લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.24
શ્રુત્વૈવમખિલં બ્રહ્મા રુદ્રેણ પરિભાષિતમ્
પુનઃ પ્રણમ્ય દેવેશં રુદ્રમાહ પ્રજાપતિઃ ॥
ભગવન્દેવદેવેશ વિશ્વરૂપં મહેશ્વર
ઉમાધવ મહાદેવ નમો લોકાભિવન્દિત ॥
વિશ્વરૂપ મહાભાગ કસ્મિન્કાલે મહેશ્વર
યા ઇમાસ્તે મહાદેવ તનવો લોકવન્દિતાઃ ॥
કસ્યાં વા યુગસંભૂત્યાં દ્રક્ષ્યન્તીહ દ્વિજાતયઃ
કેન વા તપસા દેવ ધ્યાનયોગેન કેન વા ॥
નમસ્તે વૈ મહાદેવ શક્યો દ્રષ્ટું દ્વિજાતિભિઃ
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા શર્વઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય તં પુરઃ ॥
સ્મયન્પ્રાહ મહાદેવ ઋગ્યજુઃસામસંભવઃ
તપસા નૈવ વૃત્તેન દાનધર્મફલેન ચ ॥
ન તીર્થફલયોગેન ક્રતુભિર્ વાપ્તદક્ષિણૈઃ
ન વેદાધ્યયનૈર્વાપિ ન વિત્તેન ન વેદનૈઃ ॥
ન શક્યં માનવૈર્દ્રષ્ટુમ્ ઋતે ધ્યાનાદહં ત્વિહ
સપ્તમે ચૈવ વારાહે તતસ્તસ્મિન્પિતામહ ॥
કલ્પેશ્વરો ઽથ ભગવાન્ સર્વલોકપ્રકાશનઃ
મનુર્વૈવસ્વતશ્ચૈવ તવ પૌત્રો ભવિષ્યતિ ॥
તદા ચતુર્યુગાવસ્થે તસ્મિન્કલ્પે યુગાન્તિકે
અનુગ્રહાર્થં લોકાનાં બ્રાહ્મણાનાં હિતાય ચ ॥
ઉત્પત્સ્યામિ તદા બ્રહ્મન્ પુનર્ અસ્મિન્ યુગાન્તિકે
યુગપ્રવૃત્ત્યા ચ તદા તસ્મિંશ્ ચ પ્રથમે યુગે ॥
દ્વાપરે પ્રથમે બ્રહ્મન્ યદા વ્યાસઃ સ્વયં પ્રભુઃ
તદાહં બ્રાહ્મણાર્થાય કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે ॥
ભવિષ્યામિ શિખાયુક્તઃ શ્વેતો નામ મહામુનિઃ
હિમવચ્છિખરે રમ્યે છાગલે પર્વતોત્તમે ॥
તત્ર શિષ્યાઃ શિખાયુક્તા ભવિષ્યન્તિ તદા મમ
શ્વેતઃ શ્વેતશિખશ્ચૈવ શ્વેતાસ્યઃ શ્વેતલોહિતઃ ॥
ચત્વારસ્તુ મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ
તતસ્તે બ્રહ્મભૂયિષ્ઠા દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મગતિં પરામ્ ॥
મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ ધ્યાનયોગપરાયણાઃ
તતઃ પુનર્યદા બ્રહ્મન્ દ્વિતીયે દ્વાપરે પ્રભુઃ ॥
પ્રજાપતિર્યદા વ્યાસઃ સદ્યો નામ ભવિષ્યતિ
તદા લોકહિતાર્થાય સુતારો નામ નામતઃ ॥
ભવિષ્યામિ કલૌ તસ્મિન્ શિષ્યાનુગ્રહકામ્યયા
તત્રાપિ મમ તે શિષ્યા નામતઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
દુન્દુભિઃ શતરૂપશ્ ચ ઋચીકઃ કેતુમાંસ્તદા
પ્રાપ્ય યોગં તથા ધ્યાનં સ્થાપ્ય બ્રહ્મ ચ ભૂતલે ॥
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ સહચારિત્વમેવ ચ
તૃતીયે દ્વાપરે ચૈવ યદા વ્યાસસ્તુ ભાર્ગવઃ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ દમનસ્તુ યુગાન્તિકે
તત્રાપિ ચ ભવિષ્યન્તિ ચત્વારો મમ પુત્રકાઃ ॥
વિકોશશ્ ચ વિકેશશ્ ચ વિપાશઃ શાપનાશનઃ
