લીલાવતી · શ્લોક 91-111
%પઞ્ચકેન %શતેન અબ્દે મૂલમ્ સ્વમ્ સકલ-અન્તરમ્।
સહસ્રમ્ ચેદ્ પૃથક્ તત્ર @વદ મૂલ-કલા-અન્તરે॥
અથ પ્રમાણૈસ્ ગુણિતાસ્ સ્વ-કાલાસ્ વ્યતીત-કાલ-ઘ્ન-ફલ-ઉદ્ધૃતાસ્ તે।
સ્વ-યોગ-ભક્તાસ્ ચ વિમિશ્ર-નિઘ્નાસ્ પ્રયુક્ત-ખણ્ડાનિ પૃથક્ @ભવન્તિ॥
યત્ %પઞ્ચક-%ત્રિક-%ચતુષ્ક-%શતેન દત્તમ્ ખણ્ડૈસ્ %ત્રિભિસ્ ગણક નિષ્ક-%શતમ્ %ષષ્-ઊનમ્।
માસેષુ %સપ્ત-%દશ-%પઞ્ચસુ તુલ્યમ્ આપ્તમ્ ખણ્ડ-%ત્રયે અપિ હિ ફલમ્ @વદ ખણ્ડ-સંખ્યામ્॥
પ્રક્ષેપકાસ્ મિશ્ર-હતાસ્ વિભક્તાસ્ પ્રક્ષેપ-યોગેણ પૃથક્ ફલાનિ॥
%પઞ્ચાશત્ %એક-સહિતા ગણક %અષ્ટષષ્ટિસ્ %પઞ્ચ-ઊનિતા %નવતિસ્ આદિ-ધનાનિ યેષામ્।
પ્રાપ્તા વિમિશ્રિત-ધનૈસ્ %ત્રિશતી %ત્રિભિસ્ તૈસ્ વાણિજ્યતસ્ @વદ @વિભજ્ય ધનાનિ તેષામ્॥
યે નિર્ઝરાસ્ દિન-દિન-%અર્ધ-%તૃતીય-%ષષ્ઠૈસ્ @સંપૂરયન્તિ હિ પૃથક્ પૃથક્ એવ મુક્તાસ્।
વાપીમ્ યદા યુગપદ્ એવ સખે વિમુક્તાસ્ તે કેન વાસર-લવેન તદા @વદ આશુ॥
પણ્યૈસ્ સ્વ-મૂલ્યાનિ @ભજેત્ સ્વ-ભાગૈસ્ @હત્વા તદ્-ઐક્યેન @ભજેત્ ચ તાનિ।
ભાગાન્ ચ મિશ્રેણ ધનેન @હત્વા મૂલ્યાનિ પણ્યાનિ યથા-ક્રમમ્ @સ્યુસ્॥ [આપટે: ક્રમ < ક્રમમ્]
સ-%અર્ધમ્ તણ્ડુલ-માનક-%ત્રયમ્ અહો દ્રમ્મેણ માન-%અષ્ટકમ્ મુદ્ગાનામ્ ચ યદિ %ત્રયોદશ-મિતાસ્ એતાસ્ વણિક્ કાકિણીસ્।
@આદાય @અર્પય તણ્ડુલ-અંશ-#યુગલમ્ મુદ્ગ-%એક-ભાગ-અન્વિતમ્ ક્ષિપ્રમ્ ક્ષિપ્ર-ભુજસ્ @વ્રજેમ હિ યતસ્ સ-અર્થસ્ અગ્રતસ્ @યાસ્યતિ॥
કર્પૂરસ્ય વરસ્ય નિષ્ક-#યુગલેન %એકમ્ પલમ્ @પ્રાપ્યતે વૈશ્યા-નન્દન ચન્દનસ્ય ચ પલમ્ દ્રમ્મ-%અષ્ટ-ભાગેન ચેદ્।
%અષ્ટ-અંશેન તથા અગરોસ્ પલ-#દલમ્ નિષ્કેણ મે @દેહિ તાન્ ભાગૈસ્ %એકક-%ષોડશ-%અષ્ટક-મિતૈસ્ ધૂપમ્ @ચિકીર્ષામિ અહમ્॥
નર-ઘ્ન-દાન-ઊનિત-રત્ન-શેષૈસ્ ઇષ્ટે હૃતે @સ્યુસ્ ખલુ મૂલ્ય-સંખ્યાસ્।
શેષૈસ્ હૃતે શેષ-વધે પૃથક્-સ્થૈસ્ અભિન્ન-મૂલ્યાનિ અથ વા @ભવન્તિ॥
માણિક્ય-%અષ્ટકમ્ ઇન્દ્રનીલ-%દશકમ્ મુક્તાફલાનામ્ %શતમ્ સદ્-વજ્રાણિ ચ %પઞ્ચ રત્ન-વણિજામ્ યેષામ્ %ચતુર્ણામ્ ધનમ્।
