લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.48

અસ્ય દ્વીપસ્ય મધ્યે તુ મેરુર્ નામ મહાગિરિઃ
નાનારત્નમયૈઃ શૃઙ્ગૈઃ સ્થિતઃ સ્થિતિમતાં વરઃ ॥

ચતુરશીતિસાહસ્રમ્ ઉત્સેધેન પ્રકીર્તિતઃ
પ્રવિષ્ટઃ ષોડશાધસ્તાદ્ વિસ્તૃતઃ ષોડશૈવ તુ ॥

શરાવવત્ સંસ્થિતત્વાદ્ દ્વાત્રિંશન્મૂર્ધ્નિ વિસ્તૃતઃ
વિસ્તારાત્ ત્રિગુણશ્ ચાસ્ય પરિણાહો ઽનુમણ્ડલઃ ॥

હૈમીકૃતો મહેશસ્ય શુભાઙ્ગસ્પર્શનેન ચ
ધત્તૂરપુષ્પસંકાશઃ સર્વદેવનિકેતનઃ ॥

ક્રીડાભૂમિશ્ ચ દેવાનામ્ અનેકાશ્ચર્યસંયુતઃ
લક્ષયોજન આયામસ્ તસ્યૈવં તુ મહાગિરેઃ ॥

તતઃ ષોડશસાહસ્રં યોજનાનિ ક્ષિતેરધઃ
શેષં ચોપરિ વિપ્રેન્દ્રા ધરાયાસ્તસ્ય શૃઙ્ગિણઃ ॥

મૂલાયામપ્રમાણં તુ વિસ્તારાન્ મૂલતો ગિરેઃ
ઊચુર્વિસ્તારમસ્યૈવ દ્વિગુણં મૂલતો ગિરેઃ ॥

પૂર્વતઃ પદ્મરાગાભો દક્ષિણે હેમસન્નિભઃ
પશ્ચિમે નીલસંકાશ ઉત્તરે વિદ્રુમપ્રભઃ ॥

અમરાવતી પૂર્વભાગે નાનાપ્રાસાદસંકુલા
નાનાદેવગણૈઃ કીર્ણા મણિજાલસમાવૃતા ॥

ગોપુરૈર્વિવિધાકારૈર્ હેમરત્નવિભૂષિતૈઃ
તોરણૈર્ હેમચિત્રૈસ્તુ મણિકૢપ્તૈઃ પથિ સ્થિતૈઃ ॥

સંલાપાલાપકુશલૈઃ સર્વાભરણભૂષિતૈઃ
સ્તનભારવિનમ્રૈશ્ ચ મદઘૂર્ણિતલોચનૈઃ ॥

સ્ત્રીસહસ્રૈઃ સમાકીર્ણા ચાપ્સરોભિઃ સમન્તતઃ
દીર્ઘિકાભિર્વિચિત્રાભિઃ ફુલ્લામ્ભોરુહસંકુલૈઃ ॥

હેમસોપાનસંયુક્તૈર્ હેમસૈકતરાશિભિઃ
નીલોત્પલૈશ્ચોત્પલૈશ્ ચ હૈમૈશ્ચાપિ સુગન્ધિભિઃ ॥

એવંવિધૈસ્તટાકૈશ્ ચ નદીભિશ્ ચ નદૈર્યુતા
વિરાજતે પુરી શુભ્રા તયાસૌ પર્વતઃ શુભઃ ॥

તેજસ્વિની નામ પુરી આગ્નેય્યાં પાવકસ્ય તુ
અમરાવતીસમા દિવ્યા સર્વભોગસમન્વિતા ॥

વૈવસ્વતી દક્ષિણે તુ યમસ્ય યમિનાં વરાઃ
ભવનૈરાવૃતા દિવ્યૈર્ જાંબૂનદમયૈઃ શુભૈઃ ॥

નૈરૃતે કૃષ્ણવર્ણા ચ તથા શુદ્ધવતી શુભા
તાદૃશી ગન્ધવન્તી ચ વાયવ્યાં દિશિ શોભના ॥

મહોદયા ચોત્તરે ચ ઐશાન્યાં તુ યશોવતી
પર્વતસ્ય દિગન્તેષુ શોભતે દિવિ સર્વદા ॥

બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનાં તથાન્યેષાં નિકેતનમ્
સર્વભોગયુતં પુણ્યં દીર્ઘિકાભિર્નગોત્તમમ્ ॥