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગોક્તેન મહૌજસઃ ॥
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
ચતુર્થે દ્વાપરે ચૈવ યદા વ્યાસો ઽઙ્ગિરાઃ સ્મૃતઃ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ સુહોત્રો નામ નામતઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રાશ્ ચત્વારો ઽપિ તપોધનાઃ ॥
દ્વિજશ્રેષ્ઠા ભવિષ્યન્તિ યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ
સુમુખો દુર્મુખશ્ચૈવ દુર્દરો દુરતિક્રમઃ ॥
પ્રાપ્ય યોગગતિં સૂક્ષ્માં વિમલા દગ્ધકિલ્બિષાઃ
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગયુક્તા મહૌજસઃ ॥
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
પઞ્ચમે દ્વાપરે ચૈવ વ્યાસસ્તુ સવિતા યદા ॥
તદા ચાપિ ભવિષ્યામિ કઙ્કો નામ મહાતપાઃ
અનુગ્રહાર્થં લોકાનાં યોગાત્મૈકકલાગતિઃ ॥
ચત્વારસ્તુ મહાભાગા વિમલાઃ શુદ્ધયોનયઃ
શિષ્યા મમ ભવિષ્યન્તિ યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ ॥
સનકઃ સનન્દનશ્ ચૈવ પ્રભુર્યશ્ ચ સનાતનઃ
વિભુઃ સનત્કુમારશ્ ચ નિર્મમા નિરહંકૃતાઃ ॥
મત્સમીપમુપેષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
પરીવર્તે પુનઃ ષષ્ઠે મૃત્યુર્વ્યાસો યદા વિભુઃ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ લોગાક્ષીર્ નામ નામતઃ
તત્રાપિ મમ તે શિષ્યા યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ ॥
ભવિષ્યન્તિ મહાભાગાશ્ ચત્વારો લોકસંમતાઃ
સુધામા વિરજાશ્ચૈવ શઙ્ખપાદ્રજ એવ ચ ॥
યોગાત્માનો મહાત્માનઃ સર્વે વૈ દગ્ધકિલ્બિષાઃ
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ધ્યાનયોગસમન્વિતાઃ ॥
મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
સપ્તમે પરિવર્તે તુ યદા વ્યાસઃ શતક્રતુઃ ॥
વિભુનામા મહાતેજાઃ પ્રથિતઃ પૂર્વજન્મનિ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે ॥
જૈગીષવ્યો વિભુઃ ખ્યાતઃ સર્વેષાં યોગિનાં વરઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ યુગે તથા ॥
સારસ્વતશ્ ચ મેઘશ્ ચ મેઘવાહઃ સુવાહનઃ
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ધ્યાનયોગપરાયણાઃ ॥
ગમિષ્યન્તિ મહાત્માનો રુદ્રલોકં નિરામયમ્
વસિષ્ઠશ્ચાષ્ટમે વ્યાસઃ પરીવર્તે ભવિષ્યતિ ॥
યદા તદા ભવિષ્યામિ નામ્નાહં દધિવાહનઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ ॥
ભવિષ્યન્તિ મહાયોગા યેષાં નાસ્તિ સમો ભુવિ
કપિલશ્ચાસુરિશ્ચૈવ તથા પઞ્ચશિખો મુનિઃ ॥
બાષ્કલશ્ ચ મહાયોગી ધર્માત્માનો મહૌજસઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં જ્ઞાનિનો દગ્ધકિલ્બિષાઃ ॥
મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
પરિવર્તે તુ નવમે વ્યાસઃ સારસ્વતો યદા ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ઋષભો નામ નામતઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ॥
પરાશરશ્ ચ ગર્ગશ્ ચ ભાર્ગવાઙ્ગિરસૌ તદા
ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ॥
ધ્યાનમાર્ગં સમાસાદ્ય ગમિષ્યન્તિ તથૈવ તે
સર્વે તપોબલોત્કૃષ્ટાઃ શાપાનુગ્રહકોવિદાઃ ॥
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગોક્તેન તપસ્વિનઃ
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ॥
દશમે દ્વાપરે વ્યાસઃ ત્રિપાદ્વૈ નામ નામતઃ
યદા ભવિષ્યતે વિપ્રસ્ તદાહં ભવિતા મુનિઃ ॥
હિમવચ્છિખરે રમ્યે ભૃગુતુઙ્ગે નગોત્તમે
નામ્ના ભૃગોસ્તુ શિખરં પ્રથિતં દેવપૂજિતમ્ ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ દૃઢવ્રતાઃ
બલબન્ધુર્નિરામિત્રઃ કેતુશૃઙ્ગસ્તપોધનઃ ॥
યોગાત્માનો મહાત્માનસ્ તપોયોગસમન્વિતાઃ
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ તપસા દગ્ધકિલ્બિષાઃ ॥
એકાદશે દ્વાપરે તુ વ્યાસસ્તુ ત્રિવ્રતો યદા
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગઙ્ગાદ્વારે કલૌ તથા ॥
ઉગ્રો નામ મહાતેજાઃ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ॥
લમ્બોદરશ્ ચ લમ્બાક્ષો લમ્બકેશઃ પ્રલમ્બકઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં ગતા હિ તે ॥
દ્વાદશે પરિવર્તે તુ શતતેજા યદા મુનિઃ
ભવિષ્યતિ મહાતેજા વ્યાસસ્તુ કવિસત્તમઃ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ કલાવિહ યુગાન્તિકે
હૈતુકં વનમાસાદ્ય અત્રિર્નામ્ના પરિશ્રુતઃ ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભસ્મસ્નાનાનુલેપનાઃ
ભવિષ્યન્તિ મહાયોગા રુદ્રલોકપરાયણાઃ ॥
સર્વજ્ઞઃ સમબુદ્ધિશ્ ચ સાધ્યઃ સર્વસ્તથૈવ ચ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં ગતા હિ તે ॥
ત્રયોદશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્તે ક્રમેણ તુ
ધર્મો નારાયણો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા યદા ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ વાલિર્નામ મહામુનિઃ
વાલખિલ્યાશ્રમે પુણ્યે પર્વતે ગન્ધમાદને ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ
સુધામા કાશ્યપશ્ચૈવ વાસિષ્ઠો વિરજાસ્તથા ॥
મહાયોગબલોપેતા વિમલા ઊર્ધ્વરેતસઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં ગતા હિ તે ॥
યદા વ્યાસસ્તરક્ષુસ્તુ પર્યાયે તુ ચતુર્દશે
તત્રાપિ પુનરેવાહં ભવિષ્યામિ યુગાન્તિકે ॥
વંશે ત્વઙ્ગિરસાં શ્રેષ્ઠે ગૌતમો નામ નામતઃ
