લીલાવતી · શ્લોક 70-90
પાર્થસ્ કર્ણ-વધાય માર્ગણ-ગણમ્ ક્રુદ્ધસ્ રણે @સંદધે તસ્ય અર્ધેન @નિવાર્ય તદ્-શર-ગણમ્ મૂલૈસ્ %ચતુર્ભિસ્ હયાન્।
શલ્યમ્ %ષડ્ભિસ્ અથ ઇષુભિસ્ %ત્રિભિસ્ અપિ છત્રમ્ ધ્વજમ્ કાર્મુકમ્ @ચિચ્છેદ અસ્ય શિરસ્ શરેણ કતિ તે યાન્ અર્જુનસ્ @સંદધે॥
અલિ-કુલ-#દલ-મૂલમ્ માલતીમ્ યાતમ્ %અષ્ટૌ નિખિલ-%નવમ-ભાગાસ્ ચાલિની ભૃઙ્ગમ્ %એકમ્।
નિશિ પરિમલ-લુબ્ધમ્ પદ્મ-મધ્યે નિરુદ્ધમ્ @પ્રતિરણતિ રણન્તમ્ @બ્રૂહિ કાન્તે અલિ-સંખ્યામ્॥
યસ્ રાશિસ્ %અષ્ટાદશભિસ્ સ્વ-મૂલૈસ્ રાશિ-%ત્રિ-ભાગેન સમન્વિતસ્ ચ।
જાતમ્ %શત-%દ્વાદશકમ્ તમ્ આશુ @જાનીહિ પાટ્યામ્ પટુતા @અસ્તિ તે ચેદ્॥
પ્રમાણમ્ ઇચ્છા ચ સમાન-જાતી આદિ-અન્તયોસ્ તદ્-ફલમ્ અન્ય-જાતિ।
મધ્યે તત્ ઇચ્છા-હતમ્ આદ્ય-હૃત્ @સ્યાત્ ઇચ્છા-ફલમ્ વ્યસ્ત-વિધિસ્ વિલોમે॥
કુઙ્કુમસ્ય સ-#દલમ્ પલ-%દ્વયમ્ નિષ્ક-%સપ્તમ-લવૈસ્ %ત્રિભિસ્ યદિ।
@પ્રાપ્યતે સપદિ મે વણિજ્-વર @બ્રૂહિ નિષ્ક-%નવકેન તત્ કિયત્॥
પ્રકૃષ્ટ-કર્પૂર-પલ-%ત્રિષષ્ટ્યા ચેદ્ @લભ્યતે નિષ્ક-%ચતુષ્ક-યુક્તમ્।
%શતમ્ તદા %દ્વાદશભિસ્ સ-#પાદૈસ્ પલૈસ્ કિમ્ @આચક્ષ્વ સખે @વિચિન્ત્ય॥
દ્રમ્મ-%દ્વયેન સ-%અષ્ટ-અંશા શાલિ-તણ્ડુલ-ખારિકા।
લભ્યા ચેદ્ પણ-%સપ્તત્યા તત્ કિમ્ સપદિ @કથ્યતામ્॥
ઇચ્છા-વૃદ્ધૌ ફલે હ્રાસસ્ હ્રાસે વૃદ્ધિસ્ ચ @જાયતે।
વ્યસ્તમ્ ત્રૈરાશિકમ્ તત્ર જ્ઞેયમ્ ગણિત-કોવિદૈસ્॥
જીવાનામ્ વયસસ્ મૌલ્યે તૌલ્યે વર્ણસ્ય હૈમને।
ભાગ-હારે ચ રાશીનામ્ વ્યસ્તમ્ ત્રૈરાશિકમ્ @ભવેત્॥
@પ્રાપ્નોતિ ચેદ્ %ષોડશ-વત્સરા સ્ત્રી %દ્વાત્રિંશતમ્ %વિંશતિ-વત્સરા કિમ્।
%દ્વિ-ધૂસ્-વહસ્ નિષ્ક-%ચતુષ્કમ્ ઉક્ષા @પ્રાપ્નોતિ ધૂસ્-%ષટ્ક-વહસ્ તદા કિમ્॥
%દશ-વર્ણમ્ સુવર્ણમ્ ચેદ્ ગદ્યાણકમ્ @અવાપ્યતે।
નિષ્કેણ #તિથિ-વર્ણમ્ તુ તદા @વદ કિયદ્-મિતમ્॥
%સપ્ત-આઢકેન માનેન રાશૌ સસ્યસ્ય માપિતે।
યદિ માન-%શતમ્ જાતમ્ તદા %પઞ્ચ-આઢકેન કિમ્॥
%પઞ્ચ-%સપ્ત-%નવ-રાશિક-આદિકે અન્યોન્ય-પક્ષ-નયનમ્ ફલ-છિદામ્।
@સંવિધાય બહુ-રાશિ-જે વધે સુ-અલ્પ-રાશિ-વધ-ભાજિતે ફલમ્॥
માસે %શતસ્ય યદિ %પઞ્ચ કલા-અન્તરમ્ @સ્યાત્ વર્ષે ગતે @ભવતિ કિમ્ @વદ %ષોડશાનામ્।
