસતિં જગ્મુસ્તે ગ્રામાલ્લોપ્ત્રહારિણઃ ॥

યસ્મિન્નાવસથે શેતે સ મુનિઃ સંશિતવ્રતઃ । તે તસ્યાવસથે લોપ્ત્રં દસ્યવઃ કુરુસત્તમ ॥

નિધાય ચ ભયાલ્લીનાસ્તત્રૈવાનાગતે બલે ।
તેષુ લીનેષ્વથો શીઘ્રં તતસ્તદ્રક્ષિણાં બલમ્ ॥

આજગામ તતોઽપશ્યંસ્તમૃષિં તસ્કરાનુગાઃ ।
તમપૃચ્છંસ્તતો રાજંસ્તથાવૃત્તં તપોધનમ્ ॥

કતરેણ પથા યાતા દસ્યવો દ્વિજસત્તમ ।
તેન ગચ્છામહે બ્રહ્મન્યથા શીઘ્રતરં વયમ્ ॥

તથા તુ રક્ષિમાં તેષાં બ્રુવતાં સ તપોધનઃ ।
ન કિઞ્ચિદ્વચનં રાજન્નબ્રવીત્સાધ્વસાધુ વા ॥

તતસ્તે રાજપુરુષા વિચિન્વાનાસ્તમાશ્રમમ્ ।
દદૃશુસ્તત્ર લીનાંસ્તાંશ્ચોરાંસ્તદ્દ્રવ્યમેવ ચ ॥

તતઃ શઙ્કા સમભવદ્રક્ષિણાં તં મુનિં પ્રતિ ।
સંયમ્યૈનં તતો રાજ્ઞે દસ્યૂંશ્ચૈવ ન્યવેદયન્ ॥

તં રાજા સહ તૈશ્ચોરૈરન્વશાદ્વધ્યતામિતિ ।
સ રક્ષિભિસ્તૈરજ્ઞાતઃ શૂલે પ્રોતો મહાતપાઃ ॥

તતસ્તે શૂલમારોપ્ય તં મુનિં રક્ષિણસ્તદા ।
પ્રતિજગ્મુર્મહીપાલં ધનાન્યાદાય તાન્યથ ॥

શૂલસ્થઃ સ તુ ધર્માત્મા કાલેન મહતા તતઃ ।
નિરાહારોઽપિ વિપ્રર્ષિર્મરણં નાભ્યપદ્યત ॥

ધારયામાસ ચ પ્રાણાનૃષીંશ્ચ સમુપાનયત્ ।
શૂલાગ્રે તપ્યમાનેન તપસ્તેન મહાત્મના ॥

સન્તાપં પરમં જગ્મુર્મુનયસ્તપસાઽન્વિતાઃ । તે રાત્રૌ શકુના ભૂત્વા સન્નિપત્ત્ય તુ ભારત ।
દર્શન્તો યથાશક્તિ તમપૃચ્છન્દ્વિજોત્તમમ્ ॥

શ્રોતુમિચ્છામહે બ્રહ્મન્કિં પાપં કૃતવાનસિ ।
યેનેહ સમનુપ્રાપ્તં શૂલે દુઃખભયં મહત્ ॥