મધ્યમકશાસ્ત્ર · અધ્યાય 9

9 પૂર્વપરીક્ષા નવમં પ્રકરણમ્ ।
દર્શનશ્રવણાદીનિ વેદનાદીનિ ચાપ્યથ ।
ભવન્તિ યસ્ય પ્રાગેભ્યઃ સો ઽસ્તીત્યેકે વદન્ત્યુત

કથં હ્યવિદ્યમાનસ્ય દર્શનાદિ ભવિષ્યતિ ।
ભાવસ્ય તસ્માત્પ્રાગેભ્યઃ સો ઽસ્તિ ભાવો વ્યવસ્થિતઃ

દર્શનશ્રવણાદિભ્યો વેદનાદિભ્ય એવ ચ ।
યઃ પ્રાગ્વ્યવસ્થિતો ભાવઃ કેન પ્રજ્ઞપ્યતે ઽથ સઃ

વિનાપિ દર્શનાદીનિ યદિ ચાસૌ વ્યવસ્થિતઃ ।
અમૂન્યપિ ભવિષ્યન્તિ વિના તેન ન સંશયઃ

અજ્યતે કેનચિત્કશ્ચિત્ કિંચિત્કેનચિદજ્યતે ।
કુતઃ કિંચિદ્વિના કશ્ચિત્ કિંચિત્કંચિદ્વિના કુતઃ

સર્વેભ્યો દર્શનાદિભ્યઃ કશ્ચિત્પૂર્વો ન વિદ્યતે ।
અજ્યતે દર્શનાદીનામન્યેન પુનરન્યદા

સર્વેભ્યો દર્શનાદિભ્યો યદિ પૂર્વો ન વિદ્યતે ।
એકૈકસ્માત્કથં પૂર્વો દર્શનાદેઃ સ વિદ્યતે

દ્રષ્ટા સ એવ સ શ્રોતા સ એવ યદિ વેદકઃ ।
એકૈકસ્માદ્ભવેત્પૂર્વં એવં ચૈતન્ન યુજ્યતે

દ્રષ્ટાન્ય એવ શ્રોતાન્યો વેદકો ઽન્યઃ પુનર્યદિ ।
સતિ સ્યાદ્ દ્રષ્ટરિ શ્રોતા બહુત્વં ચાત્મનાં ભવેત્

દર્શનશ્રવણાદીનિ વેદનાદીનિ ચાપ્યથ ।
ભવન્તિ યેભ્યસ્તેષ્વેષ ભૂતેષ્વપિ ન વિદ્યતે

દર્શનશ્રવણાદીનિ વેદનાદીનિ ચાપ્યથ ।
ન વિદ્યતે ચેદ્યસ્ય સ ન વિદ્યન્ત ઇમાન્યપિ

પ્રાક્ ચ યો દર્શનાદિભ્યઃ સાંપ્રતં ચોર્ધ્વમેવ ચ ।
ન વિદ્યતે ઽસ્તિ નાસ્તીતિ નિવૃત્તાસ્તત્ર કલ્પનાઃ