કુટ્ટનીમત · શ્લોક 921-940

નયનાનન્દમખણ્ડિતમણ્ડલમભિરામમમૃતરશ્મિમિવ ।
સાયન્તન આસ્થાને ક્ષિતિપતયસ્તસ્થુરુદયનં દ્રષ્ટુમ્

ઉચ્ચારિતે ઽથ નામ્નિ ત્રિદશમતૌ તત્ક્ષણં વ્યપેતાયામ્ ।
ઉત્પન્નવિસ્મયરતિર્નિદધે નરભર્તુરાત્મજા હૃદયે

અયમુદયનઃ સ રાજા તાતઃ સત્કૃત્ય માં દદૌ યસ્મૈ ।
હન્ત પરપ્રેષણમપિ ન નિષ્ફલં સામ્પ્રતં જાતમ્

યાવન્ન વેત્તિ કશ્ચિત્તાવદિતસ્ત્વરિતમેવ નિર્યામિ ।
ઇતિ કથમપિ નાયકતઃ કૃષ્ટ્વા દૃશમુત્સસર્જ રઙ્ગભુવમ્

કન્દર્પમહમહોત્સવહૃતહૃદયૈર્નાવધારિતો ઽસ્માભિઃ ।
સંધ્યાતિક્રમકાલઃ પશ્ય ત્વં પ્રિયવયસ્યક તથા હિ

ઉદયતટાન્તરિતમિયં પ્રાચી સૂચયતિ દિઙ્નિશાનાથમ્ ।
પરિપાણ્ડુના મુખેન પ્રિયમિવ હૃદયસ્થિતં રમણી

દેવિ ત્વન્મુખપદ્મઃ પદ્માન્ વિદધાતિ પશ્ય વિચ્છાયાન્ ।
અલયો ઽપિ લજ્જિતા ઇવ શનૈઃ શનૈસ્તદુદરેષુ લીયન્તે

એવમભિધાય ચિત્રૈશ્ચરણન્યાસૈઃ પરિક્રમં કૃત્વા ।
નૈષ્ક્રામિક્યા ધ્રુવયા વિનિર્યયૌ નાયકો ઽપિ સહ સર્વૈઃ

અઙ્કે જાતસમાપ્તૌ ગીતાતોદ્યધ્વનૌ ચ વિશ્રાન્તે ।
પ્રેક્ષણકગુણગ્રહણં નૃપસૂનુઃ પ્રવવૃતે કર્તુમ્

નાટ્યપ્રયોગતત્ત્વં મતયો ન વિશન્તિ માદૃશાં પ્રાયઃ ।
વાહનયજનપદાતિગ્રામાદિકકાર્યદત્તહૃદયાનામ્

આસ્તે લિખિતો ગ્રામો ગૃહાણ તં સત્પ્રદેશબહુભૂમિમ્ ।
વાસય તત્રાવાસં ભવસિ તતઃ ઠક્કુરો દિવસૈઃ

કૃતજીવનસંસ્થો ઽપિ ત્વમપિ કિમર્થં કરોષિ વિજ્ઞપ્તિમ્ ।
અર્પય વા યદિ નેચ્છસિ કુરુ સ્થિતિં હસ્તદાનેન

ન ચ પત્તયો ન સપ્તિર્ન ચ પોષ્યજનસ્તથાપ્યસંતુષ્ટઃ ।
લભમાનો ઽપિ સ દાયં ચિરન્તનત્વાભિમાનેન

વિજ્ઞપ્તિકોન્મુખત્વં દૂરત એવાવધારિતં ભવતઃ ।
તૂષ્ણીં ક્રિયતામસ્માચ્છ્રોષ્યસિ કાર્યં પ્રતીહારાત્

યૂયં કુટુમ્બમધ્યે ક્વ ગમ્યતે ગોત્રપુત્રસામાન્યમ્ ।
આદાય સંવિભાગં સ્વગૃહ ઇવ સ્થીયતાં યથાસૌખ્યમ્

અભ્યન્તરવ્યયાર્થં ન વિલબ્ધો યો મયા મહોદ્રઙ્ગઃ ।
તત્રાપિ તે ઽનુબન્ધો નો જાને કિં કરોમીતિ

પ્રથમતરમેવ કલ્પિતમનલ્પફલજીવનં પ્રદેશસ્થમ્ ।
અદ્યાપિ તે ન જાતં નિયોગિનાં પશ્ય મન્થરતામ્

એવંપ્રાયૈરનુદિનલાભોદયમોહકારિભિર્વચનૈઃ ।
ફલશૂન્યૈરનુજીવી પ્રતારિતઃ કઃ કિયત્કાલમ્

એતદ્વિષયે નૈપુણમત્ર તુ ભૂમિજ્ઞતાં સમાશ્રિત્ય ।
મુખરતયા કથયામો જડમતિસામાજિકોચિતં કિં ચિત્

સપ્તાશ્રયઃ ષડાત્મા શારીરસ્ત્રિપ્રમાણપરિમાણઃ ।
સત્ત્વાધિક્યાજ્જ્યેષ્ઠો વ્યસ્તસમસ્તૈસ્ત્રિભિર્વિનિષ્પાદ્યઃ