લઘુસિદ્ધાન્તકૌમુદી · શ્લોક 503-522

અપિત્સાર્વધાતુકં ઙિદ્વત્ । શૃણુતઃ ॥
હુશ્નુવોઃ સાર્વધાતુકે

હુશ્નુવોરનેકાચો ઽસંયોગપૂર્વસ્યોવર્ણસ્ય યણ્ સ્યાદચિ સાર્વધાતુકે । શૃણ્વન્તિ । શૃણોષિ । શૃણુથઃ । શૃણુથ । શૃણોમિ ॥
લોપશ્ચાસ્યાન્યતરસ્યાં મ્વોઃ

અસંયોગપૂર્વસ્ય પ્રત્યયોકારસ્ય લોપો વા મ્વોઃ પરયોઃ । શૃણ્વઃ, શૃણુવઃ । શૃણ્મઃ, શૃણુમઃ । શુશ્રાવ । શુશ્રુવતુઃ । શુશ્રુવુઃ । શુશ્રોથ । શુશ્રુવથુઃ । શુશ્રુવ । શુશ્રાવ, શુશ્રવ । શુશ્રુવ । શુશ્રુમ । શ્રોતા । શ્રોષ્યતિ । શૃણોતુ, શૃણુતાત્ । શૃણુતામ્ । શૃણ્વન્તુ ॥
ઉતશ્ચ પ્રત્યયાદસંયોગપૂર્વાત્

અસંયોગપૂર્વાત્પ્રત્યયોતો હેર્લુક્ । શૃણુ, શૃણુતાત્ । શૃણુતમ્ । શૃણુત । ગુણાવાદેશૌ । શૃણવાનિ । શૃણવાવ । શૃણવામ । અશૃણોત્ । અશૃણુતામ્ । અશૃણ્વન્ । અશૃણોઃ । અશૃણુતમ્ । અશૃણુત । અશૃણવમ્ । અશૃણ્વ, અશૃણુવ । અશૃણ્મ, અશૃણુમ । શૃણુયાત્ । શૃણુયાતામ્ । શૃણુયુઃ । શૃણુયાઃ । શૃણુયાતમ્ । શૃણુયાત । શૃણુયામ્ । શૃણુયાવ । શૃણુયામ । શ્રૂયાત્ । અશ્રૌષીત્ । અશ્રોષ્યત્ ॥ ગમૢ ગતૌ ॥ 20 ॥
ઇષુગમિયમાં છઃ

એષાં છઃ સ્યાત્ શિતિ । ગચ્છતિ । જગામ ॥
ગમહનજનખનઘસાં લોપઃ ક્ઙિત્યનઙિ

એષામુપધાયા લોપો ઽજાદૌ ક્ઙિતિ ન ત્વઙિ । જગ્મતુઃ । જગ્મુઃ । જગમિથ, જગન્થ । જગ્મથુઃ । જગ્મ । જગામ, જગમ । જગ્મિવ । જગ્મિમ । ગન્તા ॥
ગમેરિટ્ પરસ્મૈપદેષુ

ગમેઃ પરસ્ય સાદેરાર્ધધાતુકસ્યેટ્ સ્યાત્ પરસ્મૈપદેષુ । ગમિષ્યતિ । ગચ્છતુ । અગચ્છત્ । ગચ્છેત્ । ગમ્યાત્ ॥
પુષાદિદ્યુતાદ્યૢદિતઃ પરસ્મૈપદેષુ

શ્યન્વિકરણપુષાદેર્દ્યુતાદેરૢદિતશ્ચ ચ્લેરઙ્ પરસ્મૈપદેષુ । અગમત્ । અગમિષ્યત્ ॥
ઇતિ પરસ્મૈપદિનઃ ।
એધ વૃદ્ધૌ ॥ 1 ॥
ટિત આત્મનપદાનાં ટેરે

ટિતો લસ્યાત્મનેપદાનાં ટેરેત્વમ્ । એધતે ॥
આતો ઙિતઃ

અતઃ પરસ્ય ઙિતામાકારસ્ય ઇય્ સ્યાત્ । એધેતે । એધન્તે ॥
થાસઃ સે

ટિતો લસ્ય થાસઃ સે સ્યાત્ । એધસે । એધેથે । એધધ્વે । અતો ગુણે । એધે । એધાવહે । એધામહે ॥
ઇજાદેશ્ચ ગુરુમતો ઽનૃચ્છઃ

ઇજાદિર્યો ધાતુર્ગુરુમાનૃચ્છત્યન્યસ્તત આમ્ સ્યાલ્લિટિ ॥
આમ્પ્રત્યયવત્કૃઞો ઽનુપ્રયોગસ્ય

આમ્પ્રત્યયો યસ્માદિત્યતદ્ગુણસંવિજ્ઞાનો બહુવ્રીહિઃ । આમ્પ્રકૃત્યા તુલ્યમનુપ્રયુજ્યમાનાત્ કૃઞો ઽપ્યાત્મનેપદમ્ ॥
લિટસ્તઝયોરેશિરેચ્

લિડાદેશયોસ્તઝયોરેશ્ ઇરેજેતૌ સ્તઃ । એધાઞ્ચક્રે । એધાઞ્ચક્રાતે । એધાઞ્ચક્રિરે । એધાઞ્ચકૃષે । એધાઞ્ચક્રાથે ॥
ઇણઃ ષીધ્વંલુઙ્લિટાં ધો ઽઙ્ગાત્

ઇણન્તાદઙ્ગાત્પરેષાં ષીધ્વંલુઙ્લિટાં ધસ્ય ઢઃ સ્યાત્ ॥ એધાઞ્ચકૃઢ્વે । એધાઞ્ચક્રે । એધાઞ્ચકૃવહે । એધાઞ્ચકૃમહે । એધામ્બભૂવ । એધામાસ । એધિતા । એધિતારૌ । એધિતારઃ । એધિતાસે । એધિતાસાથે ॥
ધિ ચ

ધાદૌ પ્રત્યયે પરે સસ્ય લોપઃ । એધિતાધ્વે ॥
હ એતિ

તાસસ્ત્યોઃ સસ્ય હઃ સ્યાદેતિ પરે । એધિતાહે । એધિતાસ્વહે । એધિતાસ્મહે । એધિષ્યતે । એધિષ્યેતે । એધિષ્યન્તે । એધિષ્યસે । એધિષ્યેથે । એધિષ્યધ્વે । એધિષ્યે । એધિષ્યાવહે । એધિષ્યામહે ॥
આમેતઃ

લોટ એકારસ્યામ્ સ્યાત્ । એધતામ્ । એધેતામ્ । એધન્તામ્ ॥
સવાભ્યાં વામૌ

સવાભ્યામ્ પરસ્ય લોડેતઃ ક્રમાદ્વામૌ સ્તઃ । એધસ્વ । એધેથામ્ । એધધ્વમ્ ॥
એત ઐ

લોડુત્તમસ્ય એત ઐ સ્યાત્ । એધૈ । એધાવહૈ । એધામહૈ ॥ આટશ્ચ । ઐધત । ઐધેતામ્ । ઐધન્ત । ઐધથાઃ । ઐધેથામ્ । ઐધધ્વમ્ । ઐધે । ઐધાવહિ । ઐધામહિ ॥
લિડઃ સીયુટ્