સિદ્ધૈર્યક્ષૈસ્તુ સમ્પૂર્ણં ગન્ધર્વૈર્મુનિપુઙ્ગવૈઃ
તથાન્યૈર્વિવિધાકારૈર્ ભૂતસંઘૈશ્ ચતુર્વિધૈઃ ॥

ગિરેરુપરિ વિપ્રેન્દ્રાઃ શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્
સહસ્રભૌમં વિસ્તીર્ણં વિમાનં વામતઃ સ્થિતમ્ ॥

તસ્મિન્મહાભુજઃ શર્વઃ સોમસૂર્યાગ્નિલોચનઃ
સિંહાસને મણિમયે દેવ્યાસ્તે ષણ્મુખેન ચ ॥

હરેસ્તદર્ધં વિસ્તીર્ણં વિમાનં તત્ર સો ઽપિ ચ
પદ્મરાગમયં દિવ્યં પદ્મજસ્ય ચ દક્ષિણે ॥

તસ્મિન્ શક્રસ્ય વિપુલં પુરં રમ્યં યમસ્ય ચ
સોમસ્ય વરુણસ્યાથ નિરૃતેઃ પાવકસ્ય ચ ॥

વાયોશ્ચૈવ તુ રુદ્રસ્ય શર્વાલયસમન્તતઃ
તેષાં તેષાં વિમાનેષુ દિવ્યેષુ વિવિધેષુ ચ ॥

ઈશાન્યામીશ્વરક્ષેત્રે નિત્યાર્ચા ચ વ્યવસ્થિતા
સિદ્ધેશ્વરૈશ્ ચ ભગવાઞ્ છૈલાદિઃ શિષ્યસંમતઃ ॥

સનત્કુમારઃ સિદ્ધૈસ્તુ સુખાસીનઃ સુરેશ્વરઃ
સનકશ્ ચ સનન્દશ્ ચ સદૃશાશ્ ચ સહસ્રશઃ ॥

યોગભૂમિઃ ક્વચિત્તસ્મિન્ ભોગભૂમિઃ ક્વચિત્ક્વચિત્
બાલસૂર્યપ્રતીકાશં વિમાનં તત્ર શોભનમ્ ॥

શૈલાદિનઃ શુભં ચાસ્તિ તસ્મિન્નાસ્તે ગણેશ્વરઃ
ષણ્મુખસ્ય ગણેશસ્ય ગણાનાં તુ સહસ્રશઃ ॥

સુયશાયાઃ સુનેત્રાયાઃ માતૄણાં મદનસ્ય ચ
તસ્ય જમ્બૂનદી નામ મૂલમાવેષ્ટ્ય સંસ્થિતા ॥

તસ્ય દક્ષિણપાર્શ્વે તુ જમ્બૂવૃક્ષઃ સુશોભનઃ
અત્યુચ્છ્રિતઃ સુવિસ્તીર્ણઃ સર્વકાલફલપ્રદઃ ॥

મેરોઃ સમન્તાદ્વિસ્તીર્ણં શુભં વર્ષમિલાવૃતમ્
તત્ર જમ્બૂફલાહારાઃ કેચિચ્ચામૃતભોજનાઃ ॥

જાંબૂનદસમપ્રખ્યા નાનાવર્ણાશ્ ચ ભોગિનઃ
મેરુપાદાશ્રિતો વિપ્રા દ્વીપો ઽયં મધ્યમઃ શુભઃ ॥

નવવર્ષાન્વિતશ્ચૈવ નદીનદગિરીશ્વરૈઃ
નવવર્ષં તુ વક્ષ્યામિ જંબૂદ્વીપં યથાતથમ્ ॥

વિસ્તારાન્મણ્ડલાચ્ચૈવ યોજનૈશ્ ચ નિબોધત ॥