લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.23

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા બ્રહ્મણો ભગવાન્ ભવઃ
બ્રહ્મરૂપી પ્રબોધાર્થં બ્રહ્માણં પ્રાહ સસ્મિતમ્ ॥

શ્વેતકલ્પો યદા હ્યાસીદ્ અહમેવ તદાભવમ્
શ્વેતોષ્ણીષઃ શ્વેતમાલ્યઃ શ્વેતાંબરધરઃ સિતઃ ॥

શ્વેતાસ્થિઃ શ્વેતરોમા ચ શ્વેતાસૃક્ શ્વેતલોહિતઃ
તેન નામ્ના ચ વિખ્યાતઃ શ્વેતકલ્પસ્તદા હ્યસૌ ॥

મત્પ્રસૂતા ચ દેવેશી શ્વેતાઙ્ગા શ્વેતલોહિતા
શ્વેતવર્ણા તદા હ્યાસીદ્ ગાયત્રી બ્રહ્મસંજ્ઞિતા ॥

તસ્માદહં ચ દેવેશ ત્વયા ગુહ્યેન વૈ પુનઃ
વિજ્ઞાતઃ સ્વેન તપસા સદ્યોજાતત્વમાગતઃ ॥

સદ્યોજાતેતિ બ્રહ્મૈતદ્ ગુહ્યં ચૈતત્પ્રકીર્તિતમ્
તસ્માદ્ગુહ્યત્વમાપન્નં યે વેત્સ્યન્તિ દ્વિજાતયઃ ॥

મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
યદા ચૈવ પુનસ્ત્વાસીલ્ લોહિતો નામ નામતઃ ॥

મત્કૃતેન ચ વર્ણેન કલ્પો વૈ લોહિતઃ સ્મૃતઃ
તદા લોહિતમાંસાસ્થિ લોહિતક્ષીરસંભવા ॥

લોહિતાક્ષી સ્તનવતી ગાયત્રી ગૌઃ પ્રકીર્તિતા
તતો ઽસ્યા લોહિતત્વેન વર્ણસ્ય ચ વિપર્યયાત્ ॥

વામત્વાચ્ચૈવ દેવસ્ય વામદેવત્વમાગતઃ
તત્રાપિ ચ મહાસત્ત્વ ત્વયાહં નિયતાત્મના ॥

વિજ્ઞાતઃ સ્વેન યોગેન તસ્મિન્વર્ણાન્તરે સ્થિતઃ
તતશ્ ચ વામદેવેતિ ખ્યાતિં યાતો ઽસ્મિ ભૂતલે ॥

યે ચાપિ વામદેવ ત્વાં જ્ઞાસ્યન્તીહ દ્વિજાતયઃ
રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ॥

યદાહં પુનરેવેહ પીતવર્ણો યુગક્રમાત્
મત્કૃતેન ચ નામ્ના વૈ પીતકલ્પો ઽભવત્તદા ॥

મત્પ્રસૂતા ચ દેવેશી પીતાઙ્ગી પીતલોહિતા
પીતવર્ણા તદા હ્યાસીદ્ ગાયત્રી બ્રહ્મસંજ્ઞિતા ॥

તત્રાપિ ચ મહાસત્ત્વ યોગયુક્તેન ચેતસા
યસ્માદહં તૈર્વિજ્ઞાતો યોગતત્પરમાનસૈઃ ॥

તત્ર તત્પુરુષત્વેન વિજ્ઞાતો ઽહં ત્વયા પુનઃ
તસ્માત્તત્પુરુષત્વં વૈ મમૈતત્કનકાણ્ડજ ॥

યે માં રુદ્રં ચ રુદ્રાણીં ગાયત્રીં વેદમાતરમ્
વેત્સ્યન્તિ તપસા યુક્તા વિમલા બ્રહ્મસંગતાઃ ॥

રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
યદાહં પુનરેવાસં કૃષ્ણવર્ણો ભયાનકઃ ॥

