લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.65

આદિત્યવંશં સોમસ્ય વંશં વંશવિદાં વર
વક્તુમર્હસિ ચાસ્માકં સંક્ષેપાદ્ રોમહર્ષણ ॥

અદિતિઃ સુષુવે પુત્રમ્ આદિત્યં કશ્યપાદ્દ્વિજાઃ
તસ્યાદિત્યસ્ય ચૈવાસીદ્ ભાર્યા ત્રયમ્ અથાપરમ્ ॥

સંજ્ઞા રાજ્ઞી પ્રભા છાયા પુત્રાંસ્તાસાં વદામિ વઃ
સંજ્ઞા ત્વાષ્ટ્રી ચ સુષુવે સૂર્યાન્મનુમનુત્તમમ્ ॥

યમં ચ યમુનાં ચૈવ રાજ્ઞી રેવતમેવ ચ
પ્રભા પ્રભાતમ્ આદિત્યાચ્ છાયાં સંજ્ઞાપ્યકલ્પયત્ ॥

છાયા ચ તસ્માત્સુષુવે સાવર્ણિં ભાસ્કરાદ્દ્વિજાઃ
તતઃ શનિં ચ તપતીં વિષ્ટિં ચૈવ યથાક્રમમ્ ॥

છાયા સ્વપુત્રાભ્યધિકં સ્નેહં ચક્રે મનૌ તદા
પૂર્વો મનુર્ન ચક્ષામ યમસ્તુ ક્રોધમૂર્છિતઃ ॥

સંતાડયામાસ રુષા પાદમુદ્યમ્ય દક્ષિણમ્
યમેન તાડિતા સા તુ છાયા વૈ દુઃખિતાભવત્ ॥

છાયાશાપાત્ પદં ચૈકં યમસ્ય ક્લિન્નમુત્તમમ્
પૂયશોણિતસમ્પૂર્ણં કૃમીણાં નિચયાન્વિતમ્ ॥

સો ઽપિ ગોકર્ણમાશ્રિત્ય ફલકેનાનિલાશનઃ
આરાધયન્મહાદેવં યાવદ્વર્ષાયુતાયુતમ્ ॥

ભવપ્રસાદાદ્ આગત્ય લોકપાલત્વમુત્તમમ્
પિતૄણામાધિપત્યં તુ શાપમોક્ષં તથૈવ ચ ॥

લબ્ધવાન્દેવદેવસ્ય પ્રભાવાચ્છૂલપાણિનઃ
અસહન્તી પુરા ભાનોસ્ તેજોમયમ્ અનિન્દિતા ॥

રૂપં ત્વાષ્ટ્રી સ્વદેહાત્તુ છાયાખ્યાં સા ત્વકલ્પયત્
વડવારૂપમાસ્થાય તપસ્તેપે તુ સુવ્રતા ॥

કાલાત્પ્રયત્નતો જ્ઞાત્વા છાયાં છાયાપતિઃ પ્રભુઃ
વડવામગમત્સંજ્ઞામ્ અશ્વરૂપેણ ભાસ્કરઃ ॥

વડવા ચ તદા ત્વાષ્ટ્રી સંજ્ઞા તસ્માદ્દિવાકરાત્
સુષુવે ચાશ્વિનૌ દેવૌ દેવાનાં તુ ભિષગ્વરૌ ॥

લિખિતો ભાસ્કરઃ પશ્ચાત્ સંજ્ઞાપિત્રા મહાત્મના
વિષ્ણોશ્ચક્રં તુ યદ્ઘોરં મણ્ડલાદ્ભાસ્કરસ્ય તુ ॥

નિર્મમે ભગવાંસ્ત્વષ્ટા પ્રધાનં દિવ્યમાયુધમ્
રુદ્રપ્રસાદાચ્ચ શુભં સુદર્શનમિતિ સ્મૃતમ્ ॥

લબ્ધવાન્ ભગવાંશ્ચક્રં કૃષ્ણઃ કાલાગ્નિસન્નિભમ્
મનોસ્તુ પ્રથમસ્યાસન્ નવ પુત્રાસ્તુ તત્સમાઃ ॥

ઇક્ષ્વાકુર્ નભગશ્ ચૈવ ધૃષ્ણુઃ શર્યાતિરેવ ચ
નરિષ્યન્તશ્ ચ વૈ ધીમાન્ નાભાગો ઽરિષ્ટ એવ ચ ॥

કરૂષશ્ ચ પૃષધ્રશ્ ચ નવૈતે માનવાઃ સ્મૃતાઃ
ઇલા જ્યેષ્ઠા વરિષ્ઠા ચ પુંસ્ત્વં પ્રાપ ચ યા પુરા ॥

સુદ્યુમ્ન ઇતિ વિખ્યાતા પુંસ્ત્વં પ્રાપ્તા ત્વિલા પુરા
મિત્રાવરુણયોસ્ત્વત્ર પ્રસાદાન્મુનિપુઙ્ગવાઃ ॥

પુનઃ શરવણં પ્રાપ્ય સ્ત્રીત્વં પ્રાપ્તો ભવાજ્ઞયા
સુદ્યુમ્નો માનવઃ શ્રીમાન્ સોમવંશપ્રવૃદ્ધયે ॥