સઙ્ગ-સ્નેહ-વશેન તે નિજ-ધનાત્ @દત્ત્વા %એકમ્ %એકમ્ મિથસ્ જાતાસ્ તુલ્ય-ધનાસ્ પૃથક્ @વદ સખે તદ્-રત્ન-મૂલ્યાનિ મે॥
સુવર્ણ-વર્ણ-આહતિ-યોગ-રાશૌ સ્વર્ણ-ઐક્ય-ભક્તે કનક-ઐક્ય-વર્ણસ્।
વર્ણસ્ @ભવેત્ શોધિત-હેમ-ભક્તે વર્ણ-ઉદ્ધૃતે શોધિત-હેમ-સંખ્યા॥
#વિશ્વ-#અર્ક-#રુદ્ર-%દશ-વર્ણ-સુવર્ણ-માષાસ્ #દિશ્-#વેદ-#લોચન-#યુગ-પ્રમિતાસ્ ક્રમેણ।
આવર્તિતેષુ @વદ તેષુ સુવર્ણ-વર્ણસ્ તૂર્ણમ્ સુવર્ણ-ગણિત-જ્ઞ વણિક્ @ભવેત્ કસ્॥
તે શોધને યદિ ચ %વિંશતિસ્ ઉક્ત-માષાસ્ @સ્યુસ્ %ષોડશ આશુ @વદ વર્ણ-મિતિસ્ તદા કા।
ચેદ્ શોધિતમ્ @ભવતિ %ષોડશ-વર્ણ-હેમ તે %વિંશતિસ્ કતિ @ભવન્તિ તદા તુ માષાસ્॥
સ્વર્ણ-ઐક્ય-નિઘ્નાત્ યુતિ-જાત-વર્ણાત્ સુવર્ણ-તદ્-વર્ણ-વધ-ઐક્ય-હીનાત્।
અજ્ઞાત-વર્ણ-અગ્નિ-જ-સંખ્યયા આપ્તમ્ અજ્ઞાત-વર્ણસ્ય @ભવેત્ પ્રમાણમ્॥
%દશ-#ઈશ-વર્ણાસ્ #વસુ-#નેત્ર-માષાસ્ અજ્ઞાત-વર્ણસ્ય ષટ્ એતદ્-ઐક્યે।
જાતમ્ સખે %દ્વાદશકમ્ સુવર્ણમ્ અજ્ઞાત-વર્ણસ્ય @વદ પ્રમાણમ્॥
સ્વર્ણ-ઐક્ય-નિઘ્નસ્ યુતિ-જાત-વર્ણસ્ સ્વર્ણ-ઘ્ન-વર્ણ-ઐક્ય-વિયોજિતસ્ ચ।
અહેમ-વર્ણ-અગ્નિ-જ-યોગ-વર્ણ-વિશ્લેષ-ભક્તસ્ અવિદિત-અગ્નિ-જમ્ @સ્યાત્॥
%દશ-#ઇન્દ્ર-વર્ણાસ્ #ગુણ-#ચન્દ્ર-માષાસ્ કિંચિત્ તથા %ષોડશકસ્ય તેષામ્।
જાતમ્ યુતૌ %દ્વાદશકમ્ સુવર્ણમ્ કતિ ઇહ તે %ષોડશ-વર્ણ-માષાસ્॥
સાધ્યેન ઊનસ્ અનલ્પ-વર્ણસ્ વિધેયસ્ સાધ્યસ્ વર્ણસ્ સ્વલ્પ-વર્ણ-ઊનિતસ્ ચ।
ઇષ્ટ-ક્ષુણ્ણે શેષકે સ્વર્ણ-માને @સ્યાતામ્ સ્વલ્પ-અનલ્પયોસ્ વર્ણયોસ્ તે॥
હાટક-ગુટિકે %ષોડશ-%દશ-વર્ણે તદ્-યુતૌ સખે જાતમ્।
%દ્વાદશ-વર્ણ-સુવર્ણમ્ @બ્રૂહિ તયોસ્ સ્વર્ણ-માને મે॥
મૂળ પાઠ: Līlāvatī · Edition: the following two editions: 1) Lilavati, ed with Ganesa's Buddhivilasini and Mahidhara's Lilavativivarana by V.G. Apate. Anandasrama Sanskrit Series 107. Poona 1937. This edition is denoted by 'ApaTe.'; 2) Lilavati, ed with Sankara's Kriyakramakari by K.V.Sarma. Hoshiarpur 1975. This edition is denoted by 'zarma.' · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0