મહાભારત · અધ્યાય 1.11

સખા બભૂવ મે પૂર્વં ખગમો નામ વૈ દ્વિજઃ ।
ભૃશં સંશિતવાક્તાત તપોબલસમન્વિતઃ ॥

સ મયા ક્રીડતા બાલ્યે કૃત્વા તાર્ણં ભુજન્ગમમ્ ।
અગ્નિહોત્રે પ્રસક્તસ્તુ ભીષિતઃ પ્રમુમોહ વૈ ॥

લબ્ધ્વા સ ચ પુનઃ સઞ્જ્ઞાં મામુવાચ તપોધનઃ ।
નર્દહન્નિવ કોપેન સત્યવાક્સંશિતવ્રતઃ ॥

યથાવીર્યસ્ત્વયા સર્પઃ કૃતોઽયં મદ્બિભીષયા ।
તથાવીર્યો ભુજન્ગસ્ત્વં મમ શાપાદ્ભવિષ્યસિ ॥

તસ્યાહં તપસો વીર્યં જાનન્નાસં તપોધન ।
ભૃશમુદ્વિગ્નહૃદયસ્તમવોચમહં તદા ॥

પ્રણતઃ સમ્ભ્રમાચ્ચૈવ પ્રાઞ્જલિઃ પુરતઃ સ્થિતઃ ।
સખેતિ હસતેદં તે નર્માર્થં વૈ કૃતં મયા ॥

ક્ષન્તુમર્હસિ મે બ્રહ્મઞ્શાપોઽયં વિનિવર્ત્યતામ્ ।
સોઽથ મામબ્રવીદ્દૃષ્ટ્વા ભૃશમુદ્વિગ્નચેતસમ્ ॥

મુહુરુષ્ણં વિનિઃશ્વસ્ય સુસમ્ભ્રાન્તસ્તપોધનઃ ।
નાનૃતં વૈ મયા પ્રોક્તં ભવિતેદં કથઞ્ચન ॥

યત્તુ વક્ષ્યામિ તે વાક્યં શૃણુ તન્મે તપોધન ।
શ્રુત્વા ચ હૃદિ તે વાક્યમિદમસ્તુ સદાઽનઘ ॥

ઉત્પત્સ્યતિ રુરુર્નામ પ્રમતેરાત્મજઃ શુચિઃ । તં દૃષ્ટ્વા શાપમોક્ષસ્તે ભવિતા નચિરાદિવ ।
એવમુક્તસ્તુ તેનાહમુરગત્વમવાપ્તવાન્ ॥

સ ત્વં રુરુરિતિ ખ્યાતઃ પ્રમતેરાત્મજોઽપિ ચ ।
સ્વરૂપં પ્રતિપદ્યાહમદ્ય વક્ષ્યામિ તે હિતમ્ ॥
સૌતિરુવાચ ।

સ ડૌણ્ડુભં પરિત્યજ્ય રૂપં વિપ્રર્ષભસ્તદા ।
સ્વરૂપં ભાસ્વરં ભૂયઃ પ્રતિપેદે મહાયશાઃ ॥

ઇદં ચોવાચ વચનં રુરુમપ્રતિમૌજસમ્ ।
અહિંસા પરમો ધર્મઃ સર્વપ્રાણભૃતાં વર ॥

તસ્માત્પ્રાણભૃતઃ સર્વાન્ન હિંસ્યાદ્બ્રાહ્મણઃ ક્વચિત્ ।
બ્રાહ્મણઃ સૌમ્ય એવેહ ભવતીતિ પરા શ્રુતિઃ ॥

વેદવેદાઙ્ગવિન્નામ સર્વભૂતાભયપ્રદઃ ।
અહિંસા સત્યવચનં ક્ષમા ચેતિ વિનિશ્ચિતમ્ ॥

બ્રાહ્મણસ્ય પરો ધર્મો વેદાનાં ધારણાપિ ચ ।
ક્ષત્રિયસ્ય હિ યો ધર્મઃ સ નેહેષ્યેત વૈ તવ ॥

દણ્ડધારણમુગ્રત્વં પ્રજાનાં પરિપાલનમ્ ।
તદિદં ક્ષત્રિયસ્યાસીત્કર્મ વૈ શૃણુ મે રુરો ॥

જનમેજયસ્ય યજ્ઞેઽસ્મિન્સર્પાણાં હિંસનં પુરા ।
પરિત્રાણં ચ ભીતાનાં સર્પાણાં બ્રાહ્મણાદપિ ॥

તપોવીર્યબલોપેતાદ્વેદવેદાઙ્ગપારગાત્ ।
આસ્તીકાદ્દ્વિજમુખ્યાદ્વૈ સર્પસત્રે દ્વિજોત્તમ ॥