કૂર્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.2

ઇતિ શ્રીકૂર્મપુરાણે ષટ્સાહસ્ત્ર્યાં સંહિતાયાં પૂર્વવિભાગે પ્રથમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીકૂર્મ ઉવાચ
શૃણુધ્વમૃષયઃ સર્વે યત્પૃષ્ટો ઽહં જગદ્ધિતમ્ ।
વક્ષ્યમાણં મયા સર્વમિન્દ્રદ્યુમ્નાય ભાષિતમ્

ભૂતૈર્ભવ્યૈર્ભવિષ્યદ્ભિશ્ચરિતૈરુપબૃંહિતમ્ ।
પુરાણં પુણ્યદં નૃણાં મોક્ષધર્માનુકીર્તનમ્

અહં નારાયણો દેવઃ પૂર્વમાસં ન મે પરમ્ ।
ઉપાસ્ય વિપુલાં નિદ્રાં ભોગિશય્યાં સમાશ્રિતઃ

ચિન્તયામિ પુનઃ સૃષ્ટિં નિશાન્તે પ્રતિબુધ્ય તુ ।
તતો મે સહસોત્પન્નઃ પ્રસાદો મુનિપુઙ્ગવા

ચતુર્મુખસ્તતો જાતો બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
તદન્તરે ઽભવત્ ક્રોધઃ કસ્માચ્ચિત્ કારણાત્ તદા

આત્મનો મુનિશાર્દૂલાસ્તત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ।
રુદ્રઃ ક્રોધાત્મજો જજ્ઞે શૂલપાણિસ્ત્રિલોચનઃ ।
તેજસા સૂર્યસંકાશસ્ત્રૈલોક્યં સંહરન્નિવ

તતઃ શ્રીરભવદ્ દેવિ કમલાયતલોચના ।
સુરૂપા સૌમ્યવદના મોહિની સર્વદેહિનામ્

શુચિસ્મિતા સુપ્રસન્ના મઙ્ગલા મહિમાસ્પદા ।
દિવ્યકાન્તિસમાયુક્તા દિવ્યમાલ્યોપશોભિતા

નારાયણી મહામાયા મૂલપ્રકૃતિરવ્યયા ।
સ્વધામ્ના પૂરયન્તીદં મત્પાર્શ્વં સમુપાવિશત્

તાં દૃષ્ટવા ભગવાન્ બ્રહ્મા મામુવાચ જગત્પતિઃ ।
મોહાયાશેષભૂતાનાં નિયોજય સુરૂપિણીમ્ ।
યેનેયં વિપુલા સૃષ્ટિર્વર્ધતે મમ માધવ

તથોક્તો ઽહં શ્રિયં દેવીમબ્રુવં પ્રહસન્નિવ ।
દેવીદમખિલં વિશ્વં સદેવાસુરમાનુષમ્ ।
મોહયિત્વા મમાદેશાત્ સંસારે વિનિપાતય

જ્ઞાનયોગરતાન્ દાન્તાન્ બ્રહ્મિષ્ઠાન્ બ્રહ્મવાદિનઃ ।
અક્રોધનાન્ સત્યપરાન્ દૂરતઃ પરિવર્જય

ધ્યાયિનો નિર્મમાન્ શાન્તાન્ ધાર્મિકાન્ વેદપારગાન્ ।
જાપિનસ્તાપસાન્ વિપ્રાન્ દૂરતઃ પરિવર્જય

વેદવેદાન્તવિજ્ઞાનસંછિન્નાશેષસંશયાન્ ।
મહાયજ્ઞપરાન્ વિપ્રાન્ દૂરતઃ પરિવર્જય

યે યજન્તિ જપૈર્હેમૈર્દેવદેવં મહેશ્વરમ્ ।
સ્વાધ્યાયેનેજ્યયા દૂરાત્ તાન્ પ્રયત્નેન વર્જય

