મધ્યમકશાસ્ત્ર · અધ્યાય 11

11 પૂર્વાપરકોટિપરીક્ષા એકાદશમં પ્રકરણમ્ ।
પૂર્વા પ્રજ્ઞાયતે કોટિર્નેત્યુવાચ મહામુનિઃ ।
સંસારો ઽનવરાગ્રો હિ નાસ્યાદિર્નાપિ પશ્ચિમમ્

નૈવાગ્રં નાવરં યસ્ય તસ્ય મધ્યં કુતો ભવેત્ ।
તસ્માન્નાત્રોપપદ્યન્તે પૂર્વાપરસહક્રમાઃ

પૂર્વં જાતિર્યદિ ભવેજ્જરામરણમુત્તરમ્ ।
નિર્જરામરણા જાતિર્ભવેજ્જાયેત ચામૃતઃ

પશ્ચાજ્જાતિર્યદિ ભવેજ્જરામરણમાદિતઃ ।
અહેતુકમજાતસ્ય સ્યાજ્જરામરણં કથમ્

ન જરામરણેનૈવ જાતિશ્ચ સહ યુજ્યતે ।
મ્રિયેત જાયમાનશ્ચ સ્યાચ્ચાહેતુકતોભયોઃ

યત્ર ન પ્રભવન્ત્યેતે પૂર્વાપરસહક્રમાઃ ।
પ્રપઞ્ચયન્તિ તાં જાતિં તજ્જરામરણં ચ કિમ્

કાર્યં ચ કારણં ચૈવ લક્ષ્યં લક્ષણમેવ ચ ।
વેદના વેદકશ્ચૈવ સન્ત્યર્થા યે ચ કેચન

પૂર્વા ન વિદ્યતે કોટિઃ સંસારસ્ય ન કેવલમ્ ।
સર્વેષામપિ ભાવાનાં પૂર્વા કોટિર્ન વિદ્યતે