કુટ્ટનીમત · શ્લોક 701-720

તામેવ સમાચરણાં સદસદ્ભાવપ્રવર્તિતાં નિપુણૈઃ ।
વિન્દન્તિ તત્ર કુશલાઃ સ્નેહવિરૂક્ષપ્રભેદેન

તવ તુ વિરૂઢપ્રેમ્ણસ્તત્કર્મવિવેચનં મનોવૃત્તિઃ ।
નારુહતીતિ મયૈવં નિવેદિતં પારિચિત્યેન

ઇતિ દુર્જનાહિનિઃસૃતવાગ્વિષદૂષિતસમસ્તવપુષો મે ।
ઈર્ષ્યારુજઃ પ્રવૃદ્ધાશ્ચિરરૂઢપ્રણયખણ્ડનપ્રભવાઃ

લઘુહૃદયતયા યસ્માદ્દુર્ભાષિતવજ્રપાતવિહતાનામ્ ।
વક્તૃવિશેષવિતર્કો ન સ્પૃશતિ પ્રાયશો મનઃ સ્ત્રીણામ્

પ્રિયમપિ વદન્ દુરાત્મા ક્ષિપતિ વિપત્સાગરે દુરુત્તરે ।
આસાદ્ય પ્રાણભૃતો મૃતયે પરિલેઢિ જિહ્વયા ખડ્ગઃ

હિતમધુરાક્ષરવાણીવ્યવહારમનુપ્રવિશ્ય તલ્લીનમ્ ।
સરલા દુરાશયાનામુપઘાતં ફલત એવ વિન્દન્તિ

પરસંતાપવિનોદો યત્રાહનિ ન પ્રયાતિ નિષ્પત્તિમ્ ।
અન્તર્મના અસાધુર્ન ગણયતિ તદાયુષો મધ્યે

દિવસાન્તાનભિનન્દતિ બહુ મનુતે તેષુ જન્મનો લાભમ્ ।
યે યાન્તિ દુષ્ટબુદ્ધેઃ પરોપતાપાભિયોગેન

વિકસિતવદનઃ પ્રખલઃ પ્રોત્ફુલ્લવિલોચનો યથા ભ્રમતિ ।
મન્યે તથા ન જાતઃ સદહિતકરણશ્રમો વન્ધ્યઃ

શઠમૃગયુઃ કુસૃતિશરૈરજ્ઞાતપ્રતિવિધાનસાધુમૃગાન્ ।
અભ્યસ્તલક્ષવેધો નિઘ્નન્ન પરિશ્રમં વ્રજતિ

અનુકૂલવરપુરન્ધ્રિષુ પુરુષાણાં બદ્ધમૂલરાગાણામ્ ।
નયતિ મનો દુઃશીલઃ કુસુમાસ્ત્રો હીનપાત્રેષુ

સાવરણં વ્રજતો ઽન્યાં કૌતુકદૃષ્ટ્યા પ્રસઙ્ગતો દયિતાન્ ।
બુદ્ધ્વાપિ વિદગ્ધધિયો વર્તન્તે નાટ્યધર્મેણ

સત્યં પ્રેમણિ વૃદ્ધે વ્યથયતિ હૃદયં મનાગપિ સ્ખલિતમ્ ।
અવધૃતનિજમાહાત્મ્યાસ્તદપિ ન ધીરા વિમુહ્યન્તિ

સ્વચ્છન્દં પિબતુ રસં ભ્રાન્ત્વા ભ્રાન્ત્વા વનાનિ કુસુમેષુ ।
અનુભૂતગુણવિશેષઃ પુનરેષ્યતિ માલતીં મધુપઃ

માલત્યા ગુણવત્તાં સમ્યગ્નો વેત્તિ મધુકરસ્તાવત્ ।
અનુભવમેતિ ન યાવત્સુમનોન્તરસંગમાસ્વાદે

કોમલમાનકદર્થાં ભજમાનો ભજતિ દીપ્તતામધિકામ્ ।
સંચાલ્યમાનદારુઃ પાવક ઇવ સુપ્રભઃ સ્નેહઃ

યઃ પુનરતિકોપાનલસંતાપવશેન દૂરમાકૃષ્ટઃ ।
કાચમણિઃ સ ખલુ યથા પરિણામે ખણ્ડખણ્ડમુપયાતિ

વેતનલોભાદ્બહવઃ સેવ્યન્તે સૌષ્ઠવેન પઞ્ચજનાઃ ।
વિશ્રામ્યતિ યત્ર મનઃ સ તુ દુષ્પ્રાપઃ સહસ્રેષુ

મન્વાદિમુનિવરૈરપિ કાલત્રયવેદિભિઃ સુદુર્જ્ઞેયમ્ ।
તત્સુકૃતં યસ્ય ફલં રભસાગતવલ્લભાશ્લેષઃ

યાતે ઽપિ નયનમાર્ગં પ્રેયસિ યસ્યાઃ સ્મૃતિર્વ્યલીકેષુ ।
મન્યે તાં પ્રતિ નિયતં કુણ્ઠિતશરપઞ્ચકઃ મદનઃ