ભક્તિયોગસમાયુક્તાનીશ્વરાર્પિતમાનસાન્ ।
પ્રાણાયામાદિષુ રતાન્ દૂરાત્ પરિહરામલાન્

પ્રણવાસક્તમનસો રુદ્રજપ્યપરાયણાન્ ।
અથર્વશિરસો ઽધ્યેતૃન્ ધર્મજ્ઞાન્ પરિવર્જય

બહુનાત્ર કિમુક્તેન સ્વધર્મપરિપાલકાન્ ।
ઈશ્વરારાધનરતાન્ મન્નિયોગાન્ન મોહય

એવં મયા મહામાયા પ્રેરિતા હરિવલ્લભા ।
યથાદેશં ચકારાસૌ તસ્માલ્લક્ષ્મીં સમર્ચયેત્

શ્રિયં દદાતિ વિપુલાં પુષ્ટિં મેધાં યશો બલમ્ ।
અર્ચિતા ભગવત્પત્ની તસ્માલ્લક્ષ્મીં સમર્ચયેત્

તતો ઽસૃજત્ સ ભગવાન્ બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
ચરાચરાણિ ભૂતાનિ યથાપૂર્વં મમાજ્ઞયા

પરીચિભૃગ્વઙ્ગિરસઃ પુલસ્ત્યં પુલહં ક્રતુમ્ ।
દક્ષમત્રિં વસિષ્ઠં ચ સો ઽસૃજદ્ યોગવિદ્યયા

નવૈતે બ્રહ્મણઃ પુત્રા બ્રહ્માણો બ્રાહ્મણોત્તમાઃ ।
બ્રહ્મવાદિન એવૈતે મરીચ્યાદ્યાસ્તુ સાધકાઃ

સસર્જ બ્રાહ્મણાન્ વક્ત્રાત્ ક્ષત્રિયાંશ્ચ ભુજાદ્ વિભુઃ ।
વૈશ્યાનૂરુદ્વયાદ્ દેવઃ પાદાર્છૂદ્રાન્ પિતામહઃ

યજ્ઞનિષ્પત્તયે બ્રહ્મા શૂદ્રવર્જં સસર્જ હ ।
ગુપ્તયે સર્વવેદાનાં તેભ્યો યજ્ઞો હિ નિર્બભૌ

ઋચો યજૂંષિ સામાનિ તથૈવાથર્વણાનિ ચ ।
બ્રહ્મણઃ સહજં રૂપં નિત્યૈષા શક્તિરવ્યયા

અનાદિનિધના દિવ્યા વાગુત્સૃષ્ટા સ્વયંભુવા ।
આદૌ વેદમયી ભૂતા યતઃ સર્વાઃ પ્રવૃત્તયઃ

અતો ઽન્યાનિતુ શાસ્ત્રાણિપૃથિવ્યાંયાનિકાનિચિત્ ।
ન તેષુ રમતે ધીરઃ પાષણ્ડી તેન જાયતે

વેદાર્થવિત્તમૈઃ કાર્યં યત્સ્મૃતં મુનિભિઃ પુરા ।
સ જ્ઞેયઃ પરમો ધર્મો નાન્યશાસ્ત્રેષુ સંસ્થિતઃ

યા વેદબાહ્યાઃ સ્મૃતયો યાશ્ચ કાશ્ચ કુદૃષ્ટયઃ ।
સર્વાસ્તા નિષ્ફલાઃ પ્રેત્યતમોનિષ્ઠાહિતાઃ સ્મૃતાઃ

પૂર્વકલ્પે પ્રજા જાતાઃ સર્વબાદાવિવર્જિતાઃ ।
શુદ્ધાન્તઃ કરણાઃ સર્વાઃ સ્વધર્મનિરતાઃ સદા

તતઃ કાલવશાત્ તાસાં રાગદ્વેષાદિકો ઽભવત્ ।
અધર્મો મુનિશાર્દૂલાઃ સ્વધર્મપ્રતિબન્ધકઃ

તતઃ સા સહજા સિદ્ધિસ્તાસાં નાતીવ જાયતે ।
રજોમાત્રાત્મિકાસ્તાસાં સિદ્ધયો ઽન્યાસ્તદાભવન્

તાસુ ક્ષીણાસ્વશેષાસુ કાલયોગેન તાઃ પુનઃ ।
વાર્તોપાયં પુનશ્ચક્રુર્હસ્તસિદ્ધિં ચ કર્મજામ્ ।
તતસ્તાસાં વિભુર્બ્રહ્મા કર્માજીવમકલ્પયત્

સ્વાયંભુવો મનુઃ પૂર્વં ધર્માન્ પ્રોવાચ ધર્મદૃક્ ।
સાક્ષાત્ પ્રજાપતેર્મૂર્તિર્નિસૃષ્ટા બ્રહ્મણા દ્વિજાઃ ।
ભૃગ્વાદયસ્તદ્વદનાચ્છ્રુત્વા ધર્માનથોચિરે