ભવિષ્યતિ મહાપુણ્યં ગૌતમં નામ તદ્વનમ્ ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ કલૌ તદા
અત્રિર્દેવસદશ્ચૈવ શ્રવણો ઽથ શ્રવિષ્ઠકઃ ॥
યોગાત્માનો મહાત્માનઃ સર્વે યોગસમન્વિતાઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય તે ગતાઃ ॥
તતઃ પઞ્ચદશે પ્રાપ્તે પરિવર્તે ક્રમાગતે
ત્રૈય્યારુણિર્યદા વ્યાસો દ્વાપરે સમપદ્યત ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ નામ્ના વેદશિરા દ્વિજઃ
તત્ર વેદશિરો નામ અસ્ત્રં તત્પારમેશ્વરમ્ ॥
ભવિષ્યતિ મહાવીર્યં વેદશીર્ષશ્ ચ પર્વતઃ
હિમવત્પૃષ્ઠમાસાદ્ય સરસ્વત્યાં નગોત્તમે ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ
કુણિશ્ ચ કુણિબાહુશ્ ચ કુશરીરઃ કુનેત્રકઃ ॥
યોગાત્માનો મહાત્માનઃ સર્વે તે હ્યૂર્ધ્વરેતસઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય તે ગતાઃ ॥
વ્યાસો યુગે ષોડશે તુ યદા દેવો ભવિષ્યતિ
તત્ર યોગપ્રદાનાય ભક્તાનાં ચ યતાત્મનામ્ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગોકર્ણો નામ નામતઃ
ભવિષ્યતિ સુપુણ્યં ચ ગોકર્ણં નામ તદ્વનમ્ ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ ચ યોગિનઃ
કાશ્યપો હ્યુશનાશ્ચૈવ ચ્યવનો ઽથ બૃહસ્પતિઃ ॥
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ ધ્યાનયોગસમન્વિતાઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં ગન્તારો રુદ્રમેવ હિ ॥
તતઃ સપ્તદશે ચૈવ પરિવર્તે ક્રમાગતે
યદા ભવિષ્યતિ વ્યાસો નામ્ના દેવકૃતઞ્જયઃ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ ગુહાવાસીતિ નામતઃ
હિમવચ્છિખરે રમ્યે મહોત્તુઙ્ગે મહાલયે ॥
સિદ્ધક્ષેત્રં મહાપુણ્યં ભવિષ્યતિ મહાલયમ્
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા યોગજ્ઞા બ્રહ્મવાદિનઃ ॥
ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો નિર્મમા નિરહંકૃતાઃ
ઉતથ્યો વામદેવશ્ ચ મહાયોગો મહાબલઃ ॥
તેષાં શતસહસ્રં તુ શિષ્યાણાં ધ્યાનયોગિનામ્
ભવિષ્યન્તિ તદા કાલે સર્વે તે ધ્યાનયુઞ્જકાઃ ॥
યોગાભ્યાસરતાશ્ચૈવ હૃદિ કૃત્વા મહેશ્વરમ્
મહાલયે પદં ન્યસ્તં દૃષ્ટ્વા યાન્તિ શિવં પદમ્ ॥
યે ચાન્યે ઽપિ મહાત્માનઃ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે
ધ્યાને મનઃ સમાધાય વિમલાઃ શુદ્ધબુદ્ધયઃ ॥
મમ પ્રસાદાદ્યાસ્યન્તિ રુદ્રલોકં ગતજ્વરાઃ
ગત્વા મહાલયં પુણ્યં દૃષ્ટ્વા માહેશ્વરં પદમ્ ॥
તીર્ણસ્તારયતે જન્તુર્ દશ પૂર્વાન્દશોત્તરાન્
આત્માનમેકવિંશં તુ તારયિત્વા મહાલયે ॥
મમ પ્રસાદાદ્યાસ્યન્તિ રુદ્રલોકં ગતજ્વરાઃ
તતો ઽષ્ટાદશમે ચૈવ પરિવર્તે યદા વિભો ॥
