મધ્યાન્તવિભાગકારિકા · અધ્યાય 2

॥ ઇતિ લક્ષણપરિચ્છેદઃ પ્રથમઃ ॥
આવરણપરિચ્છેદો દ્વિતીયઃ
વ્યાપિ પ્રાદેશિકોદ્રિક્તસમાદાનવિવર્જનમ્ ।
દ્વયાવરણમાખ્યાતં નવધા ક્લેશલક્ષણમ્

સંયોજનાન્યાવરણમુદ્વેગસમુપેક્ષયોઃ ।
તત્ત્વદૃષ્ટેશ્ચ સત્કાયદૃષ્ટેસ્તદ્વસ્તુનો ઽપિ ચ

નિરોધમાર્ગરત્નેષુ લાભસત્કાર એવ ચ ।
સઙ્ક્લેશસ્ય પરિજ્ઞાને શુભાદૌ દશધાપરમ્

અપ્રયોગો ઽનાયતને ઽયોગવિહિતશ્ચ યઃ ।
નોત્પત્તિરમનસ્કારઃ સમ્ભારસ્યાપ્રપૂર્ણતા

ગોત્રમિત્રસ્ય વૈધુર્યં ચિત્તસ્ય પરિખેદિતા ।
પ્રતિપત્તેશ્ચ વૈધુર્યં કુદુષ્ટજનવાસતા

દૌષ્ઠુલ્યમવશિષ્ટત્વં ત્રયાત્ પ્રજ્ઞાવિપક્વતા ।
પ્રકૃત્યા ચૈવ દૌષ્ઠુલ્યં કૌસીદ્યં ચ પ્રમાદિતા

સક્તિર્ભવે ચ ભોગે ચ લીનચિત્તત્વમેવ ચ ।
અશ્રદ્ધાનધિમુક્તિશ્ચ યથારુતવિચારણા

સદ્ધર્મે ઽગૌરવં લાભે ગુરુતાકૃપતા તથા ।
શ્રુતવ્યસનમલ્પત્વં સમાધ્યપરિકર્મિતા

શુભં બોધિઃ સમાદાનં ધીમત્ત્વાભ્રાન્ત્યનાવૃતી ।
નૃત્યત્રાસો ઽમત્સરિત્વં વશિત્વઞ્ચ શુભાદયઃ

ત્રીણિ ત્રીણિ ચ એતેષાં જ્ઞેયાન્યાવરણાનિ હિ ।
પક્ષ્યપારમિતાભૂમિષ્વન્યદાવરણં પુનઃ

વસ્ત્વકૌશલકૌસીદ્યં સમાધેર્દ્વયહીનતા ।
અરોપણાથ દૌર્બલ્યં દૃષ્ટિદૌષ્ઠુલ્યદુષ્ટતા

ઐશ્વર્યસ્યાથ સુગતેઃ સત્ત્વાત્યાગસ્ય ચાવૃતિઃ ।
હાનિવૃદ્ધ્યોશ્ચ દોષાણાં ગુણાનામવતારણે

વિમોચને ઽક્ષયત્વે ચ નૈરન્તર્યે શુભસ્ય ચ ।
નિયતીકરણે ધર્મસમ્ભોગપરિપાચને

સર્વત્રગાર્થે અગ્રાર્થે નિષ્યન્દાગ્રાર્થ એવ ચ ।
નિષ્પરિગ્રહતાર્થ ચ સન્તાનાભેદ એવ ચ

નિસ્સઙ્ક્લેશવિશુદ્ધ્યર્થે ઽનાનાત્વાર્થ એવ ચ ।
અહીનાનધિકાર્થે ચ ચતુર્ધાવશિતાશ્રયે

ધર્મધાતાવવિદ્યેયમક્લિષ્ટા દશધાવૃતિઃ ।
દશભૂમિવિપક્ષેણ પ્રતિપક્ષાસ્તુ ભૂમયઃ

ક્લેશાવરણમાખ્યાતં જ્ઞેયાવરણમેવ ચ ।
સર્વાણ્યાવરણાનીહ યત્ક્ષયાન્મુક્તિરિષ્યતે