મત્કૃતેન ચ વર્ણેન સંકલ્પઃ કૃષ્ણ ઉચ્યતે
તત્રાહં કાલસંકાશઃ કાલો લોકપ્રકાલકઃ ॥

વિજ્ઞાતો ઽહં ત્વયા બ્રહ્મન્ ઘોરો ઘોરપરાક્રમઃ
મત્પ્રસૂતા ચ ગાયત્રી કૃષ્ણાઙ્ગી કૃષ્ણલોહિતા ॥

કૃષ્ણરૂપા ચ દેવેશ તદાસીદ્બ્રહ્મસંજ્ઞિતા
તસ્માદ્ ઘોરત્વમાપન્નં યે માં વેત્સ્યન્તિ ભૂતલે ॥

તેષામઘોરઃ શાન્તશ્ ચ ભવિષ્યામ્યહમવ્યયઃ
પુનશ્ ચ વિશ્વરૂપત્વં યદા બ્રહ્મન્મમાભવત્ ॥

તદાપ્યહં ત્વયા જ્ઞાતઃ પરમેણ સમાધિના
વિશ્વરૂપા ચ સંવૃત્તા ગાયત્રી લોકધારિણી ॥

તસ્મિન્ વિશ્વત્વમ્ આપન્નં યે માં વેત્સ્યન્તિ ભૂતલે
તેષાં શિવશ્ ચ સૌમ્યશ્ ચ ભવિષ્યામિ સદૈવ હિ ॥

યસ્માચ્ચ વિશ્વરૂપો વૈ કલ્પો ઽયં સમુદાહૃતઃ
વિશ્વરૂપા તથા ચેયં સાવિત્રી સમુદાહૃતા ॥

સર્વરૂપા તથા ચેમે સંવૃત્તા મમ પુત્રકાઃ
ચત્વારસ્તે મયા ખ્યાતાઃ પુત્ર વૈ લોકસંમતાઃ ॥

યસ્માચ્ચ સર્વવર્ણત્વં પ્રજાનાં ચ ભવિષ્યતિ
સર્વભક્ષા ચ મેધ્યા ચ વર્ણતશ્ ચ ભવિષ્યતિ ॥

મોક્ષો ધર્મસ્તથાર્થશ્ ચ કામશ્ચેતિ ચતુષ્ટયમ્
યસ્માદ્વેદાશ્ ચ વેદ્યં ચ ચતુર્ધા વૈ ભવિષ્યતિ ॥

ભૂતગ્રામાશ્ ચ ચત્વાર આશ્રમાશ્ ચ તથૈવ ચ
ધર્મસ્ય પાદાશ્ચત્વારશ્ ચત્વારો મમ પુત્રકાઃ ॥

તસ્માચ્ચતુર્યુગાવસ્થં જગદ્વૈ સચરાચરમ્
ચતુર્ધાવસ્થિતશ્ચૈવ ચતુષ્પાદો ભવિષ્યતિ ॥

ભૂર્લોકો ઽથ ભુવર્લોકઃ સ્વર્લોકશ્ ચ મહસ્ તથા
જનસ્તપશ્ ચ સત્યં ચ વિષ્ણુલોકસ્તતઃ પરમ્ ॥

અષ્ટાક્ષરસ્થિતો લોકઃ સ્થાને સ્થાને તદક્ષરમ્
ભૂર્ભુવઃ સ્વર્મહશ્ચૈવ પાદાશ્ચત્વાર એવ ચ ॥

ભૂર્લોકઃ પ્રથમઃ પાદો ભુવર્લોકસ્તતઃ પરમ્
સ્વર્લોકો વૈ તૃતીયશ્ ચ ચતુર્થસ્તુ મહસ્ તથા ॥

પઞ્ચમસ્તુ જનસ્તત્ર ષષ્ઠશ્ ચ તપ ઉચ્યતે
સત્યં તુ સપ્તમો લોકો હ્ય્ અપુનર્ભવગામિનામ્ ॥

વિષ્ણુલોકઃ સ્મૃતં સ્થાનં પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
સ્કાન્દમૌમં તથા સ્થાનં સર્વસિદ્ધિસમન્વિતમ્ ॥