ઇક્ષ્વાકોરશ્વમેધેન ઇલા કિંપુરુષો ઽભવત્
ઇલા કિંપુરુષત્વે ચ સુદ્યુમ્ન ઇતિ ચોચ્યતે ॥

માસમેકં પુમાન્વીરઃ સ્ત્રીત્વં માસમભૂત્પુનઃ
ઇલા બુધસ્ય ભવનં સોમપુત્રસ્ય ચાશ્રિતા ॥

બુધેનાન્તરમાસાદ્ય મૈથુનાય પ્રવર્તિતા
સોમપુત્રાદ્બુધાચ્ચાપિ ઐલો જજ્ઞે પુરૂરવાઃ ॥

સોમવંશાગ્રજો ધીમાન્ ભવભક્તઃ પ્રતાપવાન્
ઇક્ષ્વાકોર્વંશવિસ્તારં પશ્ચાદ્વક્ષ્યે તપોધનાઃ ॥

પુત્રત્રયમભૂત્તસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય દ્વિજોત્તમાઃ
ઉત્કલશ્ ચ ગયશ્ચૈવ વિનતાશ્વસ્તથૈવ ચ ॥

ઉત્કલસ્યોત્કલં રાષ્ટ્રં વિનતાશ્વસ્ય પશ્ચિમમ્
ગયા ગયસ્ય ચાખ્યાતા પુરી પરમશોભના ॥

સુરાણાં સંસ્થિતિર્યસ્યાં પિતૄણાં ચ સદા સ્થિતિઃ
ઇક્ષ્વાકુજ્યેષ્ઠદાયાદો મધ્યદેશમ્ અવાપ્તવાન્ ॥

કન્યાભાવાચ્ચ સુદ્યુમ્નો નૈવ ભાગમવાપ્તવાન્
વસિષ્ઠવચનાત્ ત્વાસીત્ પ્રતિષ્ઠાને મહાદ્યુતિઃ ॥

પ્રતિષ્ઠા ધર્મરાજસ્ય સુદ્યુમ્નસ્ય મહાત્મનઃ
તત્પુરૂરવસે પ્રાદાદ્ રાજ્યં પ્રાપ્ય મહાયશાઃ ॥

માનવેયો મહાભાગઃ સ્ત્રીપુંસોર્લક્ષણાન્વિતઃ
ઇક્ષ્વાકોરભવદ્વીરો વિકુક્ષિર્ધર્મવિત્તમઃ ॥

જ્યેષ્ઠઃ પુત્રશતસ્યાસીદ્ દશ પઞ્ચ ચ તત્સુતાઃ
અભૂજ્જ્યેષ્ઠઃ કકુત્સ્થશ્ ચ કકુત્સ્થાત્તુ સુયોધનઃ ॥

તતઃ પૃથુર્મુનિશ્રેષ્ઠા વિશ્વકઃ પાર્થિવસ્ તથા
વિશ્વકસ્યાર્દ્રકો ધીમાન્ યુવનાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ ॥

શાબસ્તિશ્ ચ મહાતેજા વંશકસ્તુ તતો ઽભવત્
નિર્મિતા યેન શાબસ્તી ગૌડદેશે દ્વિજોત્તમાઃ ॥

વંશાચ્ચ બૃહદશ્વો ઽભૂત્ કુવલાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ
ધુન્ધુમારત્વમાપન્નો ધુન્ધું હત્વા મહાબલમ્ ॥

ધુન્ધુમારસ્ય તનયાસ્ ત્રયસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતાઃ
દૃઢાશ્વશ્ચૈવ ચણ્ડાશ્વઃ કપિલાશ્વશ્ ચ તે સ્મૃતાઃ ॥

દૃઢાશ્વસ્ય પ્રમોદસ્તુ હર્યશ્વસ્તસ્ય વૈ સુતઃ
હર્યશ્વસ્ય નિકુમ્ભસ્તુ સંહતાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ ॥

કૃશાશ્વો ઽથ રણાશ્વશ્ ચ સંહતાશ્વાત્મજાવુભૌ
યુવનાશ્વો રણાશ્વસ્ય માન્ધાતા તસ્ય વૈ સુતઃ ॥

માન્ધાતુઃ પુરુકુત્સો ઽભૂદ્ અમ્બરીષશ્ ચ વીર્યવાન્
મુચુકુન્દશ્ ચ પુણ્યાત્મા ત્રયસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતાઃ ॥

અંબરીષસ્ય દાયાદો યુવનાશ્વો ઽપરઃ સ્મૃતઃ
હરિતો યુવનાશ્વસ્ય હરિતાસ્તુ યતઃ સ્મૃતાઃ ॥

એતે હ્યઙ્ગિરસઃ પક્ષે ક્ષત્રોપેતા દ્વિજાતયઃ
પુરુકુત્સસ્ય દાયાદસ્ ત્રસદ્દસ્યુર્ મહાયશાઃ ॥