તદા ઋતઞ્જયો નામ વ્યાસસ્તુ ભવિતા મુનિઃ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ શિખણ્ડી નામ નામતઃ ॥
સિદ્ધક્ષેત્રે મહાપુણ્યે દેવદાનવપૂજિતે
હિમવચ્છિખરે રમ્યે શિખણ્ડી નામ પર્વતઃ ॥
શિખણ્ડિનો વનં ચાપિ યત્ર સિદ્ધનિષેવિતમ્
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ ॥
વાચશ્રવા ઋચીકશ્ ચ શ્યાવાશ્વશ્ ચ યતીશ્વરઃ
યોગાત્માનો મહાત્માનઃ સર્વે તે વેદપારગાઃ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય સંવૃતાઃ
અથ એકોનવિંશે તુ પરિવર્તે ક્રમાગતે ॥
વ્યાસસ્તુ ભવિતા નામ્ના ભરદ્વાજો મહામુનિઃ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ જટામાલી ચ નામતઃ ॥
હિમવચ્છિખરે રમ્યે જટાયુર્યત્ર પર્વતઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ॥
હિરણ્યનાભઃ કૌશલ્યો લોકાક્ષી કુથુમિસ્ તથા
ઈશ્વરા યોગધર્માણઃ સર્વે તે હ્યૂર્ધ્વરેતસઃ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ
તતો વિંશતિમશ્ચૈવ પરિવર્તો યદા તદા ॥
ગૌતમસ્તુ તદા વ્યાસો ભવિષ્યતિ મહામુનિઃ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ અટ્ટહાસસ્તુ નામતઃ ॥
અટ્ટહાસપ્રિયાશ્ચૈવ ભવિષ્યન્તિ તદા નરાઃ
તત્રૈવ હિમવત્પૃષ્ઠે અટ્ટહાસો મહાગિરિઃ ॥
દેવદાનવયક્ષેન્દ્ર સિદ્ધચારણસેવિતઃ
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ॥
યોગાત્માનો મહાત્માનો ધ્યાયિનો નિયતવ્રતાઃ
સુમન્તુર્બર્બરી વિદ્વાન્ કબન્ધઃ કુશિકંધરઃ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય તે ગતાઃ
એકવિંશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્તે ક્રમાગતે ॥
વાચશ્રવાઃ સ્મૃતો વ્યાસો યદા સ ઋષિસત્તમઃ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ દારુકો નામ નામતઃ ॥
તસ્માદ્ભવિષ્યતે પુણ્યં દેવદારુવનં શુભમ્
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ મહૌજસઃ ॥
પ્લક્ષો દાર્ભાયણિશ્ચૈવ કેતુમાન્ ગૌતમસ્ તથા
યોગાત્માનો મહાત્માનો નિયતા ઊર્ધ્વરેતસઃ ॥
નૈષ્ઠિકં વ્રતમાસ્થાય રુદ્રલોકાય તે ગતાઃ
દ્વાવિંશે પરિવર્તે તુ વ્યાસઃ શુષ્માયણો યદા ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ વારાણસ્યાં મહામુનિઃ
નામ્ના વૈ લાઙ્ગલી ભીમો યત્ર દેવાઃ સવાસવાઃ ॥
દ્રક્ષ્યન્તિ માં કલૌ તસ્મિન્ ભવં ચૈવ હલાયુધમ્
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ સુધાર્મિકાઃ ॥
ભલ્લવી મધુપિઙ્ગશ્ ચ શ્વેતકેતુઃ કુશસ્ તથા
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં તે ઽપિ ધ્યાનપરાયણાઃ ॥
વિમલા બ્રહ્મભૂયિષ્ઠા રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ
પરિવર્તે ત્રયોવિંશે તૃણબિન્દુર્યદા મુનિઃ ॥