યજનં યાજનં દાનં બ્રાહ્મણસ્ય પ્રતિગ્રહમ્ ।
અધ્યાપનં ચાધ્યયનં ષટ્ કર્માણિ દ્વિજોત્તમાઃ

દાનમધ્યયનં યજ્ઞો ધર્મઃ ક્ષત્રિયવૈશ્યયોઃ ।
દણ્ડો યુદ્ધં ક્ષત્રિયસ્ય કૃષિર્વૈશ્યસ્ય શસ્યતે

શુશ્રૂષૈવ દ્વિજાતીનાં શૂદ્રાણાં ધર્મસાધનમ્ ।
કારુકર્મ તથાજીવઃ પાકયજ્ઞો ઽપિ ધર્મતઃ

તતઃ સ્થિતેષુ વર્ણેષુ સ્થાપયામાસ ચાશ્રમાન્ ।
ગૃહસ્થં ચ વનસ્થં ચ ભિક્ષુકં બ્રહ્મચારિણમ્

અગ્નયો ઽતિથિશુશ્રૂષા યજ્ઞો દાનં સુરાર્ચનમ્ ।
ગૃહસ્થસ્ય સમાસેન ધર્મો ઽયં મુનિપુઙ્ગવાઃ

હોમો મૂલફલાશિત્વં સ્વાધ્યાયસ્તપ એવ ચ ।
સંવિભાગો યથાન્યાયં ધર્મો ઽયં વનવાસિનામ્

ભૈક્ષાશનં ચ મૌનિત્વં તપો ધ્યાનં વિશેષતઃ ।
સમ્યગ્જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યં ધર્મો ઽયં ભિક્ષુકે મતઃ

ભિક્ષાચર્યા ચ શુશ્રૂષા ગુરોઃ સ્વાધ્યાય એવ ચ ।
સન્ધ્યાકર્માગ્નિકાર્યં ચ ધર્મો ઽયં બ્રહ્મચારિણામ્

બ્રહ્મચારિવનસ્થાનાં ભિક્ષુકાણાં દ્વિજોત્તમાઃ ।
સાધારણં બ્રહ્મચર્યં પ્રોવાચ કમલોદ્ભવઃ

ઋતુકાલાભિગામિત્વં સ્વદારેષુ ન ચાન્યતઃ ।
પર્વવર્જં ગૃહસ્થસ્ય બ્રહ્મચર્યમુદાહૃતમ્

આગર્ભસંભવાદાદ્યાત્ કાર્યં તેનાપ્રમાદતઃ ।
અકુર્વાણસ્તુ વિપ્રેન્દ્રા ભ્રૂણહા તુ પ્રજાયતે

વેદાભ્યાસો ઽન્વહં શક્ત્યા શ્રાદ્ધં ચાતિથિપૂજનમ્ ।
ગૃહસ્થસ્ય પરો ધર્મો દેવતાભ્યર્ચનં તથા

વૈવાહ્મમગ્નિમિન્ધીત સાયં પ્રાતર્યથાવિધિ ।
દેશાન્તરગતો વાથ મૃતપત્નીક એવ વા

ત્રયાણામાશ્રમાણાં તુ ગૃહસ્થો યોનિરુચ્યતે ।
અન્યે તમુપજીવન્તિ તસ્માચ્છ્રેયાન્ ગૃહાશ્રમી

ઐકાશ્રમ્યં ગૃહસ્થસ્ય ત્રયાણાં શ્રુતિદર્શનાત્ ।
તસ્માદ્ ગાર્હસ્થ્યમેવૈકં વિજ્ઞેયં ધર્મસાધનમ્

પરિત્યજેદર્થકામૌ યૌ સ્યાતાં ધર્મવર્જિતૌ ।
સર્વલોકવિરુદ્ધં ચ ધર્મમપ્યાચરેન્ન તુ

ધર્માત્ સંજાયતે હ્યર્થો ધર્માત્ કામો ઽભિજાયતે ।
ધર્મ એવાપવર્ગાય તસ્માદ્ ધર્મં સમાશ્રયેત્

ધર્મશ્ચાર્થશ્ચ કામશ્ચ ત્રિવર્ગસ્ત્રિગુણો મતઃ ।
સત્ત્વં રજસ્તમશ્ચેતિ તસ્માદ્ધર્મં સમાશ્રયેત્