નર્મદાયાં સમુત્પન્નઃ સમ્ભૂતિસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
વિષ્ણુવૃદ્ધઃ સુતસ્તસ્ય વિષ્ણુવૃદ્ધા યતઃ સ્મૃતાઃ ॥

એતે હ્યઙ્ગિરસઃ પક્ષે ક્ષત્રોપેતાઃ સમાશ્રિતાઃ
સમ્ભૂતિરપરં પુત્રમ્ અનરણ્યમજીજનત્ ॥

રાવણેન હતો યો ઽસૌ ત્રૈલોક્યવિજયે દ્વિજાઃ
બૃહદશ્વો ઽનરણ્યસ્ય હર્યશ્વસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥

હર્યશ્વાત્તુ દૃષદ્વત્યાં જજ્ઞે વસુમના નૃપઃ
તસ્ય પુત્રો ઽભવદ્રાજા ત્રિધન્વા ભવભાવિતઃ ॥

પ્રસાદાદ્ બ્રહ્મસૂનોર્ વૈ તણ્ડિનઃ પ્રાપ્ય શિષ્યતામ્
અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્ય તદાજ્ઞયા ॥

ગણૈશ્વર્યમનુપ્રાપ્તો ભવભક્તઃ પ્રતાપવાન્
કથં ચૈવાશ્વમેધં વૈ કરોમીતિ વિચિન્તયન્ ॥

ધનહીનશ્ ચ ધર્માત્મા દૃષ્ટવાન્ બ્રહ્મણઃ સુતમ્
તણ્ડિસંજ્ઞં દ્વિજં તસ્માલ્ લબ્ધવાન્દ્વિજસત્તમાઃ ॥

નામ્નાં સહસ્રં રુદ્રસ્ય બ્રહ્મણા કથિતં પુરા
તેન નામ્નાં સહસ્રેણ સ્તુત્વા તણ્ડિર્મહેશ્વરમ્ ॥

લબ્ધવાન્ગાણપત્યં ચ બ્રહ્મયોનિર્દ્વિજોત્તમઃ
તતસ્તસ્માન્નૃપો લબ્ધ્વા તણ્ડિના કથિતં પુરા ॥

નામ્નાં સહસ્રં જપ્ત્વા વૈ ગાણપત્યમવાપ્તવાન્
નામ્નાં સહસ્રં રુદ્રસ્ય તાણ્ડિના બ્રહ્મયોનિના ॥

કથિતં સર્વવેદાર્થ સંચયં સૂત સુવ્રત
નામ્નાં સહસ્રં વિપ્રાણાં વક્તુમ્ અર્હસિ શોભનમ્ ॥

સર્વભૂતાત્મભૂતસ્ય હરસ્યામિતતેજસઃ
અષ્ટોત્તરસહસ્રં તુ નામ્નાં શૃણુત સુવ્રતાઃ ॥

યજ્જપ્ત્વા તુ મુનિશ્રેષ્ઠા ગાણપત્યમવાપ્તવાન્
ઓં સ્થિરઃ સ્થાણુઃ પ્રભુર્ભાનુઃ પ્રવરો વરદો વરઃ ॥

સર્વાત્મા સર્વવિખ્યાતઃ સર્વઃ સર્વકરો ભવઃ
જટી દણ્ડી શિખણ્ડી ચ સર્વગઃ સર્વભાવનઃ ॥

હરિશ્ ચ હરિણાક્ષશ્ ચ સર્વભૂતહરઃ સ્મૃતઃ
પ્રવૃત્તિશ્ ચ નિવૃત્તિશ્ ચ શાન્તાત્મા શાશ્વતો ધ્રુવઃ ॥

શ્મશાનવાસી ભગવાન્ ખચરો ગોચરો ઽર્દનઃ
અભિવાદ્યો મહાકર્મા તપસ્વી ભૂતધારણઃ ॥

ઉન્મત્તવેષઃ પ્રચ્છન્નઃ સર્વલોકઃ પ્રજાપતિઃ
મહારૂપો મહાકાયઃ સર્વરૂપો મહાયશાઃ ॥

મહાત્મા સર્વભૂતશ્ ચ વિરૂપો વામનો નરઃ
લોકપાલો ઽન્તર્હિતાત્મા પ્રસાદો ઽભયદો વિભુઃ ॥

પવિત્રશ્ ચ મહાંશ્ચૈવ નિયતો નિયતાશ્રયઃ
સ્વયંભૂઃ સર્વકર્મા ચ આદિરાદિકરો નિધિઃ ॥

સહસ્રાક્ષો વિશાલાક્ષઃ સોમો નક્ષત્રસાધકઃ
ચન્દ્રઃ સૂર્યઃ શનિઃ કેતુર્ ગ્રહો ગ્રહપતિર્મતઃ ॥

