કૂર્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.10

ઇતિ શ્રીકૂર્મપારાણે ષટ્સાહસ્ત્ર્યાં સંહિતાયામુપરિવિભાગે (ઈશ્વરગીતાસુ) નવમો ઽધ્યાયઃ
ઈશ્વર ઉવાચ
અલિઙ્ગમેકમવ્યક્તં લિઙ્ગં બ્રહ્મેતિ નિશ્ચિતમ્ ।
સ્વયઞ્જ્યોતિઃ પરં તત્ત્વં પરે વ્યોમ્નિ વ્યવસ્થિતમ્

અવ્યક્તં કારણં યત્તદક્ષરં પરમં પદમ્ ।
નિર્ગુણં શુદ્ધવિજ્ઞાનં તદ્ વૈ પશ્યન્તિ સૂરયઃ

તન્નિષ્ઠાઃ શાન્તસંકલ્પા નિત્યં તદ્ભાવભાવિતાઃ ।
પશ્યન્તિ તત્ પરં બ્રહ્મ યત્તલ્લિઙ્ગમિતિ શ્રુતિઃ

અન્યથા નહિ માં દ્રષ્ટું શક્યં વૈ મુનિપુઙ્ગવાઃ ।
નહિ તદ્ વિદ્યતે જ્ઞાનં યતસ્તજ્જ્ઞાયતે પરમ્

એતત્તત્પરમં જ્ઞાનં કેવલં કવયો વિદુઃ ।
અજ્ઞાનમિતરત્ સર્વં યસ્માન્માયામયં જગત્

યજ્જ્ઞાનં નિર્મલં સૂક્ષ્મં નિર્વિકલ્પં યદવ્યયમ્ ।
મમાત્માસૌ તદેવેમિતિ પ્રાહુર્વિપશ્ચિતઃ

યે ઽપ્યનેકં પ્રપશ્યન્તિ તે ઽપિ પશ્યન્તિ તત્પરમ્ ।
આશ્રિતાઃ પરમાં નિષ્ઠાં બુદ્ધ્વૈકં તત્ત્વમવ્યયમ્

યે પુનઃ પરમં તત્ત્વમેકં વાનેકમીશ્વરમ્ ।
ભક્ત્યા માં સંપ્રપશ્યન્તિ વિજ્ઞેયાસ્તે તદાત્મકાઃ

સાક્ષાદેવ પ્રપશ્યન્તિ સ્વાત્માનં પરમેશ્વરમ્ ।
નિત્યાનન્દં નિર્વિકલ્પં સત્યરૂપમિતિ સ્થિતિઃ

ભજન્તે પરમાનન્દં સર્વગં યત્તદાત્મકમ્ ।
સ્વાત્મન્યવસ્થિતાઃ શાન્તાઃ પરે ઽવ્યક્તે પરસ્ય તુ

એષા વિમુક્તિઃ પરમા મમ સાયુજ્યમુત્તમમ્ ।
નિર્વાણં બ્રહ્મણા ચૈક્યં કૈવલ્યં કવયો વિદુઃ

તસ્માદનાદિમધ્યાન્તં વસ્ત્વેકં પરમં શિવમ્ ।
સ ઈશ્વરો મહાદેવસ્તં વિજ્ઞાય વિમુચ્યતે

ન તત્ર સૂર્યઃ પ્રવિભાતીહ ચન્દ્રો
ન નક્ષત્રાણિ તપનો નોત વિદ્યુત્ ।
તદ્ભાસેદમખિલં ભાતિ નિત્યં
તન્નિત્યભાસમચલં સદ્વિભાતિ

નિત્યોદિતં સંવિદા નિર્વિકલ્પં
શુદ્ધં બૃહન્તં પરમં યદ્વિભાતિ ।
અત્રાન્તરં બ્રહ્મવિદો ઽથ નિત્યં
પશ્યન્તિ તત્ત્વમચલં યત્ સ ઈશઃ

નિત્યાનન્દમમૃતં સત્યરૂપં
શુદ્ધં વદન્તિ પુરુષં સર્વવેદાઃ ।
તદેવેદમિતિ પ્રણવેનેશિતારં
ધાયાયન્તિ વેદાર્થવિનિશ્ચિતાર્થાઃ

ન ભૂમિરાપો ન મનો ન વહ્નિઃ
પ્રાણો ઽનિલો ગગનં નોત બુદ્ધિઃ ।
ન ચેતનો ઽન્યત્ પરમાકાશમધ્યે
વિભાતિ દેવઃ શિવ એવ કેવલઃ

ઇત્યેતદુક્તં પરમં રહસ્યં
જ્ઞાનામૃતં સર્વવેદેષુ ગૂઢમ્ ।
જાનાતિ યોગી વિજને ઽથ દેશે
યુઞ્જીત યોગં પ્રયતો હ્યજસ્રમ્