કુટ્ટનીમત · શ્લોક 1001-1020

હરતિ મનો નો હ્રિયતે રઞ્જયતિ ન રજ્યતે કદા ચિદપિ ।
ગૃહ્ણાતિ ચિત્રચરિતૈરુપકૃતિભિર્ગૃહ્યતે ન બહ્વીભિઃ

પ્રેમમયીવાભાતિ પ્રેમ તુ નામ્નૈવ કેવલં વેત્તિ ।
કણ્ટકિતા ભવતિ રતે રતભોગસુખં શૃણોતિ લોકાત્તુ

કુરુતે વિવિક્તચાટૂઞ્શિલ્પવિશેષેણ ન તુ રસાવેશાત્ ।
અનભિજ્ઞા મદનરુજામાકલ્પકવેદનાં સમાવહતિ

બાલૈવાર્જવરહિતા સ્ફુરતીશ્વરમેત્ય ચન્દ્રલેખેવ ।
હૃતધનપતિમાહાત્મ્યા પ્રવૃત્તિરિવ રક્ષસાં પત્યુઃ

નરનાથ કિં બ્રવીમિ ત્રિપુરાન્તકનયનદાહદગ્ધો ઽપિ ।
દુઃસાધ્યસાધનગ્રહમુત્સૃજતિ ન પાપકુસુમાસ્ત્રઃ

ત્વદ્દર્શનાવકાશં સમ્પ્રાપ્ય યતો દુરાત્મના તેન ।
ચિરસમ્ભૃતકોપેન પ્રારબ્ધા સાપિ હન્તુમિષુધારૈઃ

અવહેલયૈવ ભવતા સંસ્પૃષ્ટા યેન વેત્રદણ્ડેન ।
જાતઃ સ એવ તસ્યા અનન્યભવમાર્ગણઃ પ્રથમઃ

વિજ્ઞાનાર્જિતદર્પો નિભૃતં હસિતઃ સમાનશિલ્પાભિઃ ।
ત્વયિ સક્તદૃશઃ સખ્યા વિસંષ્ઠુલે નાટ્યનિર્માણે

અવધીર્યાચાર્યરુષં ભરતોદિતદોષકરણસંભૂતામ્ ।
વિસ્તારિતઃ પ્રયોગસ્ત્વદવસ્થિતિવાઞ્છયા તન્વ્યા

ભગ્ને ઽપિ પ્રેક્ષણકે તદનન્તરભૂમિકાશ્રયાવસ્થાઃ ।
ગૃહ એવ નિરવસાનં વિતનોતિ ન નાટ્યધર્મેણ

ધ્યાયત એકં પુરુષં પરમાત્મવિદઃ શશંસ યા ન પુરા ।
તાનનુકુરુતે સૈવ ધ્યાયન્તી ત્વાં મહાપુરુષમ્

ગતમેવમેવમાસિતમાલોકિતમેવમેવમાલપિતમ્ ।
ઇતિ વિસ્મૃતાન્યકાર્યા સ્મરતિ કૃશાઙ્ગી ત્વદીયલીલાનામ્

નલકૂબરો વરાકો રતિરમણો રમણ એવ કિં તેન ।
અનિરુદ્ધો ઽપિ ન બુદ્ધો વિદગ્ધવિહિતાસુ સુરતગોષ્ઠીષુ

ન જયન્તો ઽનન્તગુણો ન કુમારઃ મારકર્મણો ઽબાહ્યઃ ।
કેન સમતાં નયામસ્તમિતિ સખી વહતિ માનસં ક્લેશમ્

આગતમાગચ્છન્તં પુરતઃ પાર્શ્વે પ્રસન્નમથ કુપિતમ્ ।
પશ્યતિ ભવન્તમેકં સંકલ્પનિવેશિતં બાલા

રુચ્યઃ કાન્તો હૃદ્યઃ સુભગઃ સુખદો મનોહરો રમણઃ ।
ઇષ્ટઃ સ્વામી દયિતઃ પ્રાણેશઃ કેલિકરણનિપુણ ઇતિ

મુક્તાન્યસમારમ્ભા વરતનુરનુપપ્લુતેન ચિત્તેન ।
જપતિ સમીહિતસિદ્ધ્યૈ ત્વદ્દ્વાદશનામકં મહાસ્તોત્રમ્

તામેવ ગચ્છ યસ્યામાસજ્ય વિલમ્બિતો ઽસિ ગતલજ્જ ।
વેલામિયતીમલમલમેતૈરધુના શઠાનુનયૈઃ

વક્ષ્યામિ સાપરાધં ક્રોધસ્ફુરદધરમઞ્ચિતભ્રૂકમ્ ।
ઇતિ વિદધાતિ સુમધ્યા હૃદયેન મનોરથાવૃત્તિમ્

ઉત્સહતે ન દ્રષ્ટું પ્રતિબિમ્બિતમાનનં કુતઃ શશિનમ્ ।
કા સંકથા મૃણાલે ક્ષિપતિ ભુજૌ સર્વતો વ્યથિતા