ઊર્ધ્વં ગચ્છન્તિ સત્ત્વસ્થા મધ્યે તિષ્ઠન્તિ રાજસાઃ ।
જઘન્યગુણવૃત્તિસ્થા અધો ગચ્છન્તિ તામસાઃ

યસ્મિન્ ધર્મસમાયુક્તાવર્થકામૌ વ્યવસ્થિતૌ ।
ઇહ લોકે સુખી ભૂત્વા પ્રેત્યાનન્ત્યાય કલ્પતે

ધર્માત્ સંજાયતે મોક્ષો હ્યર્થાત્ કામો ઽભિજાયતે ।
એવં સાધનસાધ્યત્વં ચાતુર્વિધ્યે પ્રદર્શિતમ્

ય એવં વેદ ધર્માર્થકામમોક્ષસ્ય માનવઃ ।
માહાત્મ્યં ચાનુતિષ્ઠેત સ ચાનન્ત્યાય કલ્પતે

તસ્માદર્થં ચ કામં ચ ત્યક્ત્વા ધર્મં સમાશ્રયેત્ ।
ધર્માત્ સંજાયતે સર્વમિત્યાહુર્બ્રહ્મવાદિનઃ

ધર્મેણ ધાર્યતે સર્વં જગત્ સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
અનાદિનિધના શક્તિઃ સૈષા બ્રાહ્મી દ્વિજોત્તમાઃ

કર્મણા પ્રાપ્યતે ધર્મો જ્ઞાનેન ચ ન સંશયઃ ।
તસ્માજ્જ્ઞાનેન સહિતં કર્મયોગં સમાચરેત્

પ્રવૃત્તં ચ નિવૃત્તં ચ દ્વિવિધં કર્મ વૈદિકમ્ ।
જ્ઞાનપૂર્વં નિવૃત્તં સ્યાત્ પ્રવૃત્તં યદતો ઽન્યથા

નિવૃત્તં સેવમાનસ્તુ યાતિ તત્ પરમં પદમ્ ।
તસ્માન્નિવૃત્તં સંસેવ્યમન્યથા સંસરેત્ પુનઃ

ક્ષમા દમો દયા દાનમલોભસ્ત્યાગ એવ ચ ।
આર્જવં ચાનસૂયા ચ તીર્થાનુસરણં તથા

સત્યં સન્તોષ આસ્તિક્યં શ્રદ્ધા ચેન્દ્રિયનિગ્રહઃ ।
દેવતાભ્યર્ચનં પૂજા બ્રાહ્મણાનાં વિશેષતઃ

આહિંસા પ્રિયવાદિત્વમપૈશુન્યમકલ્કતા ।
સામાસિકમિમં ધર્મં ચાતુર્વર્ણ્યે ઽબ્રવીન્મનુઃ

પ્રાજાપત્યં બ્રાહ્મણાનાં સ્મૃતં સ્થાનં ક્રિયાવતામ્ ।
સ્થાનમૈન્દ્રં ક્ષત્રિયાણાં સંગ્રામેષ્વપલાયિનામ્

વૈશ્યાનાં મારુતં સ્થાનં સ્વધર્મમનુવર્તતામ્ ।
ગાન્ધર્વં શૂદ્રજાતીનાં પરિચારેણ વર્તતામ્

અષ્ટાશીતિસહસ્ત્રાણામૃષીણામૂર્ધ્વરેતસામ્ ।
સ્મૃતં તેષાં તુ યત્સ્થાનં તદેવ ગુરુવાસિનામ્

સપ્તર્ષોણાં તુ યત્સ્થાનં સ્મૃતં તદ્ વૈ વનૌકસામ્ ।
પ્રાજાપત્યં ગૃહસ્થાનાં સ્થાનમુક્તં સ્વયંભુવા

યતીનાં યતચિત્તાનાં ન્યાસિનામૂર્ધ્વરેતસામ્ ।
હૈરણ્યગર્ભં તત્ સ્થાનં યસ્માન્નાવર્તતે પુનઃ

યોગિનામમૃતં સ્થાનં વ્યોમાખ્યં પરમાક્ષરમ્ ।
આનન્દમૈશ્વરં ધામ સા કાષ્ઠા સા પરાગતિઃ

ઋષચ ઊચુઃ
ભગવન્ દેવતારિઘ્ન હિરણ્યાક્ષનિષૂદન ।
ચત્વારો હ્યાશ્રમાઃ પ્રોક્તા યોગિનામેક ઉચ્યતે