રાજા રાજ્યોદયઃ કર્તા મૃગબાણાર્પણો ઘનઃ
મહાતપા દીર્ઘતપા અદૃશ્યો ધનસાધકઃ ॥

સંવત્સરઃ કૃતીમન્ત્રઃ પ્રાણાયામઃ પરંતપઃ
યોગી યોગો મહાબીજો મહારતો મહાબલઃ ॥

સુવર્ણરેતાઃ સર્વજ્ઞઃ સુબીજો વૃષવાહનઃ
દશબાહુસ્ત્વનિમિષો નીલકણ્ઠ ઉમાપતિઃ ॥

વિશ્વરૂપઃ સ્વયંશ્રેષ્ઠો બલવીરો બલાગ્રણીઃ
ગણકર્તા ગણપતિર્ દિગ્વાસાઃ કામ્ય એવ ચ ॥

મન્ત્રવિત્પરમો મન્ત્રઃ સર્વભાવકરો હરઃ
કમણ્ડલુધરો ધન્વી બાણહસ્તઃ કપાલવાન્ ॥

શરી શતઘ્ની ખડ્ગી ચ પટ્ટિશી ચાયુધી મહાન્
અજશ્ ચ મૃગરૂપશ્ ચ તેજસ્તેજસ્કરો વિધિઃ ॥

ઉષ્ણીષી ચ સુવક્ત્રશ્ ચ ઉદગ્રો વિનતસ્ તથા
દીર્ઘશ્ ચ હરિકેશશ્ ચ સુતીર્થઃ કૃષ્ણ એવ ચ ॥

શૃગાલરૂપઃ સર્વાર્થો મુણ્ડઃ સર્વશુભઙ્કરઃ
સિંહશાર્દૂલરૂપશ્ ચ ગન્ધકારી કપર્દ્યપિ ॥

ઊર્ધ્વરેતોર્ધ્વલિઙ્ગી ચ ઊર્ધ્વશાયી નભસ્તલઃ
ત્રિજટી ચીરવાસાશ્ ચ રુદ્રઃ સેનાપતિર્ વિભુઃ ॥

અહોરાત્રં ચ નક્તં ચ તિગ્મમન્યુઃ સુવર્ચસઃ
ગજહા દૈત્યહા કાલો લોકધાતા ગુણાકરઃ ॥

સિંહશાર્દૂલરૂપાણામ્ આર્દ્રચર્માંબરંધરઃ
કાલયોગી મહાનાદઃ સર્વાવાસશ્ચતુષ્પથઃ ॥

નિશાચરઃ પ્રેતચારી સર્વદર્શી મહેશ્વરઃ
બહુભૂતો બહુધનઃ સર્વસારો ઽમૃતેશ્વરઃ ॥

નૃત્યપ્રિયો નિત્યનૃત્યો નર્તનઃ સર્વસાધકઃ
સકાર્મુકો મહાબાહુર્ મહાઘોરો મહાતપાઃ ॥

મહાશરો મહાપાશો નિત્યો ગિરિચરો મતઃ
સહસ્રહસ્તો વિજયો વ્યવસાયો હ્યનિન્દિતઃ ॥

અમર્ષણો મર્ષણાત્મા યજ્ઞહા કામનાશનઃ
દક્ષહા પરિચારી ચ પ્રહસો મધ્યમસ્ તથા ॥

તેજો ઽપહારી બલવાન્ વિદિતો ઽભ્યુદિતો બહુઃ
ગંભીરઘોષો યોગાત્મા યજ્ઞહા કામનાશનઃ ॥

ગંભીરરોષો ગંભીરો ગંભીરબલવાહનઃ
ન્યગ્રોધરૂપો ન્યગ્રોધો વિશ્વકર્મા ચ વિશ્વભુક્ ॥

તીક્ષ્ણોપાયશ્ ચ હર્યશ્વઃ સહાયઃ કર્મકાલવિત્
વિષ્ણુઃ પ્રસાદિતો યજ્ઞઃ સમુદ્રો વડવામુખઃ ॥

હુતાશનસહાયશ્ ચ પ્રશાન્તાત્મા હુતાશનઃ
ઉગ્રતેજા મહાતેજા જયો વિજયકાલવિત્ ॥

જ્યોતિષામયનં સિદ્ધિઃ સંધિર્વિગ્રહ એવ ચ
ખડ્ગી શઙ્ખી જટી જ્વાલી ખચરો દ્યુચરો બલી ॥

વૈણવી પણવી કાલઃ કાલકણ્ઠઃ કટંકટઃ
નક્ષત્રવિગ્રહો ભાવો નિભાવઃ સર્વતોમુખઃ ॥

વિમોચનસ્તુ શરણો હિરણ્યકવચોદ્ભવઃ
મેખલાકૃતિરૂપશ્ ચ જલાચારઃ સ્તુતસ્ તથા ॥

વીણી ચ પણવી તાલી નાલી કલિકટુસ્ તથા
સર્વતૂર્યનિનાદી ચ સર્વવ્યાપ્યપરિગ્રહઃ ॥

વ્યાલરૂપી બિલાવાસી ગુહાવાસી તરંગવિત્
વૃક્ષઃ શ્રીમાલકર્મા ચ સર્વબન્ધવિમોચનઃ ॥

બન્ધનસ્તુ સુરેન્દ્રાણાં યુધિ શત્રુવિનાશનઃ
સખા પ્રવાસો દુર્વાપઃ સર્વસાધુનિષેવિતઃ ॥