કાલમ્ તથા @કથય મૂલ-કલા-અન્તરાભ્યામ્ મૂલમ્ ધનમ્ ગણક કાલ-ફલે @વિદિત્વા॥
સ-%ત્રિ-અંશ-માસેન %શતસ્ય ચેદ્ @સ્યાત્ કલા-અન્તરમ્ %પઞ્ચ સ-%પઞ્ચમ-અંશાસ્।
માસૈસ્ %ત્રિભિસ્ %પઞ્ચ-લવ-અધિકૈસ્ તત્ સ-%અર્ધ-%દ્વિષષ્ટેસ્ ફલમ્ @ઉચ્યતામ્ કિમ્॥
વિસ્તારે %ત્રિ-કરાસ્ કર-%અષ્ટક-મિતાસ્ દૈર્ઘ્યે વિચિત્રાસ્ ચ ચેદ્ રૂપૈસ્ ઉત્કટ-પટ્ટ-સૂત્ર-પટિકાસ્ %અષ્ટૌ @લભન્તે %શતમ્।
દૈર્ઘ્યે સ-%અર્ધ-કર-%ત્રયા અપર-પટી હસ્ત-%અર્ધ-વિસ્તારિણી તાદૃક્ કિમ્ @લભતે દ્રુતમ્ @વદ વણિક્ વાણિજ્યકમ્ @વેત્સિ ચેદ્॥
પિણ્ડે યે #અર્ક-મિત-અઙ્ગુલાસ્ કિલ %ચતુર્-વર્ગ-અઙ્ગુલાસ્ વિસ્તૃતૌ પટ્ટાસ્ દીર્ઘતયા %ચતુર્દશ-કરાસ્ %ત્રિંશત્ @લભન્તે %શતમ્।
એતાસ્ વિસ્તૃતિ-પિણ્ડ-દૈર્ઘ્ય-મિતયસ્ યેષામ્ %ચતુર્-વર્જિતાસ્ પટ્ટાસ્ તે @વદ મે %ચતુર્દશ સખે મૌલ્યમ્ @લભન્તે કિયત્॥
પટ્ટાસ્ યે %પ્રથમ-ઉદિત-પ્રમિતયસ્ ગવ્યૂતિ-માત્રે સ્થિતાસ્ તેષામ્ આનયનાય ચેદ્ શકટિનામ્ દ્રમ્મ-%અષ્ટકમ્ ભાટકમ્।
અન્યે યે તદ્-અનન્તરમ્ નિગદિતાસ્ માનૈસ્ %ચતુર્-વર્જિતાસ્ તેષામ્ કા @ભવતિ ઇતિ ભાટક-મિતિસ્ ગવ્યૂતિ-%ષટ્કે @વદ॥
દ્રમ્મેણ @લભ્યતે ઇહ આમ્ર-%શત-%ત્રયમ્ ચેદ્ %ત્રિંશત્-પણેન વિપણૌ વર-દાડિમાનિ।
આમ્રૈસ્ @વદ આશુ %દશભિસ્ કતિ દાડિમાનિ લભ્યાનિ તદ્-વિનિમયેન @ભવન્તિ મિત્ર॥
ન્યાસસ્ {બ્તબુલર્} 16 & 1 \\ 300 & 30 \\ 10 & * {એતબુલર્} લબ્ધાનિ દાડિમાનિ 16॥ ઇતિ ગણિત-પાટ્યામ્ લીલાવત્યામ્ પ્રકીર્ણકાનિ॥
પ્રમાણ-કાલેન હતમ્ પ્રમાણમ્ વિમિશ્ર-કાલેન હતમ્ ફલમ્ ચ।
સ્વ-યોગ-ભક્તે ચ પૃથક્-સ્થિતે તે મિશ્ર-આહતે મૂલ-કલા-અન્તરે @સ્તસ્। [આપટે: પ્રથક્- < પૃથક્-]
યત્ વા ઇષ્ટ-કર્મ-આખ્ય-વિધેસ્ તુ મૂલમ્ મિશ્રાત્ ચ્યુતમ્ તત્ ચ કલા-અન્તરમ્ @સ્યાત્॥
મૂળ પાઠ: Līlāvatī · Edition: the following two editions: 1) Lilavati, ed with Ganesa's Buddhivilasini and Mahidhara's Lilavativivarana by V.G. Apate. Anandasrama Sanskrit Series 107. Poona 1937. This edition is denoted by 'ApaTe.'; 2) Lilavati, ed with Sankara's Kriyakramakari by K.V.Sarma. Hoshiarpur 1975. This edition is denoted by 'zarma.' · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0