લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.94

કથમસ્ય પિતા દૈત્યો હિરણ્યાક્ષઃ સુદારુણઃ
વિષ્ણુના સૂદિતો વિષ્ણુર્ વારાહત્વં કથં ગતઃ ॥

તસ્ય શૃઙ્ગં મહેશસ્ય ભૂષણત્વં કથં ગતમ્
એતત્સર્વં વિશેષેણ સૂત વક્તુમિહાર્હસિ ॥

હિરણ્યકશિપોર્ભ્રાતા હિરણ્યાક્ષ ઇતિ સ્મૃતઃ
પુરાન્ધકાસુરેશસ્ય પિતા કાલાન્તકોપમઃ ॥

દેવાઞ્જિત્વાથ દૈત્યેન્દ્રો બદ્ધ્વા ચ ધરણીમિમામ્
નીત્વા રસાતલં ચક્રે વન્દીમ્ ઇન્દીવરપ્રભામ્ ॥

તતઃ સબ્રહ્મકા દેવાઃ પરિમ્લાનમુખશ્રિયઃ
બાધિતાસ્તાડિતા બદ્ધ્વા હિરણ્યાક્ષેણ તેન વૈ ॥

બલિના દૈત્યમુખ્યેન ક્રૂરેણ સુદુરાત્મના
પ્રણમ્ય શિરસા વિષ્ણું દૈત્યકોટિવિમર્દનમ્ ॥

સર્વે વિજ્ઞાપયામાસુર્ ધરણીબન્ધનં હરેઃ
શ્રુત્વૈતદ્ભગવાન્ વિષ્ણુર્ ધરણીબન્ધનં હરિઃ ॥

ભૂત્વા યજ્ઞવરાહો ઽસૌ યથા લિઙ્ગોદ્ભવે તથા
દૈત્યૈશ્ ચ સાર્ધં દૈત્યેન્દ્રં હિરણ્યાક્ષં મહાબલમ્ ॥

દંષ્ટ્રાગ્રકોટ્યા હત્વૈનં રેજે દૈત્યાન્તકૃત્પ્રભુઃ
કલ્પાદિષુ યથાપૂર્વં પ્રવિશ્ય ચ રસાતલમ્ ॥

આનીય વસુધાં દેવીમ્ અઙ્કસ્થામકરોદ્બહિઃ
તતસ્ તુષ્ટાવ દેવેશં દેવદેવઃ પિતામહઃ ॥

શક્રાદ્યૈઃ સહિતો ભૂત્વા હર્ષગદ્ગદયા ગિરા
શાશ્વતાય વરાહાય દંષ્ટ્રિણે દણ્ડિને નમઃ ॥

નારાયણાય સર્વાય બ્રહ્મણે પરમાત્મને
કર્ત્રે ધર્ત્રે ધરાયાસ્તુ હર્ત્રે દેવારિણાં સ્વયમ્
કર્ત્રે નેત્રે સુરેન્દ્રાણાં શાસ્ત્રે ચ સકલસ્ય ચ ॥

ત્વમષ્ટમૂર્તિસ્ત્વમનન્તમૂર્તિસ્ ત્વમાદિદેવસ્ત્વમનન્તવેદિતઃ
ત્વયા કૃતં સર્વમિદં પ્રસીદ સુરેશ લોકેશ વરાહ વિષ્ણો ॥

તથૈકદંષ્ટ્રાગ્રમુખાગ્રકોટિ ભાગૈકભાગાર્ધતમેન વિષ્ણો
હતાઃ ક્ષણાત્ કામદ દૈત્યમુખ્યાઃ સ્વદંષ્ટ્રકોટ્યા સહ પુત્રભૃત્યૈઃ ॥

ત્વયોદ્ધૃતા દેવ ધરા ધરેશ ધરાધરાકાર ધૃતાગ્રદંષ્ટ્રે
ધરાધરૈઃ સર્વજનૈઃ સમુદ્રૈઃ સુરાસુરૈઃ સેવિતચન્દ્રવક્ત્ર ॥