પ્રસ્કન્દો ઽપ્યવિભાવશ્ ચ તુલ્યો યજ્ઞવિભાગવિત્
સર્વવાસઃ સર્વચારી દુર્વાસા વાસવો મતઃ ॥

હૈમો હેમકરો યજ્ઞઃ સર્વધારી ધરોત્તમઃ
આકાશો નિર્વિરૂપશ્ ચ વિવાસા ઉરગઃ ખગઃ ॥

ભિક્ષુશ્ ચ ભિક્ષુરૂપી ચ રૌદ્રરૂપઃ સુરૂપવાન્
વસુરેતાઃ સુવચસ્વી વસુવેગો મહાબલઃ ॥

મનોવેગો નિશાચારઃ સર્વલોકશુભપ્રદઃ
સર્વાવાસી ત્રયીવાસી ઉપદેશકરો ધરઃ ॥

મુનિરાત્મા મુનિર્ લોકઃ સભાગ્યશ્ ચ સહસ્રભુક્
પક્ષી ચ પક્ષરૂપશ્ ચ અતિદીપ્તો નિશાકરઃ ॥

સમીરો દમનાકારો હ્ય્ અર્થો હ્યર્થકરો વશઃ
વાસુદેવશ્ ચ દેવશ્ ચ વામદેવશ્ ચ વામનઃ ॥

સિદ્ધિયોગાપહારી ચ સિદ્ધઃ સર્વાર્થસાધકઃ
અક્ષુણ્ણઃ ક્ષુણ્ણરૂપશ્ ચ વૃષણો મૃદુર્ અવ્યયઃ ॥

મહાસેનો વિશાખશ્ ચ ષષ્ટિભાગો ગવાં પતિઃ
ચક્રહસ્તસ્તુ વિષ્ટમ્ભી મૂલસ્તમ્ભન એવ ચ ॥

ઋતુરૃતુકરસ્તાલો મધુર્મધુકરો વરઃ
વાનસ્પત્યો વાજસનો નિત્યમાશ્રમપૂજિતઃ ॥

બ્રહ્મચારી લોકચારી સર્વચારી સુચારવિત્
ઈશાન ઈશ્વરઃ કાલો નિશાચારી હ્યનેકદૃક્ ॥

નિમિત્તસ્થો નિમિત્તં ચ નન્દિર્ નન્દિકરો હરઃ
નન્દીશ્વરઃ સુનન્દી ચ નન્દનો વિષમર્દનઃ ॥

ભગહારી નિયન્તા ચ કાલો લોકપિતામહઃ
ચતુર્મુખો મહાલિઙ્ગશ્ ચારુલિઙ્ગસ્તથૈવ ચ ॥

લિઙ્ગાધ્યક્ષઃ સુરાધ્યક્ષઃ કાલાધ્યક્ષો યુગાવહઃ
બીજાધ્યક્ષો બીજકર્તા અધ્યાત્માનુગતો બલઃ ॥

ઇતિહાસશ્ ચ કલ્પશ્ ચ દમનો જગદીશ્વરઃ
દમ્ભો દમ્ભકરો દાતા વંશો વંશકરઃ કલિઃ ॥

લોકકર્તા પશુપતિર્ મહાકર્તા હ્યધોક્ષજઃ
અક્ષરં પરમં બ્રહ્મ બલવાઞ્છુક્ત એવ ચ ॥

નિત્યો હ્યનીશઃ શુદ્ધાત્મા શુદ્ધો માનો ગતિર્હવિઃ
પ્રાસાદસ્તુ બલો દર્પો દર્પણો હવ્ય ઇન્દ્રજિત્ ॥

વેદકારઃ સૂત્રકારો વિદ્વાંશ્ ચ પરમર્દનઃ
મહામેઘનિવાસી ચ મહાઘોરો વશીકરઃ ॥

અગ્નિજ્વાલો મહાજ્વાલઃ પરિધૂમ્રાવૃતો રવિઃ
ધિષણઃ શઙ્કરો નિત્યો વર્ચસ્વી ધૂમ્રલોચનઃ ॥

નીલસ્ તથાઙ્ગલુપ્તશ્ ચ શોભનો નરવિગ્રહઃ
સ્વસ્તિ સ્વસ્તિસ્વભાવશ્ ચ ભોગી ભોગકરો લઘુઃ ॥

ઉત્સઙ્ગશ્ ચ મહાઙ્ગશ્ ચ મહાગર્ભઃ પ્રતાપવાન્
કૃષ્ણવર્ણઃ સુવર્ણશ્ ચ ઇન્દ્રિયઃ સર્વવર્ણિકઃ ॥

મહાપાદો મહાહસ્તો મહાકાયો મહાયશાઃ
મહામૂર્ધા મહામાત્રો મહામિત્રો નગાલયઃ ॥

મહાસ્કન્ધો મહાકર્ણો મહોષ્ઠશ્ ચ મહાહનુઃ
મહાનાસો મહાકણ્ઠો મહાગ્રીવઃ શ્મશાનવાન્ ॥

મહાબલો મહાતેજા હ્ય્ અન્તરાત્મા મૃગાલયઃ
લમ્બિતોષ્ઠશ્ ચ નિષ્ઠશ્ ચ મહામાયઃ પયોનિધિઃ ॥

