કુટ્ટનીમત · શ્લોક 621-640

વ્યાજેન કાલહરણં સ્વાપાવસરે વિવર્તનં શયને ।
નિદ્રાભિભવખ્યાપનમુદ્વેગઃ સમ્મુખીકરણે

ગુહ્યસ્પર્શનિરોધઃ સ્વભાવસંસ્થા રતાભિયોગેષુ ।
ચુમ્બતિ વદનવિકૂણનમાલિઙ્ગતિ કઠિનગાત્રસંકોચઃ

અસહિષ્ણુત્વં પ્રહણનકરરુહદશનક્ષતિપ્રસઙ્ગેષુ ।
દીર્ઘરતે નિર્વેદઃ સ્વપિહીતિ વચો ઽભિયોજકે ભૂયઃ

તદશક્તાવનુબન્ધો વૈદગ્ધ્યવિકાશને તથા હાસઃ ।
રાત્ર્યવસાનસ્પૃહયા પુનઃ પુનર્યામિકપ્રશ્નઃ

નિઃસરણં વાસગૃહાદુષસિ સમુત્થાય તલ્પતસ્ત્વરયા ।
સરભસમુદીરયન્ત્યા નિશા પ્રભાતા પ્રભાતેતિ

ઉભયેચ્છયા પ્રવૃત્તં નિરુપાધિ પ્રેમ ભવતિ રમણીયમ્ ।
અન્યોન્યસમાસક્તૌ સંસ્થાનમિવાભિજાતમણિહેમ્નોઃ

યસ્ત્વેકાશ્રયરાગઃ પરિભવદૌર્બલ્યદૈન્યનાશાનામ્ ।
સ નિદાનમસંદિગ્ધં સીતાં પ્રતિ દશમુખસ્યેવ

યાનિ હરન્તિ મનાંસિ સ્મિતવીક્ષિતજલ્પિતાનિ રક્તાનામ્ ।
તાન્યેવ વિરક્તાનાં પ્રતિભાન્તિ વિવર્તિતાનીવ

વિદધાતુ કિમપિ કથમપિ નિગૃહ્યમાણા મુહૂર્તમાસિષ્યે ।
ઇતિ યત્ર મનઃ સ્ત્રીણાં તત્રાપિ રતે રમન્તિ પશુતુલ્યાઃ

યત્ર ન મદનવિકારાઃ સદ્ભાવસમર્પણં ન ગાત્રાણામ્ ।
તસ્મિન્નુજ્ઝિતભાવે પશુકર્મણિ પશવ એવ રજ્યન્તે

અવધીરણયોપહતઃ પ્રતિદિવસં હીયમાનસદ્ભાવઃ ।
અભિમાનવાન્મનુષ્યો યોષિતમૂઢામપિ ત્યજતિ

સાક્ષિનિકોચં સખ્યાઃ પાણિતલં પાણિના સમાહત્ય ।
યં નરમુપહસતિ સ્ત્રી દદાતુ તસ્મૈ મહી રન્ધ્રમ્

પુરુષાન્તરગુણકીર્તનમન્યોદ્દેશેન ચાત્મનો નિન્દામ્ ।
શૃણ્વન્નપિ યઃ સ્વસ્થઃ સ્વસ્થો ઽસૌ કાલપાશબદ્ધો ઽપિ

અવગત્યાભિપ્રાયં સ્વામિન્યાઃ પરિજનો ઽપિ યં પુરુષમ્ ।
વ્યવહરતિ તિરસ્કુર્વંસ્તસ્ય ન મૂલ્યં વરાટિકાઃ પઞ્ચ

તત્ત્વાતત્ત્વસમુત્થવ્યવહૃતયોર્યો ઽન્તરં ન જાનાતિ ।
સ્થાનં ભવતિ સ પશુપતિરપસંશયમર્ધચન્દ્રલાભસ્ય

ક્રમગલિતગૌરવાંશો રિક્તતયા લાઘવં પરાપતિતઃ ।
અપ્રાપ્તપરિચ્છેદતટઃ પ્લવતે ઽસૌ યુવતિસરસિ કુમનુષ્યઃ

યત્નેન કપટઘટિતાઞ્શૃઙ્ગારજ્ઞાપનાર્થમનુભાવાન્ ।
રતિશિલ્પજીવિકાભિર્મૂઢાસ્તત્ત્વેન ગૃહ્ણન્તિ

યા ધનહાર્યા નાર્યો નિર્મર્યાદાઃ સ્વકાર્યતાત્પર્યાઃ ।
તાભિરપિ સમીહન્તે બત મન્દાઃ સંગતમજર્યમ્

અપરોક્ષધનો ગમ્યઃ શ્રીમાનપિ નાન્યથેતિ નિર્દિષ્ટમ્ ।
કન્દર્પશાસ્ત્રકારૈઃ કુતઃ કથા લુપ્તવિભવેષુ

વ્યાસમુનિનાપિ ગીતં દ્વાવેવ નરાધમૌ મનો દહતઃ ।
યો ઽનાઢ્યઃ કામયતે કુપ્યતિ યશ્ચાપ્રભુત્વયુક્તો ઽપિ