રુદ્રલોકઃ સ્મૃતસ્તસ્માત્ પદં તદ્યોગિનાં શુભમ્
નિર્મમા નિરહઙ્કારાઃ કામક્રોધવિવર્જિતાઃ ॥

દ્રક્ષ્યન્તિ તદ્દ્વિજા યુક્તા ધ્યાનતત્પરમાનસાઃ
યસ્માચ્ચતુષ્પદા હ્યેષા ત્વયા દૃષ્ટા સરસ્વતી ॥

પાદાન્તં વિષ્ણુલોકં વૈ કૌમારં શાન્તમુત્તમમ્
ઔમં માહેશ્વરં ચૈવ તસ્માદ્દૃષ્ટા ચતુષ્પદા ॥

તસ્માત્તુ પશવઃ સર્વે ભવિષ્યન્તિ ચતુષ્પદાઃ
તતશ્ચૈષાં ભવિષ્યન્તિ ચત્વારસ્તે પયોધરાઃ ॥

સોમશ્ ચ મન્ત્રસંયુક્તો યસ્માન્મમ મુખાચ્ચ્યુતઃ
જીવઃ પ્રાણભૃતાં બ્રહ્મન્ પુનઃ પીતસ્તનાઃ સ્મૃતાઃ ॥

તસ્માત્સોમમયં ચૈવ અમૃતં જીવસંજ્ઞિતમ્
ચતુષ્પાદા ભવિષ્યન્તિ શ્વેતત્વં ચાસ્ય તેન તત્ ॥

યસ્માચ્ચૈવ ક્રિયા ભૂત્વા દ્વિપદા ચ મહેશ્વરી
દૃષ્ટા પુનસ્તથૈવૈષા સાવિત્રી લોકભાવિની ॥

તસ્માચ્ચ દ્વિપદાઃ સર્વે દ્વિસ્તનાશ્ ચ નરાઃ શુભાઃ
તસ્માચ્ચેયમજા ભૂત્વા સર્વવર્ણા મહેશ્વરી ॥

યા વૈ દૃષ્ટા મહાસત્ત્વા સર્વભૂતધરા ત્વયા
તસ્માચ્ચ વિશ્વરૂપત્વં પ્રજાનાં વૈ ભવિષ્યતિ ॥

અજશ્ચૈવ મહાતેજા વિશ્વરૂપો ભવિષ્યતિ
અમોઘરેતાઃ સર્વત્ર મુખે ચાસ્ય હુતાશનઃ ॥

તસ્માત્સર્વગતો મેધ્યઃ પશુરૂપી હુતાશનઃ
તપસા ભાવિતાત્માનો યે માં દ્રક્ષ્યન્તિ વૈ દ્વિજાઃ ॥

ઈશિત્વે ચ વશિત્વે ચ સર્વગં સર્વતઃ સ્થિતમ્
રજસ્તમોભ્યાં નિર્મુક્તાસ્ ત્યક્ત્વા માનુષ્યકં વપુઃ ॥

મત્સમીપમુપેષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
ઇત્યેવમુક્તો ભગવાન્ બ્રહ્મા રુદ્રેણ વૈ દ્વિજાઃ ॥

પ્રણમ્ય પ્રયતો ભૂત્વા પુનરાહ પિતામહઃ
ય એવં ભગવાન્ વિદ્વાન્ ગાયત્ર્યા વૈ મહેશ્વરમ્ ॥

વિશ્વાત્માનં હિ સર્વં ત્વાં ગાયત્ર્યાસ્તવ ચેશ્વર
તસ્ય દેહિ પરં સ્થાનં તથાસ્ત્વિતિ ચ સો ઽબ્રવીત્ ॥

તસ્માદ્વિદ્વાન્ હિ વિશ્વત્વમ્ અસ્યાશ્ચાસ્ય મહાત્મનઃ
સ યાતિ બ્રહ્મસાયુજ્યં વચનાદ્ બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ ॥