લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.6

પવમાનઃ પાવકશ્ ચ શુચિરગ્નિશ્ ચ તે સ્મૃતાઃ
નિર્મથ્યઃ પવમાનસ્તુ વૈદ્યુતઃ પાવકઃ સ્મૃતઃ ॥

શુચિઃ સૌરસ્તુ વિજ્ઞેયઃ સ્વાહાપુત્રાસ્ત્રયસ્તુ તે
પુત્રૈઃ પૌત્રૈસ્ત્વિહૈતેષાં સંખ્યા સંક્ષેપતઃ સ્મૃતા ॥

વિસૃજ્ય સપ્તકં ચાદૌ ચત્વારિંશન્નવૈવ ચ
ઇત્યેતે વહ્નયઃ પ્રોક્તાઃ પ્રણીયન્તે ઽધ્વરેષુ ચ ॥

સર્વે તપસ્વિનસ્ત્વેતે સર્વે વ્રતભૃતઃ સ્મૃતાઃ
પ્રજાનાં પતયઃ સર્વે સર્વે રુદ્રાત્મકાઃ સ્મૃતાઃ ॥

અયજ્વાનશ્ ચ યજ્વાનઃ પિતરઃ પ્રીતિમાનસાઃ
અગ્નિષ્વાત્તાશ્ ચ યજ્વાનઃ શેષા બર્હિષદઃ સ્મૃતાઃ ॥

મેનાં તુ માનસીં તેષાં જનયામાસ વૈ સ્વધા
અગ્નિષ્વાત્તાત્મજા મેના માનસી લોકવિશ્રુતા ॥

અસૂત મેના મૈનાકં ક્રૌઞ્ચં તસ્યાનુજામુમામ્
ગઙ્ગાં હૈમવતીં જજ્ઞે ભવાઙ્ગાશ્લેષપાવનીમ્ ॥

ધરણીં જનયામાસ માનસીં યજ્ઞયાજિનીમ્
સ્વધા સા મેરુરાજસ્ય પત્ની પદ્મસમાનના ॥

પિતરો ઽમૃતપાઃ પ્રોક્તાસ્ તેષાં ચૈવેહ વિસ્તરઃ
ઋષીણાં ચ કુલં સર્વં શૃણુધ્વં તત્સુવિસ્તરમ્ ॥

વદામિ પૃથગધ્યાય સંસ્થિતં વસ્તદૂર્ધ્વતઃ
દાક્ષાયણી સતી યાતા પાર્શ્વં રુદ્રસ્ય પાર્વતી ॥

પશ્ચાદ્દક્ષં વિનિન્દ્યૈષા પતિં લેભે ભવં તથા
તાં ધ્યાત્વા વ્યસૃજદ્રુદ્રાન્ અનેકાન્નીલલોહિતઃ ॥

આત્મનસ્તુ સમાન્સર્વાન્ સર્વલોકનમસ્કૃતાન્
યાચિતો મુનિશાર્દૂલા બ્રહ્મણા પ્રહસન્ ક્ષણાત્ ॥

તૈસ્તુ સંછાદિતં સર્વં ચતુર્દશવિધં જગત્
તાન્દૃષ્ટ્વા વિવિધાન્ રુદ્રાન્ નિર્મલાન્નીલલોહિતાન્ ॥

જરામરણનિર્મુક્તાન્ પ્રાહ રુદ્રાન્પિતામહઃ
નમો ઽસ્તુ વો મહાદેવાસ્ ત્રિનેત્રા નીલલોહિતાઃ ॥

સર્વજ્ઞાઃ સર્વગા દીર્ઘા હ્રસ્વા વામનકાઃ શુભાઃ
હિરણ્યકેશા દૃષ્ટિઘ્ના નિત્યા બુદ્ધાશ્ ચ નિર્મલાઃ ॥

નિર્દ્વંદ્વા વીતરાગાશ્ ચ વિશ્વાત્માનો ભવાત્મજાઃ
એવં સ્તુત્વા તદા રુદ્રાન્ રુદ્રં ચાહ ભવં શિવમ્
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તદા ભગવાન્કનકાણ્ડજઃ ॥

નમો ઽસ્તુ તે મહાદેવ પ્રજા નાર્હસિ શંકર
મૃત્યુહીના વિભો સ્રષ્ટું મૃત્યુયુક્તાઃ સૃજ પ્રભો ॥

તતસ્તમાહ ભગવાન્ ન હિ મે તાદૃશી સ્થિતિઃ
સ ત્વં સૃજ યથાકામં મૃત્યુયુક્તાઃ પ્રજાઃ પ્રભો ॥

લબ્ધ્વા સસર્જ સકલં શંકરાચ્ચતુરાનનઃ
જરામરણસંયુક્તં જગદેતચ્ચરાચરમ્ ॥

શંકરો ઽપિ તદા રુદ્રૈર્ નિવૃત્તાત્મા હ્યધિષ્ઠિતઃ
સ્થાણુત્વં તસ્ય વૈ વિપ્રાઃ શંકરસ્ય મહાત્મનઃ ॥

નિષ્કલસ્યાત્મનઃ શમ્ભોઃ સ્વેચ્છાધૃતશરીરિણઃ
શં રુદ્રઃ સર્વભૂતાનાં કરોતિ ઘૃણયા યતઃ ॥

શંકરશ્ચાપ્રયત્નેન તદાત્મા યોગવિદ્યયા
વૈરાગ્યસ્થં વિરક્તસ્ય વિમુક્તિર્યચ્છમુચ્યતે ॥

અણોસ્તુ વિષયત્યાગઃ સંસારભયતઃ ક્રમાત્
વૈરાગ્યાજ્જાયતે પુંસો વિરાગો દર્શનાન્તરે ॥

વિમુખ્યો વિગુણત્યાગો વિજ્ઞાનસ્યાવિચારતઃ
તસ્ય ચાસ્ય ચ સંધાનં પ્રસાદાત્પરમેષ્ઠિનઃ ॥

ધર્મો જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમ્ ઐશ્વર્યં શંકરાદિહ
સ એવ શંકરઃ સાક્ષાત્ પિનાકી નીલલોહિતઃ ॥

યે શંકરાશ્રિતાઃ સર્વે મુચ્યન્તે તે ન સંશયઃ
ન ગચ્છન્ત્યેવ નરકં પાપિષ્ઠા અપિ દારુણમ્ ॥

આશ્રિતાઃ શંકરં તસ્માત્ પ્રાપ્નુવન્તિ ચ શાશ્વતમ્
માયાન્તાશ્ચૈવ ઘોરાદ્યા હ્ય્ અષ્ટવિંશતિરેવ ચ ॥

કોટયો નરકાણાં તુ પચ્યન્તે તાસુ પાપિનઃ
અનાશ્રિતાઃ શિવં રુદ્રં શંકરં નીલલોહિતમ્ ॥

આશ્રયં સર્વભૂતાનામ્ અવ્યયં જગતાં પતિમ્
પુરુષં પરમાત્માનં પુરુહૂતં પુરુષ્ટુતમ્ ॥

તમસા કાલરુદ્રાખ્યં રજસા કનકાણ્ડજમ્
સત્ત્વેન સર્વગં વિષ્ણું નિર્ગુણત્વે મહેશ્વરમ્ ॥

કેન ગચ્છન્તિ નરકં નરાઃ કેન મહામતે
કર્મણાકર્મણા વાપિ શ્રોતું કૌતૂહલં હિ નઃ ॥