મહાદન્તો મહાદંષ્ટ્રો મહાજિહ્વો મહામુખઃ
મહાનખો મહારોમા મહાકેશો મહાજટઃ ॥

અસપત્નઃ પ્રસાદશ્ ચ પ્રત્યયો ગીતસાધકઃ
પ્રસ્વેદનો ઽસ્વેદનશ્ ચ આદિકશ્ ચ મહામુનિઃ ॥

વૃષકો વૃષકેતુશ્ ચ અનલો વાયુવાહનઃ
મણ્ડલી મેરુવાસશ્ ચ દેવવાહન એવ ચ ॥

અથર્વશીર્ષઃ સામાસ્ય ઋક્સહસ્રોર્જિતેક્ષણઃ
યજુઃ પાદભુજો ગુહ્યઃ પ્રકાશૌજાસ્તથૈવ ચ ॥

અમોઘાર્થપ્રસાદશ્ ચ અન્તર્ભાવ્યઃ સુદર્શનઃ
ઉપહારઃ પ્રિયઃ સર્વઃ કનકઃ કાઞ્ચનસ્થિતઃ ॥

નાભિર્ નન્દિકરો હર્મ્યઃ પુષ્કરઃ સ્થપતિઃ સ્થિતઃ
સર્વશાસ્ત્રો ધનશ્ચાદ્યો યજ્ઞો યજ્વા સમાહિતઃ ॥

નગો નીલઃ કવિઃ કાલો મકરઃ કાલપૂજિતઃ
સગણો ગણકારશ્ ચ ભૂતભાવનસારથિઃ ॥

ભસ્મશાયી ભસ્મગોપ્તા ભસ્મભૂતતનુર્ગણઃ
આગમશ્ ચ વિલોપશ્ ચ મહાત્મા સર્વપૂજિતઃ ॥

શુક્લઃ સ્ત્રીરૂપસમ્પન્નઃ શુચિર્ભૂતનિષેવિતઃ
આશ્રમસ્થઃ કપોતસ્થો વિશ્વકર્મા પતિર્વિરાટ્ ॥

વિશાલશાખસ્ તામ્રોષ્ઠો હ્ય્ અમ્બુજાલઃ સુનિશ્ચિતઃ
કપિલઃ કલશઃ સ્થૂલ આયુધશ્ચૈવ રોમશઃ ॥

ગન્ધર્વો હ્યદિતિસ્તાર્ક્ષ્યો હ્ય્ અવિજ્ઞેયઃ સુશારદઃ
પરશ્વધાયુધો દેવો હ્ય્ અર્થકારી સુબાન્ધવઃ ॥

તુમ્બવીણો મહાકોપ ઊર્ધ્વરેતા જલેશયઃ
ઉગ્રો વંશકરો વંશો વંશવાદી હ્યનિન્દિતઃ ॥

સર્વાઙ્ગરૂપી માયાવી સુહૃદો હ્યનિલો બલઃ
બન્ધનો બન્ધકર્તા ચ સુબન્ધનવિમોચનઃ ॥

રાક્ષસઘ્નો ઽથ કામારિર્ મહાદંષ્ટ્રો મહાયુધઃ
લમ્બિતો લમ્બિતોષ્ઠશ્ ચ લમ્બહસ્તો વરપ્રદઃ ॥

બાહુસ્ત્વનિન્દિતઃ સર્વઃ શઙ્કરો ઽથાપ્યકોપનઃ
અમરેશો મહાઘોરો વિશ્વદેવઃ સુરારિહા ॥

અહિર્બુધ્ન્યો નિરૃતિશ્ ચ ચેકિતાનો હલી તથા
અજૈકપાચ્ચ કાપાલી શં કુમારો મહાગિરિઃ ॥

ધન્વન્તરિર્ધૂમકેતુઃ સૂર્યો વૈશ્રવણસ્ તથા
ધાતા વિષ્ણુશ્ ચ શક્રશ્ ચ મિત્રસ્ત્વષ્ટા ધરો ધ્રુવઃ ॥

પ્રભાસઃ પર્વતો વાયુર્ અર્યમા સવિતા રવિઃ
ધૃતિશ્ચૈવ વિધાતા ચ માન્ધાતા ભૂતભાવનઃ ॥

નીરસ્તીર્થશ્ ચ ભીમશ્ ચ સર્વકર્મા ગુણોદ્વહઃ
પદ્મગર્ભો મહાગર્ભશ્ ચન્દ્રવક્ત્રો નભો ઽનઘઃ ॥

બલવાંશ્ચોપશાન્તશ્ ચ પુરાણઃ પુણ્યકૃત્તમઃ
ક્રૂરકર્તા ક્રૂરવાસી તનુરાત્મા મહૌષધઃ ॥

સર્વાશયઃ સર્વચારી પ્રાણેશઃ પ્રાણિનાં પતિઃ
દેવદેવઃ સુખોત્સિક્તઃ સદસત્સર્વરત્નવિત્ ॥