વ્યાસો હિ ભવિતા બ્રહ્મંસ્ તદાહં ભવિતા પુનઃ
શ્વેતો નામ મહાકાયો મુનિપુત્રસ્તુ ધાર્મિકઃ ॥
તત્ર કાલં જરિષ્યામિ તદા ગિરિવરોત્તમે
તેન કાલઞ્જરો નામ ભવિષ્યતિ સ પર્વતઃ ॥
તત્રાપિ મમ તે શિષ્યા ભવિષ્યન્તિ તપસ્વિનઃ
ઉશિકો બૃહદશ્વશ્ ચ દેવલઃ કવિરેવ ચ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય તે ગતઃ
પરિવર્તે ચતુર્વિંશે વ્યાસ ઋક્ષો યદા વિભો ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે
શૂલી નામ મહાયોગી નૈમિષે દેવવન્દિતે ॥
તત્રાપિ મમ તે શિષ્યા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ
શાલિહોત્રો ઽગ્નિવેશશ્ ચ યુવનાશ્વઃ શરદ્વસુઃ ॥
તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ રુદ્રલોકાય સંસ્થિતાઃ
પઞ્ચવિંશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્તે ક્રમાગતે ॥
વાસિષ્ઠસ્તુ યદા વ્યાસઃ શક્તિર્નામ્ના ભવિષ્યતિ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ દણ્ડી મુણ્ડીશ્વરઃ પ્રભુઃ ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ
છગલઃ કુણ્ડકર્ણશ્ ચ કુભાણ્ડશ્ ચ પ્રવાહકઃ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગમ્ અમૃતત્વાય તે ગતાઃ
ષડ્વિંશે પરિવર્તે તુ યદા વ્યાસઃ પરાશરઃ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ સહિષ્ણુર્નામ નામતઃ
પુરં ભદ્રવટં પ્રાપ્ય કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ સુધાર્મિકાઃ
ઉલૂકો વિદ્યુતશ્ચૈવ શંબૂકો હ્યાશ્વલાયનઃ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકાય તે ગતાઃ
સપ્તવિંશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્તે ક્રમાગતે ॥
જાતૂકર્ણ્યો યદા વ્યાસો ભવિષ્યતિ તપોધનઃ
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ સોમશર્મા દ્વિજોત્તમઃ ॥
પ્રભાસતીર્થમાસાદ્ય યોગાત્મા યોગવિશ્રુતઃ
તત્રાપિ મમ તે શિષ્યા ભવિષ્યન્તિ તપોધનાઃ ॥
અક્ષપાદઃ કુમારશ્ ચ ઉલૂકો વત્સ એવ ચ
યોગાત્માનો મહાત્માનો વિમલાઃ શુદ્ધબુદ્ધયઃ ॥
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં રુદ્રલોકં તતો ગતાઃ
અષ્ટાવિંશે પુનઃ પ્રાપ્તે પરિવર્તે ક્રમાગતે ॥
પરાશરસુતઃ શ્રીમાન્ વિષ્ણુર્લોકપિતામહઃ
યદા ભવિષ્યતિ વ્યાસો નામ્ના દ્વૈપાયનઃ પ્રભુઃ ॥
તદા ષષ્ઠેન ચાંશેન કૃષ્ણઃ પુરુષસત્તમઃ
વસુદેવાદ્યદુશ્રેષ્ઠો વાસુદેવો ભવિષ્યતિ ॥
તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ યોગાત્મા યોગમાયયા
લોકવિસ્મયનાર્થાય બ્રહ્મચારિશરીરકઃ ॥
શ્મશાને મૃતમ્ ઉત્સૃષ્ટં દૃષ્ટ્વા કાયમ્ અનાથકમ્
બ્રાહ્મણાનાં હિતાર્થાય પ્રવિષ્ટો યોગમાયયા ॥
દિવ્યાં મેરુગુહાં પુણ્યાં ત્વયા સાર્ધં ચ વિષ્ણુના
