મધ્યમકશાસ્ત્ર · અધ્યાય 14

14 સંસર્ગપરીક્ષા ચતુર્દશમં પ્રકરણમ્ ।
દ્રષ્ટવ્યં દર્શનં દ્રષ્ટા ત્રીણ્યેતાનિ દ્વિશો દ્વિશઃ ।
સર્વશશ્ચ ન સંસર્ગમન્યોન્યેન વ્રજન્ત્યુત

એવં રાગશ્ચ રક્તશ્ચ રઞ્જનીયં ચ દૃશ્યતામ્ ।
ત્રૈધેન શેષાઃ ક્લેશાશ્ચ શેષાણ્યાયતનાનિ ચ

અન્યેનાન્યસ્ય સંસર્ગસ્તચ્ચાન્યત્વં ન વિદ્યતે ।
દ્રષ્ટવ્યપ્રભૃતીનાં યન્ન સંસર્ગં વ્રજન્ત્યતઃ

ન ચ કેવલમન્યત્વં દ્રષ્ટવ્યાદેર્ન વિદ્યતે ।
કસ્યચિત્કેનચિત્સાર્ધં નાન્યત્વમુપપદ્યતે

અન્યદન્યત્પ્રતીત્યાન્યન્નાન્યદન્યદૃતે ઽન્યતઃ ।
યત્પ્રતીત્ય ચ યત્તસ્માત્તદન્યન્નોપપદ્યતે

યદ્યન્યદન્યદન્યસ્માદન્યસ્માદપ્યૃતે ભવેત્ ।
તદન્યદન્યદન્યસ્માદૃતે નાસ્તિ ચ નાસ્ત્યતઃ

નાન્યસ્મિન્ વિદ્યતે ઽન્યત્વમનન્યસ્મિન્ન વિદ્યતે ।
અવિદ્યમાને ચાન્યત્વે નાસ્ત્યન્યદ્વા તદેવ વા

ન તેન તસ્ય સંસર્ગો નાન્યેનાન્યસ્ય યુજ્યતે ।
સંસૃજ્યમાનં સંસૃષ્ટં સંસ્રષ્ટા ચ ન વિદ્યતે