કૈલાસસ્થો ગુહાવાસી હિમવદ્ગિરિસંશ્રયઃ
કુલહારી કુલાકર્તા બહુવિત્તો બહુપ્રજઃ ॥

પ્રાણેશો બન્ધકી વૃક્ષો નકુલશ્ ચાદ્રિકસ્ તથા
હ્રસ્વગ્રીવો મહાજાનુર્ અલોલશ્ ચ મહૌષધિઃ ॥

સિદ્ધાન્તકારી સિદ્ધાર્થશ્ છન્દો વ્યાકરણોદ્ભવઃ
સિંહનાદઃ સિંહદંષ્ટ્રઃ સિંહાસ્યઃ સિંહવાહનઃ ॥

પ્રભાવાત્મા જગત્કાલઃ કાલઃ કમ્પી તરુસ્તનુઃ
સારઙ્ગો ભૂતચક્રાઙ્કઃ કેતુમાલી સુવેધકઃ ॥

ભૂતાલયો ભૂતપતિર્ અહોરાત્રો મલો ઽમલઃ
વસુભૃત્ સર્વભૂતાત્મા નિશ્ચલઃ સુવિદુર્ બુધઃ ॥

અસુહૃત્સર્વભૂતાનાં નિશ્ચલશ્ચલવિદ્બુધઃ
અમોઘઃ સંયમો હૃષ્ટો ભોજનઃ પ્રાણધારણઃ ॥

ધૃતિમાન્મતિમાંસ્ત્ર્યક્ષઃ સુકૃતસ્તુ યુધાંપતિઃ
ગોપાલો ગોપતિર્ગ્રામો ગોચર્મવસનો હરઃ ॥

હિરણ્યબાહુશ્ ચ તથા ગુહાવાસઃ પ્રવેશનઃ
મહામના મહાકામશ્ ચિત્તકામો જિતેન્દ્રિયઃ ॥

ગાન્ધારશ્ ચ સુરાપશ્ ચ તાપકર્મરતો હિતઃ
મહાભૂતો ભૂતવૃતો હ્ય્ અપ્સરોગણસેવિતઃ ॥

મહાકેતુર્ ધરાધાતા નૈકતાનરતઃ સ્વરઃ
અવેદનીય આવેદ્યઃ સર્વગશ્ ચ સુખાવહઃ ॥

તારણશ્ચરણો ધાતા પરિધા પરિપૂજિતઃ
સંયોગી વર્ધનો વૃદ્ધો ગણિકો ઽથ ગણાધિપઃ ॥

નિત્યો ધાતા સહાયશ્ ચ દેવાસુરપતિઃ પતિઃ
યુક્તશ્ ચ યુક્તબાહુશ્ ચ સુદેવો ઽપિ સુપર્વણઃ ॥

આષાઢશ્ ચ સુષાઢશ્ ચ સ્કન્ધદો હરિતો હરઃ
વપુરાવર્તમાનો ઽન્યો વપુઃશ્રેષ્ઠો મહાવપુઃ ॥

શિરોવિમર્શનઃ સર્વ લક્ષ્યલક્ષણભૂષિતઃ
અક્ષયો રથગીતશ્ ચ સર્વભોગી મહાબલઃ ॥

સામ્નાયો ઽથ મહામ્નાયસ્ તીર્થદેવો મહાયશાઃ
નિર્જીવો જીવનો મન્ત્રઃ સુભગો બહુકર્કશઃ ॥

રત્નભૂતો ઽથ રત્નાઙ્ગો મહાર્ણવનિપાતવિત્
મૂલં વિશાલો હ્યમૃતં વ્યક્તાવ્યક્તસ્તપોનિધિઃ ॥

આરોહણો ઽધિરોહશ્ ચ શીલધારી મહાતપાઃ
મહાકણ્ઠો મહાયોગી યુગો યુગકરો હરિઃ ॥

યુગરૂપો મહારૂપો વહનો ગહનો નગઃ
ન્યાયો નિર્વાપણો ઽપાદઃ પણ્ડિતો હ્યચલોપમઃ ॥

બહુમાલો મહામાલઃ શિપિવિષ્ટઃ સુલોચનઃ
વિસ્તારો લવણઃ કૂપઃ કુસુમાઙ્ગઃ ફલોદયઃ ॥

ઋષભો વૃષભો ભઙ્ગો મણિબિમ્બજટાધરઃ
ઇન્દુર્વિસર્ગઃ સુમુખઃ શૂરઃ સર્વાયુધઃ સહઃ ॥

નિવેદનઃ સુધાજાતઃ સ્વર્ગદ્વારો મહાધનુઃ
ગિરાવાસો વિસર્ગશ્ ચ સર્વલક્ષણલક્ષવિત્ ॥

ગન્ધમાલી ચ ભગવાન્ અનન્તઃ સર્વલક્ષણઃ
સંતાનો બહુલો બાહુઃ સકલઃ સર્વપાવનઃ ॥

કરસ્થાલી કપાલી ચ ઊર્ધ્વસંહનનો યુવા
યન્ત્રતન્ત્રસુવિખ્યાતો લોકઃ સર્વાશ્રયો મૃદુઃ ॥