શ્રીકૂર્મ ઊવાચ
સર્વકર્માણિ સંન્યસ્ય સમાધિમચલં શ્રિતઃ ।
ય આસ્તે નિશ્ચલો યોગી સ સંન્યાસી ન પઞ્ચમઃ

સર્વેષામાશ્રમાણાં તુ દ્વૈવિધ્યં શ્રુતદર્શિતમ્ ।
બ્રહ્મચાર્યુપકુર્વાણો નૈષ્ઠિકો બ્રહ્મતત્પરઃ

યો ઽધીત્યવિધિવદ્વેદાન્ ગૃહસ્થાશ્રમમાવ્રજેત્ ।
ઉપકુર્વાણકો જ્ઞેયો નૈષ્ઠિકો મરણાન્તિકઃ

ઉદાસીનઃ સાધકશ્ચ ગૃહસ્થો દ્વિવિધો ભવેત્ ।
કુટુમ્બભરણે યત્તઃ સાધકો ઽસૌ ગૃહી ભવેત્

ઋણાનિત્રીણ્યપાકૃત્યત્યક્ત્વા ભાર્યાધનાદિકમ્ ।
એકાકી યસ્તુ વિચરેદુદાસીનઃ સ મૌક્ષિકઃ

તપસ્તપ્યતિ યો ઽરણ્યે યજેદ્ દેવાન્ જુહોતિ ચ ।
સ્વાધ્યાયે ચૈવ નિરતો વનસ્થસ્તાપસો મતઃ

તપસા કર્ષિતો ઽત્યર્થં યસ્તુ ધ્યાનપરો ભવેત્ ।
સાંન્યાસિકઃ સ વિજ્ઞેયો વાનપ્રસ્થાશ્રમે સ્થિતઃ

યોગાભ્યાસરતો નિત્યમારુરુક્ષુર્જિતેન્દ્રિયઃ ।
જ્ઞાનાય વર્તતે ભિક્ષુઃ પ્રોચ્યતે પારમેષ્ઠિકઃ

યસ્ત્વાત્મરતિરેવ સ્યાન્નિત્યતૃપ્તો મહામુનિઃ ।
સમ્યગ્ દર્શનસંપન્નઃ સ યોગી ભિક્ષુરુચ્યતે

જ્ઞાનસંન્યાસિનઃ કેચિદ્ વેદસંન્યાસિનો ઽપરે ।
કર્મસન્યાસિનઃ કેચિત્ ત્રિવિધાઃ પરામેષ્ઠિકાઃ

યોગી ચ ત્રિવિધો જ્ઞેયો ભૌતિકઃ સાંખ્ય એવ ચ ।
તૃતીયોત્યાશ્રમી પ્રોક્તી યોગમુત્તમમાસ્થિતઃ

પ્રથમા ભાવના પૂર્વે સાંખ્યે ત્વક્ષરભાવના ।
તૃતીયે ચાન્તિમા પ્રોક્તા ભાવના પારમેશ્વરી

તસ્માદેતદ્ વિજાનીધ્વમાશ્રમાણાં ચતુષ્ટયમ્ ।
સર્વેષુ વેદશાસ્ત્રેષુ પઞ્ચમો નોપપદ્યતે

એવં વર્ણાશ્રમાન્ સૃષ્ટ્વા દેવદેવો નિરઞ્જનઃ ।
દક્ષાદીન્ પ્રાહ વિશ્વાત્મા સૃજધ્વં વિવિધાઃ પ્રજાઃ

બ્રહ્મણો વચનાત્ પુત્રા દક્ષાદ્યા મુનિસત્તમાઃ ।
અસૃજન્ત પ્રજાઃ સર્વા દેવમાનુષપૂર્વિકાઃ

ઇત્યેષ ભગવાન્ બ્રહ્મા સ્ત્રષ્ટ્વત્વે સ વ્યવસ્થિતઃ ।
અહં વૈ પાલયામીદં સંહરિષ્યતિ શૂલભૃત્

તિસ્ત્રસ્તુ મૂર્તયઃ પ્રોક્તા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ।
રજઃ સત્ત્વતમોયોગાત્ પરસ્ય પરમાત્મનઃ