ભવિષ્યામિ તદા બ્રહ્મંલ્ લકુલી નામ નામતઃ ॥
કાયાવતાર ઇત્યેવં સિદ્ધક્ષેત્રં ચ વૈ તદા
ભવિષ્યતિ સુવિખ્યાતં યાવદ્ ભૂમિર્ ધરિષ્યતિ ॥
તત્રાપિ મમ તે પુત્રા ભવિષ્યન્તિ તપસ્વિનઃ
કુશિકશ્ ચૈવ ગર્ગશ્ ચ મિત્રઃ કૌરુષ્ય એવ ચ ॥
યોગાત્માનો મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ
પ્રાપ્ય માહેશ્વરં યોગં વિમલા હ્યૂર્ધ્વરેતસઃ ॥
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
એતે પાશુપતાઃ સિદ્ધા ભસ્મોદ્ધૂલિતવિગ્રહાઃ ॥
લિઙ્ગાર્ચનરતા નિત્યં બાહ્યાભ્યન્તરતઃ સ્થિતાઃ
ભક્ત્યા મયિ ચ યોગેન ધ્યાનનિષ્ઠા જિતેન્દ્રિયાઃ ॥
સંસારબન્ધચ્છેદાર્થં જ્ઞાનમાર્ગપ્રકાશકમ્
સ્વરૂપજ્ઞાનસિદ્ધ્યર્થં યોગં પાશુપતં મહત્ ॥
યોગમાર્ગા અનેકાશ્ ચ જ્ઞાનમાર્ગાસ્ ત્વ્ અનેકશઃ
ન નિવૃત્તિમુપાયાન્તિ વિના પઞ્ચાક્ષરીં ક્વચિત્ ॥
યદાચરેત્તપશ્ચાયં સર્વદ્વન્દ્વવિવર્જિતમ્
તદા સ મુક્તો મન્તવ્યઃ પક્વં ફલમિવ સ્થિતઃ ॥
એકાહં યઃ પુમાન્સમ્યક્ ચરેત્પાશુપતવ્રતમ્
ન સાંખ્યે પઞ્ચરાત્રે વા ન પ્રાપ્નોતિ ગતિં કદા ॥
ઇત્યેતદ્વૈ મયા પ્રોક્તમ્ અવતારેષુ લક્ષણમ્
મન્વાદિકૃષ્ણપર્યન્તમ્ અષ્ટાવિંશદ્ યુગક્રમાત્ ॥
તત્ર શ્રુતિસમૂહાનાં વિભાગો ધર્મલક્ષણઃ
ભવિષ્યતિ તદા કલ્પે કૃષ્ણદ્વૈપાયનો યદા ॥
નિશમ્યૈવં મહાતેજા મહાદેવેન કીર્તિતમ્
રુદ્રાવતારં ભગવાન્ પ્રણિપત્ય મહેશ્વરમ્ ॥
તુષ્ટાવ વાગ્ભિર્ ઇષ્ટાભિઃ પુનઃ પ્રાહ ચ શઙ્કરમ્
સર્વે વિષ્ણુમયા દેવાઃ સર્વે વિષ્ણુમયા ગણાઃ ॥
ન હિ વિષ્ણુસમા કાચિદ્ ગતિરન્યા વિધીયતે
ઇત્યેવં સતતં વેદા ગાયન્તિ નાત્ર સંશયઃ ॥
સ દેવદેવો ભગવાંસ્ તવ લિઙ્ગાર્ચને રતઃ
તવ પ્રણામપરમઃ કથં દેવો હ્યભૂત્પ્રભુઃ ॥
નિશમ્ય વચનં તસ્ય બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ
પ્રપિબન્નિવ ચક્ષુર્ભ્યાં પ્રીતસ્તત્પ્રશ્નગૌરવાત્ ॥
પૂજાપ્રકરણં તસ્મૈ તમાલોક્યાહ શઙ્કરઃ
ભવાન્નારાયણશ્ચૈવ શક્રઃ સાક્ષાત્સુરોત્તમઃ ॥
મુનયશ્ ચ સદા લિઙ્ગં સમ્પૂજ્ય વિધિપૂર્વકમ્
સ્વંસ્વં પદં વિભો પ્રાપ્તાસ્ તસ્માત્ સમ્પૂજયન્તિ તે ॥
લિઙ્ગાર્ચનં વિના નિષ્ઠા નાસ્તિ તસ્માજ્જનાર્દનઃ
આત્મનો યજતે નિત્યં શ્રદ્ધયા ભગવાન્પ્રભુઃ ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વા બ્રહ્માણમ્ અનુગૃહ્ય મહેશ્વરઃ
પુનઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય દેવેશં તત્રૈવાન્તરધીયત ॥
તમુદ્દિશ્ય તદા બ્રહ્મા નમસ્કૃત્ય કૃતાઞ્જલિઃ
સ્રષ્ટું ત્વશેષં ભગવાંલ્ લબ્ધસંજ્ઞસ્તુ શઙ્કરાત્ ॥
મૂળ પાઠ: Liṅgapurāṇa, 1-108 · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1906 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0