મુણ્ડો વિરૂપો વિકૃતો દણ્ડી કુણ્ડી વિકુર્વણઃ
વાર્યક્ષઃ કકુભો વજ્રી દીપ્તતેજાઃ સહસ્રપાત્ ॥

સહસ્રમૂર્ધા દેવેન્દ્રઃ સર્વદેવમયો ગુરુઃ
સહસ્રબાહુઃ સર્વાઙ્ગઃ શરણ્યઃ સર્વલોકકૃત્ ॥

પવિત્રં ત્રિમધુર્મન્ત્રઃ કનિષ્ઠઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલઃ
બ્રહ્મદણ્ડવિનિર્માતા શતઘ્નઃ શતપાશધૃક્ ॥

કલા કાષ્ઠા લવો માત્રા મુહૂર્તો ઽહઃ ક્ષપા ક્ષણઃ
વિશ્વક્ષેત્રપ્રદો બીજં લિઙ્ગમાદ્યસ્તુ નિર્મુખઃ ॥

સદસદ્વ્યક્તમવ્યક્તં પિતા માતા પિતામહઃ
સ્વર્ગદ્વારં મોક્ષદ્વારં પ્રજાદ્વારં ત્રિવિષ્ટપઃ ॥

નિર્વાણં હૃદયશ્ચૈવ બ્રહ્મલોકઃ પરા ગતિઃ
દેવાસુરવિનિર્માતા દેવાસુરપરાયણઃ ॥

દેવાસુરગુરુર્ દેવો દેવાસુરનમસ્કૃતઃ
દેવાસુરમહામાત્રો દેવાસુરગણાશ્રયઃ ॥

દેવાસુરગણાધ્યક્ષો દેવાસુરગણાગ્રણીઃ
દેવાધિદેવો દેવર્ષિર્ દેવાસુરવરપ્રદઃ ॥

દેવાસુરેશ્વરો વિષ્ણુર્ દેવાસુરમહેશ્વરઃ
સર્વદેવમયો ઽચિન્ત્યો દેવતાત્મા સ્વયમ્ભવઃ ॥

ઉદ્ગતસ્ત્રિક્રમો વૈદ્યો વરદો ઽવરજો ઽમ્બરઃ
ઇજ્યો હસ્તી તથા વ્યાઘ્રો દેવસિંહો મહર્ષભઃ ॥

વિબુધાગ્ર્યઃ સુરઃ શ્રેષ્ઠઃ સ્વર્ગદેવસ્તથોત્તમઃ
સંયુક્તઃ શોભનો વક્તા આશાનાં પ્રભવો ઽવ્યયઃ ॥

ગુરુઃ કાન્તો નિજઃ સર્ગઃ પવિત્રઃ સર્વવાહનઃ
શૃઙ્ગી શૃઙ્ગપ્રિયો બભ્રૂ રાજરાજો નિરામયઃ ॥

અભિરામઃ સુશરણો નિરામઃ સર્વસાધનઃ
લલાટાક્ષો વિશ્વદેહો હરિણો બ્રહ્મવર્ચસઃ ॥

સ્થાવરાણાં પતિશ્ચૈવ નિયતેન્દ્રિયવર્તનઃ
સિદ્ધાર્થઃ સર્વભૂતાર્થો ઽચિન્ત્યઃ સત્યઃ શુચિવ્રતઃ ॥

વ્રતાધિપઃ પરં બ્રહ્મ મુક્તાનાં પરમા ગતિઃ
વિમુક્તો મુક્તકેશશ્ ચ શ્રીમાઞ્છ્રીવર્ધનો જગત્ ॥

યથાપ્રધાનં ભગવાન્ ઇતિ ભક્ત્યા સ્તુતો મયા
ભક્તિમેવં પુરસ્કૃત્ય મયા યજ્ઞપતિર્વિભુઃ ॥

તતો હ્યનુજ્ઞાં પ્રાપ્યૈવં સ્તુતો ભક્તિમતાં ગતિઃ
તસ્માલ્લબ્ધ્વા સ્તવં શંભોર્ નૃપસ્ત્રૈલોક્યવિશ્રુતઃ ॥

અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્ય મહાયશાઃ
ગણાધિપત્યં સમ્પ્રાપ્તસ્ તણ્ડિનસ્તેજસા પ્રભોઃ ॥

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્ વાપિ શ્રાવયેદ્બ્રાહ્મણાનપિ
અશ્વમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ વૈ દ્વિજાઃ ॥

બ્રહ્મઘ્નશ્ ચ સુરાપશ્ ચ સ્તેયી ચ ગુરુતલ્પગઃ
શરણાગતઘાતી ચ મિત્રવિશ્વાસઘાતકઃ ॥

માતૃહા પિતૃહા ચૈવ વીરહા ભ્રૂણહા તથા
સંવત્સરં ક્રમાજ્જપ્ત્વા ત્રિસંધ્યં શઙ્કરાશ્રમે ॥

દેવમ્ ઇષ્ટ્વા ત્રિસંધ્યં ચ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