અનોયન્યમનુરક્તાસ્તે હ્યન્યોન્યમુપજીવિનઃ ।
અન્યોન્યં પ્રણતાશ્ચૈવ લીલયા પરમેશ્વરાઃ

બ્રાહ્મી માહેશ્વરી ચૈવ તથૈવાક્ષરભાવના ।
તિસ્ત્રસ્તુ ભાવના રુદ્રે વર્તન્તે સતતં દ્વિજાઃ

પ્રવર્તતે મય્યજસ્ત્રમાદ્યા ચાક્ષરભાવના ।
દ્વિતીયા બ્રહ્મણઃ પ્રોક્તા દેવસ્યાક્ષરભાવના

અહં ચૈવ મહાદેવો ન ભિન્નૌ પરમાર્થતઃ ।
વિભજ્યસ્વેચ્છયાત્માનં સો ઽન્યર્યામીશ્વરઃ સ્થિતઃ

ત્રૈલોક્યમખિલં સ્ત્રષ્ટું સદેવાસુરમાનુષમ્ ।
પુરુષઃ પરતો ઽવ્યક્તાદ્ બ્રહ્મત્વં સમુપાગમત્

તસ્માદ્ બ્રહ્મા મહાદેવો વિષ્ણુર્વિશ્વેશ્વરઃ પરઃ ।
એકસ્યૈવ સ્મૃતાસ્તિસ્ત્રસ્તનૂઃ કાર્યવશાત્ પ્રભોઃ

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન વન્દ્યાઃ પૂજ્યાઃ પ્રયત્નતઃ ।
યદીચ્છેદચિરાત્ સ્થાનં યત્તન્મોક્ષાખ્યમવ્યયમ્

વર્ણાશ્રમપ્રયુક્તેન ધર્મેણ પ્રીતિસંયુતઃ ।
પૂજયેદ્ ભાવયુક્તેન યાવજ્જીવં પ્રતિજ્ઞયા

ચતુર્ણામાશ્રમાણાં તુ પ્રોક્તો ઽયં વિધિવદ્દ્વિજાઃ ।
આશ્રમો વૈષ્ણવો બ્રાહ્મો હરાશ્રમ ઇતિ ત્રયઃ

તલ્લિઙ્ગધારી સતતં તદ્ભક્તજનવત્સલઃ ।
ધ્યાયેદથાર્ચયેદેતાન્ બ્રહ્મવિદ્યાપરાયણઃ

સર્વેષામેવ ભક્તાનાં શંભોર્લિઙ્ગમનુત્તમમ્ ।
સિતેન ભસ્મના કાર્યં લલાટે તુ ત્રિપુણ્ડ્રકમ્

યસ્તુ નારાયણં દેવં પ્રપન્નઃ પરમં પદમ્ ।
ધારયેત્ સર્વદા શૂલં લલાટે ગન્ધવારિભિઃ

પ્રપન્ના યે જગદ્બીજં બ્રહ્માણં પરમેષ્ઠિનમ્ ।
તેષાં લલાટે તિલકં ધારણીયં તુ સર્વદા

યો ઽસાવનાદિર્ભૂતાદિઃ કાલાત્માસૌ ધૃતો ભવેત્ ।
ઉપર્યધો ભાવયોગાત્ ત્રિપુણ્ડ્રસ્ય તુ ધારણાત્

યત્તત્ પ્રધાનં ત્રિગુણં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકમ્ ।
ધૃતં ત્રિશૂલધરણાદ્ ભવત્યેવ ન સંશયઃ

બ્રહ્મતેજોમયં શુક્લં યદેતન્ મણ્ડલં રવેઃ ।
ભવત્યેવ ધૃતં સ્થાનમૈશ્વરં તિલકે કૃતે

તસ્માત્ કાર્યં ત્રિશૂલાઙ્કં તથા ચ તિલકં શુભમ્ ।
ત્રિયાયુષં ચ ભક્તાનાં ત્રયાણાં વિધિપૂર્વકમ્

યજેત જુહુયાદગ્નૌ જપેદ્ દદ્યાજ્જિતેન્દ્રિયઃ ।
શાન્તો દાન્તો જિતક્રોધો વર્ણાશ્રમવિધાનવિત્

એવં પરિચરેદ્ દેવાન્ યાવજ્જીવં સમાહિતઃ ।
તેષાં સંસ્થાનમચલં સો ઽચિરાદધિગચ્છતિ