કુટ્ટનીમત · શ્લોક 301-320

અથ તદ્વચસિ કૃતાદરમુદ્ભૂતમનોભવં સમવધાર્ય ।
અવગીતિભીતચેતા ઊચે ગુણપાલિતઃ સુહૃદમ્

યદ્યપિ મારપ્રસરો દુર્વારઃ પ્રાણિનાં નવે વયસિ ।
ચિન્ત્યં તદપિ વિવેકિભિરવસાનં વેશયોષિતાં પ્રેમ્ણઃ

વારસ્ત્રીણાં વિભ્રમરાગપ્રેમાભિલાષમદનરુજઃ ।
સહવૃદ્ધિક્ષયભાજઃ પ્રખ્યાતાઃ સમ્પદઃ સુહૃદઃ

તાભિરવદાતજન્મા કુર્વીત સમાગમં કથં યાસામ્ ।
ક્ષણદૃષ્ટો ઽપિ પ્રણયી રૂઢપ્રણયો ઽપિ જન્મનો ઽપૂર્વઃ

પ્રદ્યુમ્નઃ પ્રદ્યુમ્નો વિરૂપકઃ ખલુ વિરૂપકઃ સતતમ્ ।
સુસ્નિગ્ધઃ સુસ્નિગ્ધો રૂક્ષો રૂક્ષસ્તુ ગણિકાનામ્

યાસાં જઘનાવરણં પરકૌતુકવૃદ્ધયે ન તુ ત્રપયા ।
ઉજ્જ્વલવેષા રચના કામિજનાકૃષ્ટયે ન તુ સ્થિતયે

માંસરસાભ્યવહારઃ પુરુષાહતિપીડયા ન તુ સ્પૃહયા ।
આલેખ્યાદૌ વ્યસનં વૈદગ્ધ્યખ્યાતયે ન તુ વિનોદઃ

રાગો ઽધરે ન ચેતસિ સરલત્વં ભુજલતાસુ ન પ્રકૃતૌ ।
કુચભારેષુ સમુન્નતિરાચરણે નાભિનન્દિતે ઽસદ્ભિઃ

જઘનસ્થલેષુ ગૌરવમાકૃષ્ટધનેષુ નો કુલીનેષુ ।
અલસત્વં ગમનવિધૌ નો માનવવઞ્ચનાભિયોગેષુ

વર્ણવિશેષાપેક્ષા પ્રસાધને નો રતિપ્રસઙ્ગેષુ ।
ઓષ્ઠે મદનાસઙ્ગો નો પુરુષવિશેષસમ્ભોગે

યા બાલે ઽપિ સરાગા વૃદ્ધેષ્વપિ વિહિતમન્મથાવેશાઃ ।
ક્લીબેષ્વપિ કાન્તદૃશઃ સાકાઙ્ક્ષા દીર્ઘરોગે ઽપિ

સ્વેદામ્બુકણોપચિતા અનાર્દ્રતાનિજનિવાસમનસશ્ચ ।
આવિષ્કૃતવેપથવો વજ્રોપલસારકઠિનાશ્ચ

જઘનચપલા અનાર્યાઃ પરભૃતયઃ કૃતકનેત્રરાગાશ્ચ ।
સર્વાઙ્ગાર્પણદક્ષા અસમર્પિતહૃદયદેશાશ્ચ

ન-કુલસમુત્પન્ના અપિ ભુજઙ્ગદશનકૃતવેદનાભિજ્ઞાઃ ।
કન્દર્પદીપિકા અપિ રહિતાઃ સ્નેહપ્રસઙ્ગેન

ઉજ્ઝિતવૃષયોગા અપિ રતિસમયે નરવિશેષનિરપેક્ષાઃ ।
કૃષ્ણૈકાભિરતા અપિ હિરણ્યકશિપુપ્રિયાઃ સતતમ્

મેરુમહીધરભુવ ઇવ કિમ્પુરુષસહસ્રસેવિતનિતમ્બાઃ ।
નીતય ઇવ ભૂમિભૃતાં સુપરિહૃતાનર્થસંયોગાઃ

બહુમિત્રકરજદારણલબ્ધાભ્યુદયાઃ સરોરુહિણ્ય ઇવ ।
ડાકિન્ય ઇવ ચ રક્તવ્યાકર્ષણકૌશલોપેતાઃ

પ્રતિપુરુષં સંનિહિતાઃ કૃત્યપરા વિવિધવિકરણોપચિતાઃ ।
બહુલાર્થગ્રાહિણ્યઃ પ્રકૃતય ઇવ દુર્ગ્રહા ગણિકાઃ

સાદરમાશ્લિષ્ય ચિરં કુસુમસ્તબકં ચ નરવિશેષં ચ ।
રિક્તીકર્તું નિપુણં ક્ષુદ્રાઃ ક્ષુદ્રાશ્ચ ચુમ્બન્તિ

પરમાર્થકઠોરા અપિ વિષયગતં લોહકં મનુષ્યં ચ ।
ચુમ્બકપાષાણશિલાઃ રૂપાજીવાશ્ચ કર્ષન્તિ