ત્વયૈવ દેવેશ વિભો કૃતશ્ ચ જયઃ સુરાણામસુરેશ્વરાણામ્
અહો પ્રદત્તસ્તુ વરઃ પ્રસીદ વાગ્દેવતા વારિજસંભવાય ॥

નિહિતા રસાતલગતા વસુંધરા તવ પૃષ્ઠતઃ સકલતારકાદયઃ ॥

જગતાં હિતાય ભવતા વસુંધરા ભગવન્ રસાતલપુટં ગતા તદા
અબલોદ્ધૃતા ચ ભગવંસ્તવૈવ સકલં ત્વયૈવ હિ ધૃતં જગદ્ગુરો ॥

ઇતિ વાક્પતિર્બહુવિધૈસ્તવાર્ચનૈઃ પ્રણિપત્ય વિષ્ણુમમરૈઃ પ્રજાપતિઃ
વિવિધાન્વરાન્ હરિમુખાત્તુ લબ્ધવાન્ હરિનાભિવારિજદેહભૃત્ સ્વયમ્ ॥

અથ તામુદ્ધૃતાં તેન ધરાં દેવા મુનીશ્વરાઃ
મૂર્ધ્ન્યારોપ્ય નમશ્ચક્રુશ્ ચક્રિણઃ સંનિધૌ તદા ॥

અનેનૈવ વરાહેણ ચોદ્ધૃતાસિ વરપ્રદે
કૃષ્ણેનાક્લિષ્ટકાર્યેણ શતહસ્તેન વિષ્ણુના ॥

ધરણિ ત્વં મહાભોગે ભૂમિસ્ત્વં ધેનુરવ્યયે
લોકાનાં ધારિણી ત્વં હિ મૃત્તિકે હર પાતકમ્ ॥

મનસા કર્મણા વાચા વરદે વારિજેક્ષણે
ત્વયા હતેન પાપેન જીવામસ્ત્વત્પ્રસાદતઃ ॥

ઇત્યુક્તા સા તદા દેવી ધરા દેવૈર્ અથાબ્રવીત્
વરાહદંષ્ટ્રાભિન્નાયાં ધરાયાં મૃત્તિકાં દ્વિજાઃ ॥

મન્ત્રેણાનેન યો બિભ્રત્ મૂર્ધ્નિ પાપાત્પ્રમુચ્યતે
આયુષ્માન્ બલવાન્ ધન્યઃ પુત્રપૌત્રસમન્વિતઃ ॥

ક્રમાદ્ભુવિ દિવં પ્રાપ્ય કર્માન્તે મોદતે સુરૈઃ
અથ દેવે ગતે ત્યક્ત્વા વરાહે ક્ષીરસાગરમ્ ॥

વારાહરૂપમનઘં ચચાલ ચ ધરા પુનઃ
તસ્ય દંષ્ટ્રાભરાક્રાન્તા દેવદેવસ્ય ધીમતઃ ॥

યદૃચ્છયા ભવઃ પશ્યન્ જગામ જગદીશ્વરઃ
દંષ્ટ્રાં જગ્રાહ દૃષ્ટ્વા તાં ભૂષણાર્થમથાત્મનઃ ॥

દધાર ચ મહાદેવઃ કૂર્ચાન્તે વૈ મહોરસિ
દેવાશ્ ચ તુષ્ટુવુઃ સેન્દ્રા દેવદેવસ્ય વૈભવમ્ ॥

ધરા પ્રતિષ્ઠિતા હ્યેવં દેવદેવેન લીલયા
ભૂતાનાં સંપ્લવે ચાપિ વિષ્ણોશ્ચૈવ કલેવરમ્ ॥

બ્રહ્મણશ્ ચ તથાન્યેષાં દેવાનામપિ લીલયા
વિભુરઙ્ગવિભાગેન ભૂષિતો ન યદિ પ્રભુઃ ॥

કથં વિમુક્તિર્વિપ્રાણાં તસ્માદ્દંષ્ટ્રી મહેશ્વરઃ ॥